U-ETDS, Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi’nin kısaltmasıdır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamında faaliyet gösterenlerin, Bakanlıkça belirlenen verilerinin tutulduğu sistemdir. Tarifesiz yolcu taşıyan A1, A2, B2 ve D2 sahipleri sefer ve yolcu bilgilerini seyahatten en geç bir saat önce bildirir. Tarifeli taşıma yapan A1, B1 ve D1 sahipleri seyahat başlayıncaya kadar; eşya taşıyan C3, K1, K3, L1, L2, N1 ve N2 sahipleri taşıma başlayıncaya kadar bildirim yapar. Bildirilen bilgilerin doğruluğundan yetki belgesi sahibi sorumludur.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Şoförler U-ETDS’yi çoğu zaman “firma beni sisteme girdi mi” sorusuyla, firma sahipleri ise denetimde aldıkları uyarmayla tanır. Oysa sistemin kuralı basittir: sefer başlamadan önce kimin, neyi, hangi araçla ve hangi şoförle taşıdığı Bakanlığa bildirilir.
U-ETDS ne demek?
Yönetmelikteki tanıma göre Ulaştırma Elektronik Takip ve Denetim Sistemi; Kanun ve yönetmeliğe göre faaliyet gösteren gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetlerine ilişkin, Bakanlıkça belirlenen verilerin tutulduğu ve gerektiğinde ilgili kamu kurumlarıyla veri paylaşımına açık olan sistemdir. Verinin nasıl iletileceğine ilişkin usul ve esasları Bakanlık belirler.
Kim, neyi, ne zaman bildirir?
| Yetki belgesi | Bildirilen bilgi | Süre |
|---|---|---|
| A1, A2, B2, D2 (arızi, grup ya da mekik seferler) | Taşıtın plakası ve araç takip bilgileri, görevli personel, yolcu bilgileri | Seyahatin başlangıcından en geç 1 saat önce; havalimanından başlayan seferlerde en geç 2 saat önce |
| A1, B1, D1 (düzenli, tarifeli taşıma) | Taşıtın plakası ve araç takip bilgileri, görevli personel, biletteki yolcu bilgileri | Seyahat başlayıncaya kadar |
| C3, K1, K3, L1, L2, N1, N2 | Taşıma ücreti dışındaki taşıma senedi bilgileri ile gönderici ve alıcı bilgileri | Taşıma başlayıncaya kadar |
| C1 ve K2 (yalnızca tehlikeli madde taşınıyorsa) | Yukarıdaki eşya bilgileri | Taşıma başlayıncaya kadar |
| T1, T2 (yolcu terminali) | Terminale giren ve çıkan taşıtların plakası ile giriş ve çıkış saatleri | Giriş ya da çıkıştan en geç 24 saat sonra |
Yolcu taşımalarında seyahati yapamayan ya da tamamlamayan yolcu, bu durumun ortaya çıktığı saatten en geç 30 dakika sonrasına kadar ayrıca bildirilir.
Tablodan çıkan pratik sonuç şudur: yalnızca kendi malını taşıyan K2 ya da C1 sahibi, taşıdığı şey tehlikeli madde değilse, eşya bildirimi yapmakla yükümlü sayılanlar arasında yer almaz. Tehlikeli madde taşıyorsa bildirim yükümlülüğü ona da uygulanır. Kendi malını taşıyanların diğer yükümlülüklerini K2 yazısında anlattık.
Şoför bilgisi sisteme nasıl işlenir?
Mayıs 2025’te eklenen hükümle şoför bildiriminin kuralları netleşti. Yetki belgesi sahipleri:
- Bildirim zorunluluğunun başladığı en son zamana kadar planlamayı yapar ve seferde görevlendireceği şoförü, taşıta bineceği ve sürüşe başlayacağı terminal, ara durak ya da indirme-bindirme noktasını da belirterek sisteme işler.
- İşlediği bilgileri, aynı sefer için mücbir sebepler dışında değiştiremez ve iptal edemez.
- Şoförün fiilen çalışacağı zaman diliminde, aynı şoförü başka bir sefer için sisteme işleyemez.
Şoför açısından anlamı açıktır: adınızın hangi sefere yazıldığı kayıt altındadır ve aynı saatlerde iki ayrı seferde görünmeniz mümkün olmamalıdır. Görevlendirildiğiniz seferin size bildirilenle aynı olup olmadığını firmanıza sormak hakkınızdır. Sürüş sürelerinin diğer kayıt aracı olan takograf için takograf ve sürüş-dinlenme süreleri yazısına bakabilirsiniz.
Bildirim, firmanın şoförle ilgili diğer yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Yetki belgesi sahibi; şoförlerinin mesleki yeterlilik belgelerinin yanlarında olup olmadığını kontrol etmek, güzergâh mesafesine göre yeteri kadar şoför bulundurmak ve şoförlerinin ceza puanı durumunu yılda iki kez öğrenmekle de yükümlüdür.
Bildirim yapılmazsa ne olur?
Yönetmelik, bildirim yükümlülüğüne aykırılığı uyarma ile karşılar ve uyarma sayısını eksikliğin türüne göre kademelendirir:
- Sefere ilişkin hiçbir veri iletilmemesi en ağır hâldir.
- Sefer bildirilmiş ancak yolcuya, eşyaya, şoföre ya da araç takip bilgisine ilişkin veri hiç iletilmemişse ayrı ayrı uyarma verilir.
- Eksik ya da yanlış bilgi için, sefer başına bir üst sınırla, her eksiklik ayrıca sayılır.
Uyarmalar birikir ve yetki belgesinin yenilenmesini etkiler; belge üzerindeki bütün uyarmalar kaldırılmadan yenileme yapılmaz. Sisteme aktarılan verilere ilişkin sorumluluk yetki belgesi sahibine aittir.
Düzenli bildirim yapana bir avantaj var mı?
Evet. Bildirim yükümlülükleriyle ilgili Bakanlık kontrollerinde, yetki belgesinin geçerlilik süresi içinde hiç uyarma almayanlara bir yıl, en fazla 50 uyarma alanlara altı ay ek süre, belgenin yenilenmesi sırasında geçerlilik süresine eklenir. Tarifesiz yolcu taşımalarında bir kolaylık daha vardır: denetimde bildirimin yapıldığı teyit edilirse taşıttan taşıma sözleşmesinin ibrazı istenmez. Yenileme sürelerini yetki belgesi süresi yazısında anlattık.
Kurs sahipleri için not
U-ETDS, SRC ve ODY derslerinde adayların en çok soru sorduğu güncel başlıklardan biridir; sitenizde kısa bir açıklama yazısı bu aramaları karşılar. Kayıt masasında firma sahiplerine, şoför bildiriminin SRC belgesi olan sürücüyle yapıldığını ve belgesiz şoför çalıştırmanın ayrıca yaptırımı olduğunu hatırlatabilirsiniz. Sistemin kullanımına ilişkin teknik sorularda adayı Bakanlığın duyurularına yönlendirin; kursun görevi eğitimdir, firma adına bildirim yapmak değildir.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin