Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında verilen ve yenilenen yetki belgelerinin süresi 5 yıldır. Yenileme başvurusu, bitiş tarihinden 90 gün öncesinden itibaren yapılabilir; bu dönemde yenilenen belgede kalan süre yeni süreye eklenir. Süre dolduktan sonra 540 takvim günü içinde de yenileme yapılabilir, ancak bu süre faaliyette bulunma hakkı vermez. Belge üzerindeki bütün uyarmalar kaldırılmadan ve belgenin şartları sağlanmadan yenileme yapılmaz. İki süre de kaçırılırsa yenileme hakkı kaybedilir.
Bu içerikte:
- Yetki belgesi kaç yıl geçerlidir?
- Yenileme başvurusu ne zaman yapılır?
- Süresi dolan belgeyle taşıma yapılırsa ne olur?
- Yenilemeye engel olan durumlar nelerdir?
- Yenileme hakkı kaçırılırsa belge yeniden alınabilir mi?
- Belge süresi içinde başka bir türle değiştirilebilir mi?
- Geçerlilik süresine ek süre kazanmak mümkün mü?
- Kurs sahipleri için not
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Yetki belgesini alırken herkes şartları araştırır; bitiş tarihini ise çoğu firma yol denetiminde hatırlar. Yönetmelik, yenileme için geniş ama kuralları kesin bir takvim tanımlar. Aşağıdaki süreler bütün yetki belgesi türleri için ortaktır.
Yetki belgesi kaç yıl geçerlidir?
Yönetmelik kapsamında verilen ve yenilenen yetki belgelerinin süresi 5 yıldır. Belgenin eki olan taşıt belgesindeki her taşıt için ayrıca taşıt kartı düzenlenir. Taşıt kartının süresi dolan taşıt, taşıt belgesinden Bakanlıkça kendiliğinden düşülür; bu yüzden yalnızca yetki belgesinin değil, kartların tarihini de izlemek gerekir.
Yenileme başvurusu ne zaman yapılır?
| Dönem | Yenileme yapılabilir mi? | Faaliyet sürdürülebilir mi? |
|---|---|---|
| Bitiş tarihinden önceki 90 gün | Evet. Eski belgede kalan süre, yenilenen belgenin süresine eklenir | Evet, belge geçerlidir |
| Bitiş tarihinden sonraki 540 takvim günü | Evet, yenileme ücretinin bu süre içinde ödenmesi şartıyla | Hayır. Bu süre yalnızca yenileme hakkıdır |
| 540 günden sonra | Hayır, yenileme hakkı kaybedilir | Hayır |
Belge, yenileme ücretinin ödendiği tarih esas alınarak yenilenir. Erken başvurmanın bir kaybı yoktur: doksan günlük dönemde yenilerseniz eski belgenizden kalan günler yanmaz, yeni süreye eklenir. e-Devlet üzerinden yapılabilen işlemler yönetmelikte yazılı başvuru sayılır. Ücretlerin nasıl belirlendiğini yetki belgesi ücretleri yazısında anlattık.
Süresi dolan belgeyle taşıma yapılırsa ne olur?
En sık yapılan hata budur. Bitiş tarihinden sonraki 540 gün “nasılsa yenilerim” diye çalışmaya devam etme süresi değildir. Yönetmelik, bu sürenin faaliyette bulunma hakkı vermediğini açıkça yazar ve geçerli yetki belgesi olmadan faaliyet göstermeyi idari para cezasına bağlar. Belgenizin süresi dolduysa önce yenileyin, sonra araç çıkarın.
Yenilemeye engel olan durumlar nelerdir?
- Uyarmalar. Yetki belgesi üzerindeki bütün uyarmalar kaldırılmadan belge yenilenmez.
- Şartların sağlanmaması. Yenilenecek belge için öngörülen asgari kapasite, sermaye, iş yeri gibi şartlar yenileme anında da aranır.
- Durdurma ya da iptal. Belgenin faaliyeti durdurulmuş ya da iptal durumuna gelmiş olmaması gerekir.
