Sürücü olur raporu yalnızca “olur” ya da “olmaz” demez; hangi sınıfın alınabileceğini ve aracın hangi koşulla kullanılabileceğini de belirler. Sağlık yönetmeliği bazı durumlarda yalnızca otomobil ve motosiklet sınıflarını içeren birinci grubu açar, bazılarında ambulans, resmî ya da ticari araç kullanımını, bazılarında da iki tekerlekli motorlu araç kullanımını kapatır. Tek gözle görme, epilepsi ve kas hastalıkları bunların başında gelir. Şoförlük hedefiyle kursa yazılacak adayın önce raporunu alması ve üzerindeki kaydı okuması gerekir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Sürücü kurslarında tekrar eden bir durum vardır: aday şoförlük yapmak için C ya da D sınıfına yazılmak ister, ama raporunda bu sınıf yer almaz ya da “ticari araç kullanamaz” kaydı vardır. Bu kayıt kurstan ya da nüfus müdürlüğünden değil, sürücü adaylarının sağlık şartlarını düzenleyen yönetmelikten gelir. Aşağıda kısıtların mantığını ve hangi durumlarda konduğunu topluca anlatıyoruz. Bu yazı tıbbi değerlendirme değildir.
Sağlık raporu sınıfı nasıl belirler?
Yönetmelik bütün muayene dallarında sürücü belgesi sınıflarını iki gruba ayırır. Birinci grupta M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F; ikinci grupta C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE ve G sınıfları vardır. İkinci grupta ölçütler daha sıkıdır. Sağlık şartı nedeniyle araç kullanımı bir koşula bağlanmışsa bu koşul kod numarasıyla birlikte rapora yazılır ve sürücü belgesine işlenir.
Raporda üç tür kısıt görülebilir:
- Grup kısıtı. Yalnızca birinci grup sınıflardan belge verilebilir.
- Kullanım kısıtı. Ambulans, resmî ya da ticari araç kullanılamaz.
- Araç türü kısıtı. İki tekerlekli motorlu araç kullanılamaz.
Hangi durumlarda hangi kısıt konur?
| Sağlık durumu | Yönetmelikteki sınır |
|---|---|
| Tek gözle görme | Yalnızca birinci grup; ambulans, resmî ya da ticari araç kullanılamaz |
| Epilepsi (koşulları sağlayıp kurulca uygun bulunanlar) | Yalnızca birinci grup; ambulans, resmî ya da ticari araç kullanılamaz |
| İki bacağın felçli olması, diğer işlevler normal | Birinci grup; ambulans, resmî ya da ticari araç kullanılamaz |
| Kas hastalıkları (trafik güvenliğini engellemeyen düzeyde) | Birinci grup; iki tekerlekli motorlu araç, ambulans, resmî ve ticari araç kullanılamaz |
| İleri derecede ses kısıklığı, solunum ya da konuşma bozukluğu | İkinci grup verilmez; ambulans, resmî ya da ticari araç kullanılamaz |
| Kalıcı olarak boğazdan açılmış solunum yolu | Ambulans ile resmî ya da ticari amaçlı yolcu taşıyan araç kullanmamak şartıyla iki gruptan da belge verilebilir |
| Merceği alınmış, yerine mercek konmamış göz | İkinci grup verilmez |
| En yoğun tedaviye rağmen çok yüksek kalan tansiyon | İkinci grup verilmez |
| Ruh sağlığında geçici olarak belge verilemeyen durumlar | İkinci grup verilmez; ambulans, resmî ya da ticari araç kullanılamaz |
| Uyku apnesi ve baş dönmesi (tedavi sonrası) | İkinci grup ve ticari araç kullanımı raporda ayrıca belirtilir |
| Bazı eklem, parmak ve uzuv kayıpları | Uzman raporuyla birinci grup; iki tekerlekli motorlu araç kullanılamaz |
Tablo yönetmelikteki bütün durumları kapsamaz ve sizin raporunuzun yerine geçmez. İşitme ölçütünü sağlayamayan adaylar için de benzer bir kullanım kısıtı vardır; ayrıntısı işitme kaybı yazısında.
“Ticari araç kullanamaz” kaydı B sınıfını da etkiler mi?
Evet, ve en çok gözden kaçan nokta budur. Kısıt sınıfa değil, kullanım biçimine konur. B sınıfı belgeniz olsa bile raporunuzda bu kayıt varsa ticari araç kullanamazsınız. Taksi, ticari kullanılan hafif araçlar ve benzeri işler bu kapsamdadır. Dolayısıyla “B sınıfı alıp taksiye çıkarım” planı yapan adayın da raporunu önce okuması gerekir. Mesleklere göre gereken belgeleri taksi şoförü, otobüs şoförü ve ambulans sürücüsü yazılarında anlattık.
İki tekerlekli araç kısıtı motosiklet kaydını nasıl etkiler?
Raporunda iki tekerlekli motorlu araç kullanamayacağı yazan aday, motosiklet sınıflarına yönelik eğitime yazılmadan önce raporu düzenleyen hekime hangi sınıfların açık olduğunu sormalıdır. Motokuryelik gibi bir hedefiniz varsa bu kısıt planı baştan değiştirir; sınıf seçimi için motokurye yazısına bakın.
Kursa yazılmadan önce hangi sırayı izlemeli?
- Hedefinizi söyleyerek rapor alın. Hekime hangi sınıfı ve hangi işi düşündüğünüzü baştan anlatın. Adımlar sağlık raporu yazısında.
- Raporu okuyun. Alabileceğiniz sınıflara, kodlara ve varsa kontrol aralığına bakın. Kodlar için ehliyetteki kodlar yazısı yardımcı olur.
- Raporu kursa gösterin. Kurs, raporunuzda olmayan bir sınıf için kayıt yapamaz.
- Katılmıyorsanız itiraz edin. Rapora itiraz hakkınız vardır; itiraz usulünü Sağlık Bakanlığı belirler.
Kısıt sonradan kalkar mı?
Bazı kısıtlar duruma bağlıdır. Tedaviyle düzelen bir rahatsızlıkta yeni bir sürücü olur raporu alınır; rapordaki değişiklik nüfus müdürlüğünde belgeye işlenir. Tersi de mümkündür: ehliyet alındıktan sonra sağlıkta sürücülüğe engel bir değişiklik ortaya çıkarsa belge geçici olarak geri alınabilir ve yeniden rapor istenir. Engel hâlinin kalmadığı raporla gösterildiğinde belge iade edilir. Geri alma ile iptal arasındaki farkı bu yazıda bulabilirsiniz.
Kurs sahipleri için not
C, D ve E’li sınıflara kayıt alırken raporu yalnızca “var mı” diye değil, “ne yazıyor” diye okuyun. Sınıf ve kullanım kısıtını kayıt formu imzalanmadan önce adayla birlikte kontrol etmek, eğitim bittikten sonra çıkacak anlaşmazlığı önler. Şoförlük hedefiyle gelen B sınıfı adayına da aynı soruyu sorun. Sitenizdeki sınıf sayfalarına “sağlık raporunuzdaki kayıt, bu belgeyle yapabileceğiniz işi belirler” cümlesini ekleyin. Sağlık bilgisi özel nitelikli kişisel veridir; rapor örneklerini kayıt dosyası dışında, telefonlarda ya da mesaj gruplarında tutmayın.
kaynak olarak ekleyin