İşitme kaybı ehliyet almaya tek başına engel değildir. Sağlık yönetmeliğine göre otomobil ve motosiklet sınıflarında en az bir kulakta, cihazlı ya da cihazsız 35 desibel ya da daha iyi bir işitme ortalaması yeterli sayılır. Bu ölçütü sağlayamayanlar ve hiç duymayanlar da birinci grup sınıflardan belge alabilir; araçta görüş açısını artıran ayna düzeni ve özel işaret aranır. Kamyon ve otobüs sınıflarında ölçüt her iki kulak için geçerlidir. Sürücü kursunda işitme engelli adayın derslerine, bu alanda belgesi olan bir uzman da girer.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
İşitme cihazı kullanan ya da doğuştan duymayan adaylar, kursa yazılmadan önce çoğu zaman “bana rapor verirler mi?” diye sorar. Sürücü adaylarının sağlık şartlarını düzenleyen yönetmelik işitme için açık bir ölçüt koyar ve bu ölçütü sağlayamayanlara da kapıyı kapatmaz. Aşağıda yönetmelikteki kuralı ve kurs tarafındaki düzeni aktarıyoruz. Yazı tıbbi değerlendirme değildir; kararı hekim verir.
İşitme muayenesi nasıl yapılır?
İlk muayenede hekim, gürültüsüz bir ortamda ve dudak okumanıza imkân vermeyecek biçimde normal konuşma sesiyle ya da güçlü fısıltıyla işitmenizi değerlendirir. İşitme kaybından şüphe ederse sizi kulak burun boğaz uzmanına yönlendirir. Uzman gerek görürse işitme testi yapılır; iki kulak için ayrı ayrı bir işitme ortalaması bulunur. İşitme cihazı kullanıyorsanız test cihazla da tekrarlanır.
Bu yüzden muayeneye işitme cihazınızla gidin ve elinizde güncel bir işitme testi varsa yanınıza alın. Raporun genel adımlarını sağlık raporu yazısında bulabilirsiniz.
Hangi sınıf için hangi işitme düzeyi aranır?
| Grup | Sınıflar | Ölçüt |
|---|---|---|
| Birinci grup | M, A1, A2, A, B1, B, BE, F | En az bir kulakta, cihazlı ya da cihazsız işitme ortalaması 35 desibel ya da daha iyi |
| İkinci grup | C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D, DE, G | Her iki kulakta, cihazlı ya da cihazsız işitme ortalaması 35 desibel ya da daha iyi |
Desibel değerinde küçük sayı daha iyi işitme demektir. Ölçütü işitme cihazıyla sağlıyorsanız raporunuza işitme cihazı kullanma kodu yazılır; aracı cihazınız takılıyken kullanırsınız. Yönetmelik, işitsel implant kullananların da aynı ölçütle değerlendirileceğini belirtir.
Ölçütü sağlayamayan ya da hiç duymayan aday ehliyet alabilir mi?
Evet, birinci grup sınıflardan alabilir. Yönetmelik, birinci grubun ölçütünü sağlayamayanlarla tam işitme ve konuşma engelli olanları aynı başlıkta değerlendirir ve iki şart arar:
- Kullanılacak araçta sürücünün görüş açısını artırmaya yönelik ayna düzeni bulunur.
- Araçta, yönetmeliğin ekinde gösterilen işaret kullanılır.
Yönetmelik ayrıca bu kapsamda belge verilenlerin ambulans, resmî ya da ticari araç kullanamayacağını belirtir. Bu kaydın sizin raporunuza nasıl yansıyacağını raporu düzenleyen hekime sorun; meslek olarak şoförlük düşünüyorsanız bu soruyu kayıttan önce netleştirin. İkinci grup sınıflarda ise iki kulakta da ölçütün sağlanması gerekir.
Sürücü kursunda eğitim nasıl verilir?
Sürücü kursu yönetmeliği işitme engelli adaylar için ayrı bir düzen kurar. İşitme engelli bireylere eğitim vermek isteyen kurs, bu alanda yeterli bir uzmanı valilik izniyle görevlendirir. Uzman teorik derslere ve direksiyon derslerine usta öğreticiyle birlikte girer; öğreticinin anlattığını kendi yöntemleriyle adaya aktarır. Aynı uzman teorik sınavda ve direksiyon sınavında da görevlendirilebilir.
Bu görevlendirme izne bağlı olduğu için zaman alır. Kayıt olmadan önce kursa şu soruları sorun:
- İşitme engelli adaya daha önce eğitim verdiniz mi, uzmanı siz mi görevlendiriyorsunuz?
- Uzman görevlendirmesi ne kadar sürüyor, hangi döneme kayıt olmam gerekir?
- Uzman sınavlarda da yanımda olacak mı?
- Raporumda ayna düzeni ya da özel tertibat yazıyorsa eğitim aracınız buna uygun mu?
Rapora göre araçta özel bir düzenek gerekiyorsa eğitim ve sınav o özelliklere sahip araçla yapılır; ayrıntısı engelli adaylar için ehliyet yazısında. İşitme engelli sürücülere dönük çalışmaların geldiği yeri Sağır Sürücüler Projesi yazısında anlattık.
Konuşma ve denge sorunları da değerlendirilir mi?
Kulak burun boğaz muayenesi yalnızca işitmeden ibaret değildir. Yönetmelikte iki başlık daha vardır. İleri derecede ses kısıklığı ya da ileri derecede konuşma bozukluğu olanlara ikinci grup belge verilmez; bu kişiler ambulans, resmî ya da ticari araç kullanamaz. Günlük hayatı kısıtlayan, tedavi edilemeyen ya da kontrol altına alınamayan baş dönmesinde ise belge verilmez; tedavi edilen durumlarda karar sağlık kurulu raporuyla verilir.
Ehliyet aldıktan sonra işitmem azalırsa ne olur?
Sürücü belgenizi yenilerken yeniden sürücü olur raporu alırsınız; işitmeniz o gün yeniden değerlendirilir. Arada işitme cihazı kullanmaya başladıysanız bunu hekime söyleyin. Raporunuza cihaz kodu eklenirse belgenizin de buna göre güncellenmesi gerekir.
Kurs sahipleri için not
İşitme engelli aday kaydı, uzman görevlendirmesi yapılmadan başlatılacak bir iş değildir. Bu eğitimi veriyorsanız sitenizde açıkça yazın: hangi sınıflarda verdiğinizi, uzmanın derslere ve sınavlara girdiğini, kaydın hangi dönemde açıldığını belirtin. Vermiyorsanız adayı oyalamadan söyleyin. Sayfayı yazılı ve kolay okunur tutun; işitme engelli aday telefonla değil, yazıyla ulaşır. İletişim için yazılı bir kanal ve cevap süresi belirtmek, Google İşletme Profili’ndeki mesaj özelliğini açık tutmak bu adaylar için gerçek bir kolaylıktır.
kaynak olarak ekleyin