K Belgesi e-Devlet’ten Nasıl Alınır? SRC Kursuna Gelen Esnaf için Başvuru, Araç Ekleme ve Araç Düşme

K belgesi başvurusu artık büyük ölçüde e-Devlet’ten yapılıyor. Esnafın takıldığı yer çoğu zaman form değil, formdan önceki hazırlık oluyor. Aşağıdaki adımlar Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne ve e-Devlet’teki Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmet listesine dayanıyor. e-Devlet ekranı ve düğme adları zaman içinde değişebilir; yazıyı birebir ekran görüntüsü gibi değil, yol tarifi gibi okuyun.

Başvurudan önce neleri hazırlamalısınız?

Önce doğru türü seçin. K1, K2 ve K3’ün hangi işe karşılık geldiğini K belgesi karar tablosunda senaryolarla anlattık. Türü belirledikten sonra şu listeyi kontrol edin:

• e-Devlet girişi. Şahıs firmasında kendi kimliğinizle, şirkette temsile yetkili kişinin kimliğiyle giriş yapılır.
• Oda kaydı ve elektronik tebligat. Merkez adresinizin bulunduğu yerdeki ticaret, ticaret ve sanayi, esnaf ve sanatkârlar ya da ziraat odalarından birine kayıt ile elektronik tebligat sistemi üyeliği aranır.
• Vergi mükellefiyeti. Faal vergi mükellefi olma şartı vardır; K2 talep eden gerçek kişilerden bu şart aranmaz.
• Ruhsattaki sahiplik. K1 ve K3 belgesine yalnızca özmal, yani araç tescil belgesinde sizin adınıza kayıtlı taşıt yazılır ve taşıt eşya taşımaya mahsus ticari tescilli olmalıdır. K2 belgesine ticari ya da hususi tescilli taşıt yazılabilir; özmal taşıtların yanında doğrudan kiracı olarak taraf olduğunuz sözleşmeli taşıtlar da kaydedilebilir.
• Hisseli araç. Birden fazla sahibi olan taşıt özmal olarak kaydedilmez.

Hangi e-Devlet hizmeti hangi işe yarar?

Hizmetlerin çoğu “Şahıs Firması” ve “Tüzel Kişi” olarak iki ayrı girişle sunulur. Belge ve araç sorgulama tarafını yetki belgesi sorgulama yazısında ayrıca anlattık.

K belgesi başvurusu adım adım nasıl yapılır?

1. e-Devlet’e girin, arama kutusuna “yetki belgesi ilk başvuru” yazın ve Bakanlığın hizmetini seçin.
2. Şahıs firmasıysanız “Şahıs Firması”, şirketseniz “Tüzel Kişi” girişini açın.
3. Belge türü olarak K1, K2 ya da K3’ü seçin; ekrana gelen firma, adres ve oda bilgilerini kontrol edin.
4. Belgeye yazılacak taşıtın plakasını ve araç tescil belgesindeki bilgileri girin. Ekranın istediği alanlar değişebilir; ruhsatı yanınızda bulundurun.
5. Şartları sağladığınıza dair beyanı onaylayın. Yönetmelik e-Devlet başvurusunda beyanı esas alır; beyanın gerçeğe aykırı çıkması hâlinde belgeye bağlı faaliyet geçici olarak durdurulur.
6. Başvuru tamamlanınca yetki belgesi ve taşıt kartı ücreti tahakkuk eder. Ödeme, ekranda gösterilen yöntemle yapılır; ödemenin işlenip işlenmediğini ödeme sorgulama hizmetlerinden izleyebilirsiniz.
7. Bakanlık incelemeyi en geç 15 gün içinde tamamlar. Şartlar sağlanmışsa belge ücretinin ödendiği tarih belgenin veriliş tarihi sayılır.

Sonuçta yetki belgesi, onun eki olan taşıt belgesi ve belgeye yazılan her taşıt için ayrı bir taşıt kartı düzenlenir; bunlar elektronik belge olarak da düzenlenebilir. Taşıt kartının aslı ya da e-Devlet’ten oluşturulan hâli araçta bulunmalıdır. Tahakkuk ve ödeme kavramlarını tahakkuk ve harç yazısında açtık; tutar yazmıyoruz, çünkü her yıl değişiyor.

Belgeye yeni araç nasıl eklenir?

Belgeyi aldıktan sonra yeni aracınızı “Özmal / Sözleşmeli Taşıt Ekleme” hizmetinden eklersiniz. Akış başvuruya benzer: plaka ve tescil bilgileri girilir, taşıt kartı ücreti tahakkuk eder, ödemeden sonra o araç için taşıt kartı oluşur. Yönetmeliğe göre yetki belgesi sahibi taşımada yalnızca kendi taşıt belgesinde kayıtlı taşıtları kullanır; belgeye yazılmamış araç terminallere ve yükleme-boşaltma noktalarına da alınmaz.

K2 belgesine kiralık taşıt ekleyecekseniz önce kira sözleşmesinin yapılması gerekir; sözleşmeli taşıt izni için e-Devlet’te ayrı bir muvafakat hizmeti bulunur. Muvafakatın mantığını muvafakat verme yazısında adım adım gösterdik.

Araç düşme ne zaman ve nasıl yapılır?

Aracı sattığınızda, hurdaya ayırdığınızda ya da artık bu işte kullanmayacaksanız “Özmal / Sözleşmeli Taşıt Düşme” hizmetinden belgeden çıkarırsınız. Bazı durumlarda Bakanlık aracı kendiliğinden düşer:

• 30 takvim günü ya da daha uzun süre geçerli muayenesi olmayan taşıt,
• taşıt kartının süresi dolan taşıt,
• sahiplik, plaka, şasi numarası ya da cins bilgisi değişen taşıt,
• ticari olması gerekirken hususiye çevrilen taşıt,
• takograf zorunluluğu olduğu hâlde takografsız il ya da yurt dışına çıkan ve tespitten sonra 30 takvim günü içinde takograf taktırmayan taşıt.

Muayene eksikliği yüzünden düşülen araç, eksik düşüm tarihinden itibaren en geç bir ay içinde giderilir ve tescil bilgileri değişmemişse belgeye ücretsiz olarak yeniden eklenir. Kaza, yanma ya da hurdaya ayrılma ile plaka, renk, şasi numarası veya cins değişikliklerini de 90 takvim günü içinde Bakanlığa bildirmeniz gerekir.

Tek araçlı belgelerde ayrıca dikkat edin: aracı düştüğünüzde asgari kapasite şartını kaybedersiniz. Belgenin geçerlilik süresi boyunca kapasitesiz geçen günlerin toplamı 630 takvim gününü aşarsa yetki belgesi iptal edilir. Satış ile yeni aracın eklenmesi arasındaki boşluğu uzatmayın.

Belge ne kadar geçerli, nasıl yenilenir?

K belgeleri de diğer yetki belgeleri gibi beş yıl geçerlidir. Yenileme, ilk başvurudaki “İlk Başvuru / Yenileme” hizmetinden yapılır ve bitiş tarihinden 90 gün önce başvurulabilir; bu dönemde yenilenen belgede kalan süre yeni süreye eklenir. Süre kaçırıldığında ne olacağını yenileme süresi yazısında anlattık.

En sık yapılan hatalar neler?

• Eşin, babanın ya da ortağın adına kayıtlı aracı K1 veya K3 belgesine eklemeye çalışmak.
• Hususi tescilli aracı K1 ya da K3 için seçmek.
• Tahakkuku görüp ödemeyi unutmak; ücret ödenmeden belge ve taşıt kartı verilmez.
• Aracı sattıktan sonra düşmeyi ve yeni aracı eklemeyi ertelemek.
• Şahıs firması yerine tüzel kişi girişini kullanmak ya da tersini yapmak.

Kurs sahipleri için not

K belgesi başvurusunu SRC kursu yapmaz; ama bu soruyu soran esnaf çoğu zaman SRC 4 ihtiyacını da aynı gün öğrenir. Sitenizde e-Devlet hizmet adlarını veren kısa bir sayfa, telefondaki uzun anlatımı azaltır. Kayıt masasında adayın e-Devlet şifresini istemeyin, onun adına işlem yapmayın; doğru hizmetin adını yazılı olarak verin. Google İşletme Profili’ndeki soru cevap alanına “K belgesini kurs mu çıkarır?” sorusunun kısa cevabını ekleyebilirsiniz.