Taksi, sürücüsü dâhil en fazla dokuz oturma yeri olan ve taksimetreyle çalışan bir otomobildir; kullanmak için B sınıfı ehliyet yeterlidir. Şehir içi taksi taşımacılığının kuralları ülke genelinde tek bir listeyle değil, belediyelerin ve ulaşım koordinasyon merkezlerinin kararlarıyla belirlenir. Bu yüzden sürücü belgesi ya da kartı, yaş, deneyim, sabıka kaydı, psikoteknik ve SRC gibi şartlar şehre göre değişir. Otomobille şehirler arası ticari yolcu taşıyan A1 yetki belgeli firmalarda çalışan şoförden ise yurt içi yolcu taşımacılığının belgesi olan SRC 2 ve beş yılda bir rapor aranır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Taksi şoförlüğü için internette birbirini tutmayan listeler dolaşıyor. Biri SRC şart diyor, öteki demiyor. Sebebi basit: işin bir kısmını ülke genelindeki mevzuat, bir kısmını belediyeler düzenliyor. İkisini ayırırsanız resim netleşir.
Taksi kullanmak için hangi ehliyet gerekir?
Karayolları Trafik Yönetmeliği taksiyi, yapısı itibarıyla sürücüsü dâhil en fazla dokuz oturma yeri olan, insan taşımak için imal edilmiş ve taksimetresi bulunan araç olarak tanımlar. Bu bir otomobildir ve otomobil kullanmak için B sınıfı ehliyet yeterlidir. B sınıfı için yaş şartı 18 yaşını bitirmiş olmaktır; ancak belediyeler taksi şoförlüğü için daha yüksek bir yaş ve belirli bir ehliyet süresi arayabilir.
Kuralları neden belediyeler belirliyor?
Karayolu Taşıma Kanunu, belediye sınırları içindeki şehir içi taşımaların düzenlenmesinin belediyelere bırakılabileceğini söyler. Karayolu Taşıma Yönetmeliği de Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Belediye Kanunu hükümlerini saklı tutar. Uygulamada taksi plakası, durak, çalışma ruhsatı ve şoförün çalışma belgesi belediyenin ya da büyükşehirlerde ulaşım koordinasyon merkezinin kararlarıyla yürür.
| Konu | Kim belirler? | Şehre göre değişir mi? |
|---|---|---|
| Ehliyet sınıfı | Karayolları Trafik Yönetmeliği | Hayır |
| Taksimetre zorunluluğu | Karayolları Trafik Kanunu | Hayır |
| Şoför çalışma belgesi ya da kartı | Belediye, ulaşım koordinasyon merkezi | Evet |
| Yaş, deneyim, sabıka kaydı şartı | Belediye, ulaşım koordinasyon merkezi | Evet |
| Eğitim, psikoteknik ve SRC şartı | Belediye, ulaşım koordinasyon merkezi | Evet |
Belediyeye hangi soruları sormalısınız?
Çalışacağınız şehrin belediyesinin ulaşım birimine ya da taksiciler odasına şu soruları sorun:
- Şoför olarak çalışmak için hangi belge ya da kart düzenleniyor, başvuru nereye yapılıyor?
- Yaş ve ehliyet süresi için bir alt sınır var mı?
- Sabıka kaydında hangi suçlar engel sayılıyor?
- Psikoteknik değerlendirme ve sağlık raporu isteniyor mu, ne sıklıkla yenileniyor?
- SRC belgesi ya da belediyenin kendi eğitimi şart mı?
- Belgenin geçerlilik süresi ne kadar?
Bu soruların cevabını şehir adı vermeden yazmak doğru olmaz; bir büyükşehirde geçerli olan şart komşu ilde aranmayabilir.
SRC belgesi taksi şoförü için şart mı?
İki durumu ayırmak gerekir.
- Belediyeye bağlı şehir içi taksi. SRC şartı belediyenin düzenlemesinde yer alıyorsa aranır. Belediyeniz istiyorsa, yolcu taşıdığınız için ilgili belge yurt içi yolcu taşımacılığının belgesi olan SRC 2’dir.
- A1 yetki belgeli firma. Otomobille ticari olarak yurt içi yolcu taşımacılığı yapan firmalar Bakanlıktan A1 yetki belgesi alır. Bu belgeye kayıtlı aracı kullanan şoför Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındadır; ilgili mesleki yeterlilik belgesine sahip olması ve bedenen ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren raporu beş yılda bir alması gerekir.
SRC türleri arasındaki farkı SRC seçim tablosunda, yetki belgesi türlerini karşılaştırma yazısında bulabilirsiniz.
Psikoteknik raporu istenirse nereden alınır?
Psikoteknik değerlendirme, il sağlık müdürlüğünden ruhsatlı merkezlerde psikolog gözetiminde yapılır. Rapor elektronik sistem üzerinden düzenlenir. Sürücü kursu ya da SRC kursu psikoteknik işlemi yapamaz ve bu iş için kayıt alamaz. Süreç psikoteknik raporu yazısında.
Araçta neler zorunlu?
Taksi hizmeti veren otomobillerde taksimetre bulundurmak ve kullanmak Karayolları Trafik Kanunu gereği zorunludur. Trafik mevzuatı, taksilerde emniyet kemeri ve çocuk yolcularla ilgili kurallar da içerir. Belediyeler bunlara ek olarak araç yaşı, renk, kamera ve ödeme cihazı gibi şartlar getirebilir; bunlar da şehre göre değişir.
Başvurudan önce hazırlık sırası nasıl olmalı?
- B sınıfı ehliyetinizin geçerli olduğunu ve ehliyet sürenizin belediyenin aradığı alt sınırı karşıladığını kontrol edin.
- Belediyenin ulaşım biriminden ya da taksiciler odasından güncel belge listesini yazılı olarak alın.
- Listede psikoteknik değerlendirme varsa yetkili merkezden, sağlık raporu varsa sağlık kuruluşundan randevu alın.
- Listede SRC 2 varsa, ruhsatında bu program bulunan bir SRC kursuna kaydolun; kurumları SRC kursları listesinde görebilirsiniz.
- Belediyenin kendi eğitimi ya da sınavı varsa takvimini öğrenin.
- Belgeniz düzenlendikten sonra geçerlilik süresini not edin; yenileme tarihini kaçırmayın.
Liste elinize geçmeden herhangi bir kursa ya da merkeze ödeme yapmayın. Şehrinizde aranmayan bir belge için zaman ve para harcamış olursunuz.
Kurs sahipleri için not
“Taksi şoförü SRC alır mı” sorusu SRC kurslarına sık gelir. Sitenizde bu soruya kesin bir evet ya da hayır yazmak yerine kendi ilinizdeki belediyenin güncel şartını aktarın ve tarih belirtin. Belediyeniz SRC 2 istiyorsa bunu program sayfanızda açıkça yazın; istemiyorsa adayı boşuna kaydetmeyin. Google İşletme Profili’ndeki soru cevap bölümüne ilinize özel kısa cevabı ekleyin. Psikoteknik merkezleri için reklam önermiyoruz; taksi şoförleri için istenen raporu anlatan bilgilendirici bir sayfa yeterlidir.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin