Kendi işinizin malını kendi aracınızla taşımak, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde hususi taşımacılık olarak tanımlanır ve yurt içinde bunun için K2 yetki belgesi verilir. Ücret karşılığı başkasının malını taşımak ise ticari taşımacılıktır ve K1 belgesi gerektirir. K2 belgesi gerçek kişi adına düzenlenmişse, belgeye yalnızca bir kamyonet kayıtlıysa ve bu aracı belge sahibi kullanıyorsa mesleki yeterlilik belgesi aranmaz. Aracı çalışan, ortak ya da aile üyesi kullanıyorsa, belge şirket adınaysa ya da ikinci bir araç eklendiyse şoförden SRC 4 istenir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Manav halden sebze getiriyor, mobilyacı sattığı koltuğu müşteriye götürüyor, tesisatçı malzemesini şantiyeye taşıyor. Hiçbiri nakliyeci değil, ama hepsi ticari eşya taşıyor. Karayolu Taşıma Yönetmeliği bu durumu ayrı bir adla düzenliyor ve nakliyeciden farklı kurallar koyuyor.
Kendi malını taşımak mevzuatta nasıl tanımlanıyor?
Yönetmeliğe göre hususi taşımacılık, ticari amaçla olmamak üzere, yalnızca kendi esas iştigal konunuzla ilgili eşya ya da yolcu taşımacılığıdır. Buradaki “ticari amaçla olmamak” ifadesi, taşıma işinden para kazanmamak anlamına gelir. Manavın işi sebze satmaktır, taşıma bu işin parçasıdır. Aynı manav komşu dükkânın malını ücretle taşımaya başlarsa artık ticari eşya taşımacılığı yapmış olur.
| Ne yapıyorsunuz? | Yurt içi yetki belgesi | Belgeye kaydedilen araç |
|---|---|---|
| Yalnızca kendi işinizin malını taşıyorsunuz | K2 | Eşya taşımaya mahsus ticari ya da hususi tescilli taşıt |
| Ücret karşılığı başkasının malını taşıyorsunuz | K1 | Eşya taşımaya mahsus ticari tescilli taşıt |
| Ücret karşılığı taşınma eşyası taşıyorsunuz | K3 | Eşya taşımaya mahsus ticari tescilli taşıt |
Yurt dışına kendi malınızı taşıyacaksanız belge türü değişir; uluslararası taşımalar C türü belgelerle yapılır.
K2 belgesi küçük işletme için ağır bir yük mü?
Yönetmelik, yalnızca kamyonetlerle taşıma yapmak üzere K1 ya da K2 belgesi isteyenler için kolaylık tanıyor. Bu başvurularda en az bir taşıt dışında asgari kapasite şartı aranmıyor ve belge ücretinde indirim uygulanıyor. Belgeyi aldığınızda aracınız, belgenin eki olan taşıt belgesine kaydedilir ve araç için taşıt kartı düzenlenir. Kayıtlı olmayan bir araçla taşıma yapmak ayrı bir ihlaldir. Güncel ücretler ve ödeme yolu için yetki belgesi ücretleri yazısına bakın.
K2 belgem var, ayrıca SRC almam gerekiyor mu?
Genel kural, yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasıdır. Yönetmelik bu kurala küçük işletmeler için bir istisna ekliyor. İstisnanın işlemesi için üç koşulun birlikte bulunması gerekir:
- K2 belgesi (uluslararası hususi taşımada C1) gerçek kişi adına düzenlenmiş olmalı.
- Belgenin eki taşıt belgesinde yalnızca bir kamyonet kayıtlı olmalı.
- Bu kamyoneti belge sahibinin kendisi kullanmalı.
Üçü birden varsa belge sahibinden mesleki yeterlilik belgesi aranmaz. Biri eksikse istisna da biter.
İstisna hangi durumlarda sona erer?
- Aracı başkası kullanıyorsa. Çırak, eleman, kardeş ya da eş fark etmez. İstisna yalnızca belge sahibi içindir. Direksiyondaki kişiden yurt içi eşya taşımacılığı için SRC 4 istenir.
- Belge şirket adınaysa. İstisna gerçek kişiler için yazılmıştır. Limited ya da anonim şirket adına düzenlenen belgede aracı kim kullanırsa kullansın SRC aranır.
- İkinci araç eklendiyse. Taşıt belgesine ikinci bir kamyonet ya da bir kamyon kaydedildiğinde koşul bozulur.
- Araç kamyonsa. İstisna kamyonet içindir. Azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı geçen araç kamyon sayılır.
Hangi SRC türünün hangi işe karşılık geldiğini SRC türleri yazısında, firma, taşıt ve sürücü katmanındaki bütün belgeleri belge haritası yazısında bulabilirsiniz.
K2 belgesiyle en sık yapılan hatalar neler?
- Komşunun malını ücretle taşımak. K2 yalnızca kendi işinizin malı içindir. Yetki belgesinin kapsamına uymayan faaliyet, kanunda ayrı bir ihlal olarak sayılır.
- Yeni alınan aracı belgeye işletmeden yola çıkarmak. Araç değiştirdiğinizde ya da ikinci aracı aldığınızda taşıt belgesini güncelletin.
- İstisnayı elemana uygulamak. “Bizden SRC istenmiyor” cümlesi yalnızca belge sahibi direksiyondayken doğrudur.
Bu ihlallerin kime, nasıl yansıdığını belgesiz araç kullanmanın sonuçları yazısında anlattık.
Sağlık ve psikoteknik raporu da istenir mi?
Yönetmelik, kapsamdaki taşıtları kullanan şoförlerin beş yılda bir, bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren rapor almasını şart koşuyor. Küçük işletme istisnasının cümlesi ise yalnızca mesleki yeterlilik belgesinden söz ediyor. Rapor yükümlülüğü için ayrı bir istisna cümlesi görmedik. Bu yüzden “SRC aranmıyorsa rapor da aranmaz” sonucunu kendiniz çıkarmayın; belgenizi aldığınız bölge müdürlüğüne sorun.
Kurs sahipleri için not
K2 istisnası, SRC kurslarının en sık yanlış anlattığı konulardan biridir. Kayıt masasında esnafa üç soru sorun: belge kimin adına, kaç araç kayıtlı, aracı kim kullanıyor. Sitenize bu üç soruyu içeren kısa bir kontrol listesi koyarsanız, aracını elemanına kullandıran işletme sahibi SRC 4 ihtiyacını kendisi fark eder. Yetki belgesi başvurusunu siz yapmıyorsunuz; bu işlem için adayı Bakanlığın bölge müdürlüğüne yönlendirin, kendi tanıtımınızı ruhsatınızdaki SRC programlarıyla sınırlı tutun.
Bu konuların bir kurs sitesinde adaya nasıl anlatıldığını görmek için Sürücü Medya’nın hazırladığı SRC kursu sitesine bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin