Rehber · Sözlük

Dijital pazarlama sözlüğü

Tekliflerde, raporlarda ve reklam panellerinde karşınıza çıkan 63 terim; her biri kısa tanımı ve bir kurs örneğiyle.

Son güncelleme: 6 Ekim 2026

Reklam ve ölçüm

TBM Tıklama Başı Maliyet (CPC): Reklamınıza yapılan her tıklama için ödediğiniz tutardır. İlçedeki rekabete, döneme ve reklamın kalitesine göre değişir.Kurs örneği Ayda 1.000 tıklama için 12.000 TL harcandıysa ortalama TBM 12 TL’dir.
BGBM Bin Gösterim Başı Maliyet (CPM): Reklamın bin kez gösterilmesi için ödenen tutardır. Daha çok sosyal medya ve görüntülü reklamlarda kullanılır.Kurs örneği Yeni dönem duyurusunu ilçedeki 18–30 yaş kitlesine göstermek için BGBM’ye bakılır.
Dönüşüm: Ziyaretçinin, sizin için değerli olan işlemi yapmasıdır: arama, WhatsApp’tan yazma ya da form gönderme.Kurs örneği Reklamdan gelen kişi “Hemen ara” düğmesine bastığında bir dönüşüm sayılır.
Dönüşüm oranı: Ziyaretçilerin yüzde kaçının dönüşüm gerçekleştirdiğini gösterir: dönüşüm sayısı ÷ ziyaret sayısı.Kurs örneği 500 ziyaretten 40 arama ve mesaj geldiyse oran %8’dir.
Kayıt başı maliyet Edinme Başı Maliyet (CPA): Bir kayıt elde etmek için harcanan reklam tutarıdır: toplam reklam gideri ÷ reklamdan gelen kayıt sayısı.Kurs örneği 20.000 TL harcamayla 22 kayıt alındıysa kayıt başı maliyet yaklaşık 909 TL’dir.
ROAS Reklam Harcamasının Getirisi: Reklama harcanan her 1 liranın kaç lira ciro getirdiğini gösterir. Ciroyu gösterir, kârı değil.Kurs örneği 20.000 TL reklamla 440.000 TL’lik kayıt alındıysa ROAS 22’dir.
Yeniden pazarlama Remarketing: Sitenizi ziyaret etmiş kişilere sonradan reklam göstermektir. Yalnızca çerez onayı vermiş ziyaretçiler için çalışır.Kurs örneği Motosiklet ehliyeti sayfasına bakıp çıkan adaya A2 döneminin tarihi gösterilir.
Performance Max: Google’ın arama, harita, YouTube ve görüntülü reklam alanlarını tek kampanyada birleştiren otomatik kampanya türüdür. Dönüşüm takibi doğru kurulmadan verimli çalışmaz.Kurs örneği Arama kampanyası oturduktan sonra harita görünürlüğü için eklenebilir.
Anahtar kelime: Adayın arama kutusuna yazdığı ve reklamınızın ya da sayfanızın görünmesini istediğiniz ifadedir.Kurs örneği “kartal sürücü kursu”, “a2 ehliyet şartları”.
Negatif anahtar kelime: Reklamınızın görünmesini istemediğiniz aramaları dışlamak için eklenen kelimedir. Boşa giden tıklamayı azaltır.Kurs örneği “ücretsiz”, “iş ilanı”, “eğitmen maaşı” gibi aramalar dışlanır.
Kalite puanı: Google’ın reklam, anahtar kelime ve açılış sayfasının birbiriyle uyumunu değerlendirdiği 1–10 arası puandır. Puan yükseldikçe tıklama maliyeti genellikle düşer.Kurs örneği Motosiklet aramasına motosiklet sayfası açılırsa puan yükselir.
Açılış sayfası Landing page: Reklama tıklayan kişinin ulaştığı, tek bir amaca odaklanan sayfadır.Kurs örneği SRC reklamı ana sayfaya değil, SRC dönem tarihleri sayfasına gider.
CTA Eyleme çağrı: Ziyaretçiye bir sonraki adımı söyleyen düğme ya da cümledir.Kurs örneği “WhatsApp’tan yazın”, “Dönem tarihlerini görün”.
UTM: Bağlantının sonuna eklenen ve ziyaretin hangi kaynaktan geldiğini ölçüm aracına bildiren etiketlerdir.Kurs örneği Instagram biyografisindeki bağlantıya UTM eklenirse o kaynaktan gelen talep ayrı görülür.
A/B testi: Aynı sayfanın ya da reklamın iki sürümünü karşılaştırarak hangisinin daha çok dönüşüm getirdiğini ölçmektir.Kurs örneği Başlıkta “ücret” geçen ve geçmeyen iki reklam metni denenir.
Pixel ve Conversions API: Meta’nın sitedeki işlemleri reklam hesabına bildiren ölçüm kodlarıdır. Ziyaretçi onay vermeden çalıştırılmamalıdır.Kurs örneği Form gönderen kişi “potansiyel müşteri” olarak Meta’ya bildirilir.
GA4 Google Analytics 4: Sitenize kaç kişinin, hangi kaynaktan geldiğini ve ne yaptığını gösteren Google ölçüm aracıdır.Kurs örneği Hangi sayfanın daha çok arama getirdiği GA4’ten görülür.