- Genel şartlar. Faal vergi mükellefiyeti, oda kaydı ve elektronik tebligat sistemi üyeliği gibi genel şartlar sürmelidir.
Yönetici belgesi de bu kontrolün parçasıdır. Belge türüne göre aranan ODY ya da ÜDY yükümlülüğünü yetki belgesi, ODY ve ÜDY yazısından kontrol edin. Yöneticiniz ayrıldıysa eksikliği süresi içinde gidermek gerekir; sonuçlarını ODY ve ÜDY belgesi olmayan firma yazısında bulabilirsiniz.
Yenileme hakkı kaçırılırsa belge yeniden alınabilir mi?
Evet, ancak yenileme olarak değil yeniden düzenleme olarak. İptal edilmiş ya da yenileme hakkı kalmamış bir yetki belgesi için aynı belge yeniden istenirse; yönetmelikteki şartların sağlanması, aynı türden geçerli ya da yenileme sürecinde başka bir belgenin bulunmaması ve belge ücretinin yönetmelikte belirlenen bölümünün ödenmesi hâlinde belge yeniden düzenlenir. Bu durumda taşıt kartı ücretleri tam olarak alınır.
Bir sınır daha vardır: iptal edilen ya da yenileme süresi sona eren belgeye ilişkin kaldırılmamış uyarmalar varsa, bu uyarmalar kaldırılmadan ya da aradan bir yıl geçmeden aynı kişiye aynı yetki belgesi düzenlenmez.
Belge süresi içinde başka bir türle değiştirilebilir mi?
Yönetmelik yetki belgesinin başka bir yetki belgesiyle değiştirilmesine izin verir. Bilinmesi gerekenler:
- İstenen belgenin şartları sağlanmalıdır.
- Ücreti daha yüksek bir belgeye geçilirken aradaki fark ödenir; daha düşük ücretli belgeye geçişte fark iade edilmez.
- Yeni belgenin bitiş tarihi, önceki belgenin bitiş tarihi olarak düzenlenir. Yani değişim süreyi sıfırlamaz.
- Belge üzerindeki uyarmalar kaldırılmış olmalıdır.
- Daha yüksek ücretli belgeye geçiş için, belgenin ilk veriliş tarihinden itibaren doksan gün geçmiş olmalıdır.
Geçerlilik süresine ek süre kazanmak mümkün mü?
Yönetmelik iki durumda yenileme sırasında ek süre tanır:
- U-ETDS bildirimleri. Bildirim yükümlülükleriyle ilgili kontrollerde, geçerlilik süresi boyunca hiç uyarma almayanlara bir yıl, en fazla 50 uyarma alanlara altı ay eklenir. Ayrıntısı U-ETDS yazısında.
- Kadın şoför istihdamı. Fiilî taşıma yapan firmalardan, taşıt belgesindeki birim taşıt sayısının yüzde 10’u kadar kadın şoförü aralıksız bir yıl ve daha uzun süre istihdam edenlere, ocak ayı sonuna kadar yapacakları başvuru üzerine üç aylık süre eklenir. Bir yenileme dönemi için toplam ek süre altı ayı geçemez.
Kurs sahipleri için not
Yetki belgesinin yenileme dönemi, firmanın ODY, ÜDY ve şoför SRC eksiklerini fark ettiği dönemdir; kursunuza gelen talebin bir bölümü bu takvimden doğar. Sitenizde “yetki belgem yenilenecek, hangi mesleki yeterlilik belgeleri gerekir” sorusuna cevap veren kısa bir sayfa, tam bu aramayı karşılar. Kayıt masasında firma sahibine belgesinin bitiş tarihini sormak, eğitimi hangi döneme yetiştirmesi gerektiğini birlikte planlamanızı sağlar. Yenileme işleminin Bakanlığa yapıldığını, kursun yalnızca ruhsatındaki eğitimleri verdiğini açıkça belirtin.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin

