Sürücü belgesindeki kodlar, araç kullanma yetkinizin bağlı olduğu şartı gösterir. Sağlık muayenesinde araç kullanımı bir şarta bağlanırsa bu şart kod numarasıyla sürücü olur raporuna yazılır ve belgenize işlenir; gözlük için 01.01, kontakt lens için 01.02 kodu kullanılır. Otomatik şanzımanlı araçla sınava girenlerin sertifikasında yalnızca otomatik araç kullanabilecekleri belirtilir. İşitme cihazı, monoküler görme ve özel tertibatlı araç için de ayrı kodlar vardır. Kodda yazan şarta uymadan araç kullanmak, belgenin verdiği yetkinin dışına çıkmaktır.
Bu içerikte:
- Ehliyetteki kodlar nereden gelir?
- En sık görülen kodlar hangileri?
- Gözlük kodu olan sürücü gözlüksüz araç kullanabilir mi?
- Monoküler ve özel tertibat kodları neyi değiştirir?
- Otomatik vites kaydı nasıl kaldırılır?
- Belgede yazmayan kod olur mu?
- Sağlık durumum değişti, kod nasıl güncellenir?
- Kurs sahipleri için not
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Yeni ehliyetini eline alan birçok sürücü, belgedeki sınıf harflerini tanır ama yanındaki rakamların ne olduğunu bilmez. O rakamlar süs değildir; belgeyi hangi şartla kullanabileceğinizi anlatır. Kodların bir bölümü sağlık muayenesinden, bir bölümü sürücü kursundaki eğitim ve sınav aracından gelir.
Ehliyetteki kodlar nereden gelir?
İki ayrı kaynak vardır.
- Sağlık muayenesi. Sürücü adayları ve sürücülerin sağlık şartlarını düzenleyen yönetmeliğe göre, araç kullanımı belirli bir şarta bağlandığında bu şart kod numarasıyla birlikte sağlık raporuna yazılır. Sürücü ve araçlara ilişkin kodlar, ilgili bakanlıkların yayımladığı kod tablosuna göre sürücü belgesine işlenir.
- Eğitim ve sınav aracı. Sürücü kursu yönetmeliğine göre otomatik şanzımanlı araçla eğitim alıp sınavda başarılı olanların sertifikasında yalnızca otomatik araç kullanabilecekleri belirtilir. Bu kayıt sürücü belgesine de yansır.
Yani kodu ne kurs ne de nüfus müdürlüğü kendiliğinden yazar. Kod, raporunuzda ya da sertifikanızda ne varsa onun belgedeki karşılığıdır.
En sık görülen kodlar hangileri?
| Durum | Belgeye yansıması | Sürücü için anlamı |
|---|---|---|
| Gözlükle görme düzeltmesi | 01.01 kodu | Araç kullanırken gözlük takmak zorunlu |
| Kontakt lens | 01.02 kodu | Araç kullanırken lens takmak zorunlu |
| İşitme cihazı | İşitme cihazı kullanma kodu | Araç kullanırken cihaz takılı olmalı |
| Tek gözle görme (monoküler) | Monoküler kodu | Yönetmelikteki ek şartlar uygulanır |
| Özel tertibatlı araç gerekliliği | Özel tertibat kodu | Yalnızca belirlenen tertibata sahip araç |
| Otomatik şanzımanlı araçla sınav | Yalnızca otomatik araç kaydı | Manuel vitesli araç kullanılmaz |
| Süreli sağlık kontrolü | Kontrol aralığını gösteren kod | Belirtilen aralıkta yeniden muayene |
Tabloda yalnızca resmî metinlerde karşılığını gördüğümüz kayıtlara yer verdik. Kod tablosu bundan çok daha uzundur. Belgenizde burada olmayan bir kod varsa anlamını sürücü olur raporunuzdan ya da nüfus müdürlüğünden öğrenin.
Gözlük kodu olan sürücü gözlüksüz araç kullanabilir mi?
Hayır. Sağlık yönetmeliği gözlükle ve kontakt lensle görme düzeltmesini kabul eder, ama sürücünün araç kullanırken gözlüğünü ya da lensini takmasını zorunlu tutar. Kod bu zorunluluğun belgedeki işaretidir. Muayenenin nasıl yapıldığını sürücü olur raporu yazısında anlattık.
Monoküler ve özel tertibat kodları neyi değiştirir?
Monoküler görmesi olan sürücülerin belgesine monoküler kodu yazılır. Yönetmelik bu sürücüler için ek şartlar sayar: araçta en az üç ayna bulunması, her yıl göz hekiminden rapor alınması ve ambulans, resmî ya da ticari araç kullanılmaması bunların başındadır.
Özel tertibatlı araç gerekiyorsa süreç biraz farklı işler. Aday, il sağlık müdürlüğündeki komisyona sevk edilir; komisyonun belirlediği özel tertibat kodu rapora yazılır. Bu durumda yalnızca o tertibata sahip araç kullanılabilir. Kurs seçimi ve eğitim aracı tarafını engelli adaylar için ehliyet yazısında bulabilirsiniz.
Otomatik vites kaydı nasıl kaldırılır?
Bu kayıt sağlıkla ilgili değildir; hangi araçla sınava girdiğinizi gösterir. Kaldırmak için bir sürücü kursuna kaydolup direksiyon eğitimi dersinin yarısına devam etmek ve manuel vitesli araçla sertifika almak gerekir. Ardından yeni sertifika nüfus müdürlüğünde belgenize işlenir. Ayrıntısı otomatik mi manuel mi yazısında.
Belgede yazmayan kod olur mu?
Evet, bir örneği var. B sınıfı sürücü belgesi olanlar, yönetmelikteki şartları taşıyıp gerekli direksiyon eğitimini ve uygulama sınavını tamamladıklarında A1 sınıfı sertifika sistem kayıtlarına işlenir. Bu durumda kod sistem kaydına eklenir, belgenin üzerine ayrıca yazılmaz. Sürücü isterse iki yıl içinde sertifikasını belgesine işletebilir. Bu yetki ticari faaliyette kullanılan motosikletleri kapsamaz ve yalnızca ülkemiz sınırları içinde geçerlidir. Şartların tamamı B sınıfı ehliyetle hangi araçlar kullanılır yazısında.
Sağlık durumum değişti, kod nasıl güncellenir?
- Yeni bir sürücü olur raporu alın. Kodun eklenmesi ya da çıkarılması raporla başlar.
- Nüfus müdürlüğünden sürücü belgesi randevusu alın. Nüfus idaresi, belge bilgilerindeki ekleme ve çıkarmaları geçerlilik süresi dolmadan belge değiştirmenin haklı nedenleri arasında sayar.
- Yeni belge elinize ulaşınca kodları ve sınıfları kontrol edin.
Görme ameliyatı sonrası gözlük kodunun kaldırılması gibi kişiye özel durumlarda hangi belgenin isteneceğini başvurudan önce müdürlüğe sorun.
Kurs sahipleri için not
Kodlar çoğu zaman kayıt günü belli olur: aday raporunu getirdiğinde üzerindeki kodu birlikte okuyun ve ne anlama geldiğini söyleyin. Otomatik şanzımanlı araç seçen adaya belgesine kısıt kaydı düşüleceğini kayıt formunu imzalamadan önce anlatmak, mezuniyetten sonra çıkacak şikâyetleri önler. Sitenizde “ehliyetimde şu kod var” sorusuna kısa bir açıklama sayfası ayırabilirsiniz; ama kod listesini ezbere yazmayın, resmî tabloda doğrulayamadığınız numarayı paylaşmayın. Özel tertibatlı araç için eğitim verip vermediğinizi de açıkça belirtin.
kaynak olarak ekleyin