Arama ve yerel görünürlük

SEO Arama Motoru Optimizasyonu: Sitenin arama sonuçlarında reklam vermeden görünmesi için yapılan teknik ve içerik çalışmasıdır.Kurs örneği Her ehliyet sınıfı için ayrı, bilgi veren sayfa hazırlamak.
Yerel SEO: Belirli bir bölgede yapılan aramalarda ve harita sonuçlarında görünmek için yapılan çalışmadır.Kurs örneği “Pendik sürücü kursu” aramasında harita kutusunda çıkmak.
Google İşletme Profili: İşletmenin Google Arama ve Haritalar’da adres, telefon, saat, fotoğraf ve yorumlarıyla göründüğü ücretsiz profildir.Kurs örneği Kategori “sürücü kursu” seçilir, tabela ve derslik fotoğrafları eklenir.
Organik trafik: Reklam tıklaması olmadan, arama sonuçlarından gelen ziyaretlerdir.Kurs örneği Blog yazısını okuyup siteye gelen aday organik ziyaretçidir.
Arama niyeti: Kişinin aramayı yaparken neyi amaçladığıdır: bilgi almak, bir yer bulmak ya da işlem yapmak.Kurs örneği “ehliyet kaç günde alınır” bilgi, “yakınımdaki sürücü kursu” işlem niyetidir.
Uzun kuyruklu anahtar kelime: Üç ve daha fazla kelimeden oluşan, az aranan ama niyeti net ifadedir.Kurs örneği “kartal hafta sonu b sınıfı ehliyet kursu”.
Anahtar kelime yamyamlığı: Aynı aramayı hedefleyen birden çok sayfanın birbirinin önünü kesmesidir.Kurs örneği Üç ayrı sayfanın başlığı “Kartal sürücü kursu” ise hangisinin çıkacağı belirsizleşir.
Konu kümesi: Bir ana sayfa ile onu destekleyen alt sayfaların birbirine bağlanarak kurduğu içerik yapısıdır.Kurs örneği Ana sayfa “B sınıfı ehliyet”; alt sayfalar belgeler, sınav, ücret, yaş şartı.
Backlink: Başka bir sitenin sizin sitenize verdiği bağlantıdır. Konuyla ilgili ve güvenilir sitelerden gelenler değerlidir; satın alınanlar risk taşır.Kurs örneği Yerel haber sitesinin kurs açılışını haber yapıp sitenize bağlantı vermesi.
Başlık etiketi Title: Arama sonucunda mavi satır olarak görünen sayfa başlığıdır.Kurs örneği “Kartal Motosiklet Ehliyeti (A2) | Örnek Sürücü Kursu”.
Meta açıklama: Arama sonucunda başlığın altında görünen kısa tanıtım metnidir. Sıralamayı doğrudan etkilemez, tıklamayı etkiler.Kurs örneği “Yaş şartı, belgeler ve dönem tarihleri bu sayfada. Kayıt için yazın.”
Schema Yapısal veri: Sayfadaki bilginin türünü arama motorlarına ve yapay zekâya bildiren işaretlemedir.Kurs örneği Kurumun adı, adresi, telefonu ve çalışma saatleri işaretlenir.
E-E-A-T Deneyim, Uzmanlık, Yetkinlik, Güvenilirlik: Google’ın içeriğin güvenilirliğini değerlendirirken baktığı ölçütlerdir.Kurs örneği Kurum kodu, ruhsat bilgisi, eğitmen tanıtımı ve açık adres bu sinyalleri güçlendirir.
Öne çıkan snippet: Arama sonuçlarının en üstünde, soruya doğrudan cevap veren kutudur.Kurs örneği “Ehliyet için kaç yaşında olmak gerekir?” sorusuna net bir paragrafla cevap veren sayfa buraya çıkabilir.
Google Search Console: Sitenizin Google’da hangi aramalarda göründüğünü ve teknik sorunlarını gösteren ücretsiz araçtır.Kurs örneği Hangi ifadelerle gösterim alıp tıklanmadığınız buradan görülür.

Site ve teknik

Alan adı Domain: Sitenizin internet adresidir. Kurumun kendi adına kayıtlı olmalıdır.Kurs örneği orneksurucukursu.com
Statik site: Sayfaları önceden hazırlanıp olduğu gibi sunulan site türüdür. Hızlı açılır ve saldırıya açık yüzeyi küçüktür.Kurs örneği Sürücü Medya’nın hazırladığı siteler bu altyapıyla yayımlanır.
SSL sertifikası: Site ile ziyaretçi arasındaki bağlantıyı şifreleyen sertifikadır; adres çubuğundaki kilit simgesiyle görülür.Kurs örneği Form bulunan her sitede zorunludur.
Duyarlı tasarım Responsive: Sitenin telefon, tablet ve bilgisayarda ekrana göre kendini ayarlamasıdır.Kurs örneği Adayların büyük bölümü siteye telefondan girer.
CDN İçerik Dağıtım Ağı: Sitenin dosyalarını ziyaretçiye en yakın sunucudan ileten ağdır; açılışı hızlandırır.Kurs örneği Hakkari’deki ve İzmir’deki ziyaretçi siteyi benzer hızda açar.
Core Web Vitals Önemli Web Verileri: Google’ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç ölçümdür: LCP, INP ve CLS.Kurs örneği PageSpeed Insights raporunda yeşil, turuncu ya da kırmızı olarak görünür.
LCP En Büyük İçerikli Boyama: Sayfadaki en büyük öğenin ekrana gelme süresidir; 2,5 saniyenin altı iyi kabul edilir.Kurs örneği Büyük boyutlu kapak fotoğrafı LCP’yi uzatır.
INP Sonraki Boyamayla Etkileşim: Sayfanın dokunma ve tıklamalara ne kadar hızlı tepki verdiğini ölçer; 200 milisaniyenin altı iyi kabul edilir.Kurs örneği Menüye dokunulduğunda geç açılması INP sorunudur.
CLS Kümülatif Düzen Kayması: Sayfa yüklenirken öğelerin yer değiştirmesini ölçer; 0,1’in altı iyi kabul edilir.Kurs örneği Sonradan yüklenen bir bant, düğmeyi aşağı iterse yanlış yere dokunulur.
Tarama Crawling: Arama motoru botlarının sitenizin sayfalarını ziyaret edip okumasıdır.Kurs örneği Yeni eklenen dönem sayfası taranmadan arama sonucunda çıkmaz.
Dizine ekleme İndeksleme: Taranan sayfanın arama motorunun kayıtlarına alınmasıdır.Kurs örneği Search Console’da “dizine eklendi” görünen sayfa aramalarda çıkabilir.
robots.txt: Botlara sitenin hangi bölümlerini tarayabileceklerini söyleyen dosyadır.Kurs örneği Yönetim paneli gibi bölümler taramaya kapatılır.
Site haritası XML Sitemap: Sitedeki sayfaların listesini arama motorlarına bildiren dosyadır.Kurs örneği Yeni blog yazıları site haritasına eklenince daha hızlı bulunur.
Canonical etiketi: Benzer içerikli sayfalardan hangisinin asıl sayfa olduğunu arama motoruna bildirir.Kurs örneği Aynı sayfanın filtreli sürümleri asıl sayfayı işaret eder.
noindex: Sayfanın arama sonuçlarında gösterilmemesini isteyen etikettir.Kurs örneği Teşekkür sayfası ya da sözleşme onay sayfası.
301 yönlendirme: Eski adresi kalıcı olarak yeni adrese yönlendirir; eski adresin değerini yeni adrese taşır.Kurs örneği Site yenilenirken eski sayfa adresleri yenilerine yönlendirilir.

Yapay zekâ aramaları

GEO Üretken Motor Optimizasyonu: ChatGPT, Gemini gibi yapay zekâ asistanlarının cevaplarında kurumunuzun yer alması için yapılan çalışmadır.Kurs örneği “Pendik’te sürücü kursu öner” sorusunda kurumun adının geçmesi.
AEO Cevap Motoru Optimizasyonu: İçeriği, sorulara doğrudan cevap verecek biçimde düzenlemektir.Kurs örneği Sayfada “Kayıt için hangi belgeler gerekir?” sorusu ve altında net cevap.
AI Overviews Yapay Zekâ Özetleri: Google’ın arama sonuçlarının üstünde gösterdiği, kaynak bağlantılı yapay zekâ özetidir.Kurs örneği Özetin kaynakları arasında sitenizin yer alması görünürlük sağlar.
AI Mode Yapay Zekâ Modu: Google’da aramanın sohbet biçiminde, takip sorularıyla yürütüldüğü moddur.Kurs örneği Aday art arda “yakınımda kurs”, “hafta sonu dersi olan” diye sorar.
llms.txt: Sitenin içeriğini yapay zekâ araçları için özetleyen metin dosyasıdır. Google, aramaya etkisi olmadığını açıklamıştır; diğer araçlar için yardımcı olabilir.Kurs örneği Hizmetler, bölge ve iletişim bilgileri kısa bir listede sunulur.
Büyük dil modeli LLM: Çok büyük metin verisiyle eğitilmiş, soru cevaplayan ve metin üreten yapay zekâ modelidir.Kurs örneği ChatGPT, Gemini ve Claude birer büyük dil modeli ürünüdür.
Komut Prompt: Yapay zekâya verilen talimat metnidir. Rol, bağlam, görev ve biçim içerdiğinde sonuç iyileşir.Kurs örneği “Bir kurs iletişim sorumlusu olarak 50 kelimelik dönem duyurusu yaz.”
Halüsinasyon: Yapay zekânın gerçek olmayan bilgiyi doğruymuş gibi üretmesidir.Kurs örneği Asistanın eski bir harç tutarını güncel gibi yazması; bu yüzden resmî kaynaktan doğrulanır.

Sosyal medya

Erişim ve gösterim: Erişim, içeriği gören tekil kişi sayısıdır; gösterim, içeriğin toplam görüntülenme sayısıdır.Kurs örneği Bir gönderi 800 kişiye ulaşıp 1.100 kez görüntülenebilir.
Etkileşim oranı: Beğeni, yorum, kaydetme ve paylaşımların erişime oranıdır.Kurs örneği 1.000 erişimde 60 etkileşim %6’dır.
Reels: Instagram’ın kısa, dikey video biçimidir; takipçi olmayanlara da gösterilir.Kurs örneği “Park manevrası üç adımda” gibi kısa anlatımlar.

Veri ve izin

Aydınlatma metni: Kişisel verilerin hangi amaçla, hangi hukuki sebeple işlendiğini ve kişinin haklarını anlatan metindir.Kurs örneği Ön kayıt formunun altında bağlantısı bulunur.
Açık rıza: Kişinin, belirli bir konuda bilgilendirilerek ve özgür iradesiyle verdiği onaydır. Önceden işaretli kutucukla alınamaz.Kurs örneği Aday fotoğrafının sosyal medyada paylaşılması için ayrıca alınır.
Çerez onayı: Zorunlu olmayan çerezlerin ve ölçüm kodlarının çalışması için ziyaretçiden alınan izindir.Kurs örneği “Yalnızca zorunlu” seçildiğinde analitik ve reklam kodları yüklenmez.
Ticari elektronik ileti İYS: Tanıtım amaçlı SMS, e-posta ve aramalardır. Önceden onay gerektirir; onaylar İleti Yönetim Sistemi’nde tutulur.Kurs örneği Eski kursiyere yeni dönem duyurusu göndermek için onayı olmalıdır.

Ücretsiz araçlar Rehber yazılar Ücretsiz analiz

SSS

Sözlük hakkında sorular

Bu sözlük kimin için hazırlandı?

Sürücü kursu, SRC, iş makinesi ve özel güvenlik kursları ile psikoteknik merkezlerinin sahip ve yöneticileri için. Tekliflerde, raporlarda ve reklam panellerinde karşılaşılan terimler kurslardan örneklerle açıklanmıştır.

TBM ile kayıt başı maliyet arasındaki fark nedir?

TBM bir tıklamanın, kayıt başı maliyet ise bir kaydın kaça geldiğini gösterir. Kurs sahibi için asıl anlamlı olan ikincisidir; çünkü tıklama ucuz olsa bile kayda dönmüyorsa reklam verimli değildir.

SEO ile GEO aynı şey mi?

Hayır. SEO arama sonuçlarında, GEO ise yapay zekâ asistanlarının cevaplarında görünmeyi hedefler. İkisinin temeli ortaktır: doğru, tutarlı ve soruya cevap veren içerik.