Motosiklette temel bakım, sürücünün her sürüşten önce birkaç dakikada yapabileceği bir kontrolle başlar: lastik basıncı ve yüzeyi, ön ve arka fren, zincir gerginliği ve yağı, motor yağı seviyesi, farlar ve sinyaller, aynalar. İki tekerlekli araçta bu parçalardan birinin arızası dengeyi doğrudan etkiler. Basınç, gerginlik ve yağ değişim aralığı gibi değerler modele göre değişir; ölçü olarak motosikletinizin kullanım kılavuzu esas alınır. Periyodik bakım ve fren sistemi gibi güvenlik parçalarının onarımı yetkin bir serviste yaptırılmalıdır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Sürücü kursunda araç tekniği dersi, araçların teknik özelliklerini ve temel bakım konularını kapsar. Motosiklet ehliyeti alan aday bu dersi otomobil adaylarıyla aynı sınıfta görür; motosiklete özgü ayrıntılar çoğu zaman direksiyon eğitimine ve sürücünün kendi merakına kalır. Oysa motosiklette küçük bir ihmalin bedeli otomobildekinden ağır olabilir.
Motosiklette bakım neden daha kritik?
Otomobilde patlak bir lastik ya da zayıf bir fren çoğu zaman aracı yavaşlatır. İki tekerde ise aynı arıza dengeyi bozar. Motosikletin yola temas eden yüzeyi küçüktür, tahrik zinciri açıktadır, sürücü dış etkenlere karşı korunaksızdır. Bu yüzden motosiklet sürücüsünün aracını tanıması ve yola çıkmadan önce kısa bir kontrol yapması bir alışkanlık olmalıdır.
Direksiyon sınavı da bunu ölçer. Motosiklet sınıflarında sınav, eğitim alanında adaya araç bilgisini ölçen sorular sorularak başlar. Sınavın bölümlerini motosiklet direksiyon sınavı yazısında anlattık.
Her sürüşten önce nelere bakılır?
- Lastikler. Gözle bakın: inik görünen lastik, yanakta çatlak, yüzeye batmış cisim var mı? Diş derinliği azalmış lastik ıslak zeminde tutunmaz.
- Frenler. Ön fren kolunu ve arka fren pedalını ayrı ayrı deneyin. Kol gidona kadar geliyorsa ya da süngerimsi bir his varsa yola çıkmayın.
- Zincir. Aşırı sarkık ya da kuru, paslı görünen zincir ilgilenilmesi gereken zincirdir.
- Aydınlatma. Kısa ve uzun far, arka lamba, fren lambası ve sinyaller çalışıyor mu? Fren lambasını iki fren kumandasıyla da deneyin.
- Aynalar. Otururken arkanızı görecek biçimde ayarlayın.
- Sızıntı. Motosikletin durduğu zeminde yağ ya da sıvı damlası var mı?
- Kumandalar. Gaz kolu bırakıldığında kendiliğinden geri dönmeli, debriyaj kolu takılmadan çalışmalıdır.
Hangi kontrol ne sıklıkla yapılır?
| Kontrol | Ne zaman? | Ölçü |
|---|---|---|
| Lastik, fren, aydınlatma, ayna | Her sürüşten önce gözle ve elle | Çalışıyor ve hasarsız olması |
| Lastik basıncı | Düzenli aralıklarla, lastik soğukken | Kullanım kılavuzundaki değer |
| Zincir gerginliği ve yağı | Düzenli aralıklarla; yağmurlu sürüş ve yıkamadan sonra | Kullanım kılavuzundaki boşluk değeri |
| Motor yağı seviyesi | Düzenli aralıklarla | Gösterge camı ya da çubuktaki işaretler |
| Fren hidroliği ve balata | Düzenli aralıklarla gözle | Haznedeki seviye işaretleri, balata kalınlığı |
| Periyodik bakım | Üreticinin belirlediği aralıkta | Bakım kitapçığı |
Tabloda rakam vermedik, çünkü doğru basınç, zincir boşluğu ve bakım aralığı modelden modele değişir. Bu değerlerin tek güvenilir kaynağı motosikletinizin kullanım kılavuzudur. İkinci el aldıysanız ve kılavuz yoksa üreticinin yetkili servisinden isteyin.
Lastik ve fren için nelere dikkat edilir?
Lastik basıncını lastik soğukken ölçün; yeni sürülmüş lastikte basınç yüksek görünür. Yolcu ya da yük taşıyacaksanız kılavuzdaki yüklü değerlere bakın. Ön ve arka lastiğin basıncı çoğu modelde farklıdır.
Fren hidroliği haznesindeki seviye, alt işaretin altına inmemelidir. Seviyenin düşmesi çoğu zaman balatanın aşındığını gösterir; yalnızca sıvı eklemek sorunu çözmez. Fren sistemi güvenlik parçasıdır. Balata, disk ve hidrolik işlerini deneyiminiz yoksa kendiniz yapmayın.
Zincir bakımı nasıl yapılır?
- Zincirin boşluğu kılavuzda yazan aralıkta olmalıdır. Fazla gergin zincir de fazla gevşek zincir kadar sakıncalıdır.
- Zincir, bu iş için üretilmiş zincir yağıyla yağlanır. Yağlama motor kapalıyken ve tekerlek elle çevrilerek yapılır; çalışan motorda zincire el ya da bez yaklaştırılmaz.
- Yağmurda sürüşten ve yıkamadan sonra zincir kurur; yeniden yağlamak gerekir.
- Dişlilerin uçları sivrilmiş ya da yana yatmışsa zincir ve dişli takımı birlikte değiştirilir.
Kayışla ya da şaftla tahrik edilen motosikletlerde zincir bakımı yoktur; bu sistemlerin kontrolü için de kılavuza bakılır.
Neyi kendiniz yapmalı, neyi servise bırakmalısınız?
Gözle kontrol, basınç ölçme, zincir yağlama, ampul ve ayna kontrolü her sürücünün yapabileceği işlerdir. Yağ ve filtre değişimi, fren sistemi, lastik değişimi, elektrik arızası ve periyodik bakım yetkin bir servise bırakılmalıdır. Yapılan bakımların kaydını saklayın; hem bir sonraki bakımın zamanını bilirsiniz hem de motosikleti satarken işinize yarar.
Bakımın yanında aracın zorunlu muayenesi ve sigortası da takip edilmelidir; tarihleri ruhsat ve poliçe üzerinden kontrol edin. Sürüş güvenliğinin diğer yarısı olan koruyucu donanımı zorunlu koruyucu donanım yazısında, trafikteki kuralları motosiklet sürücülerinin kuralları yazısında bulabilirsiniz. Araç tekniği dersine nasıl çalışılacağı ise araç tekniği dersi yazısında.
Kurs sahipleri için not
Motosiklet sınıfı açan kurslar için bu konu, direksiyon derslerinin ilk on dakikasına yerleştirilebilecek hazır bir içeriktir: aday her dersten önce eğitim motosikletini aynı listeyle kontrol ederse hem sınavdaki araç bilgisi sorularına hazırlanır hem de alışkanlık kazanır. Listeyi sitenizde yayımlayıp eğitim alanına da asabilirsiniz. Google İşletme Profili’nde mevsim geçişlerinde kısa bakım hatırlatmaları paylaşmak, mezunlarınızla bağı sürdürür. İçerikte basınç ya da bakım aralığı için rakam vermeyin; adayı kendi motosikletinin kılavuzuna yönlendirin. Eğitim araçlarınızın bakımı için eğitim araçlarında bakım yazımıza bakabilirsiniz.
kaynak olarak ekleyin