Eğitim aracı kilometre olarak az, çalışma saati olarak çok kullanılır; bu yüzden bakımı yalnızca kilometreye göre planlamak yanıltır. Sürekli dur-kalk, yarım debriyaj, sık stop ve yeniden çalıştırma, kaldırıma temas ve gün içinde birçok farklı sürücü, aracı üreticilerin “ağır kullanım” saydığı koşullara sokar. Bakım aralığı için üreticinin bakım çizelgesindeki ağır kullanım bölümü esas alınır. Bunun yanında usta öğreticinin her sabah yaptığı kısa kontrol, haftalık bakış ve araç başına tutulan bir bakım dosyası, arızanın sınav gününde ortaya çıkma olasılığını azaltır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Bir eğitim aracının kilometre sayacı, aynı yaştaki bir aile otomobiline göre düşük kalabilir. Bu, aracın az yıprandığı anlamına gelmez. Araç günün büyük bölümünde birinci ve ikinci viteste, eğitim alanında ve güzergâhta, her iki saatte bir değişen acemi bir sürücüyle çalışır. Bakımı buna göre düşünmek gerekir.
Eğitim aracını ağır kullanım aracı yapan nedir?
- Sürekli dur-kalk. Kalkış, durma, yeniden kalkış. Fren ve debriyaj, normal bir araçta günlerce yapılan işi birkaç saatte yapar.
- Yarım debriyaj. Aday kavrama noktasını ararken pedalı yarıda tutar; park manevralarında araç uzun süre bu hâlde ilerler.
- Sık stop ve yeniden çalıştırma. İlk derslerde motor defalarca stop eder. Marş motoru ve akü, kısa aralıklarla çalışır; kısa mesafede akü kendini toparlamaya vakit bulamaz.
- Düşük hız, uzun rölanti. Motor çalışır ama araç yol almaz; anlatım sırasında rölantide beklenir. Kilometre artmaz, motor çalışma saati artar.
- Yerinde direksiyon çevirme. Park çalışmasında direksiyon araç dururken sonuna kadar çevrilir. Direksiyon sistemi ve ön lastikler yük altında kalır.
- Kaldırım teması. Paralel park ve dönüşlerde lastik yanağı ve jant kaldırıma sürter, ön düzen ayarı bozulabilir.
- Çok sürücü. Her adayın pedal ve vites alışkanlığı farklıdır; araç gün içinde hiçbir düzene alışamaz.
Bakım aralığı neye göre belirlenir?
Bu yazıda kilometre rakamı vermiyoruz; çünkü doğru rakam aracın markasına, motoruna ve yakıt türüne göre değişir. Esas alınacak kaynak aracın kullanım kılavuzundaki bakım çizelgesidir. Birçok üretici bu çizelgede olağan kullanım ile ağır kullanım koşullarını ayırır ve ağır koşullar için daha sık bakım öngörür. Yapılacak iş basittir:
- Kılavuzdaki ağır kullanım tanımını okuyun. Kısa mesafe, sık dur-kalk ve uzun rölanti orada sayılıyorsa aracınız o gruba girer.
- Yetkili servise ya da çalıştığınız ustaya aracın sürücü kursu aracı olduğunu açıkça söyleyin; bakım planını buna göre yaptırın.
- Çizelgede hem kilometre hem süre ölçütü varsa hangisi önce dolarsa onu esas alın. Eğitim aracında çoğu zaman süre önce dolar.
Günlük, haftalık ve dönemlik kontrolde neye bakılır?
| Ne zaman | Kim | Neye bakılır |
|---|---|---|
| Her sabah, ilk dersten önce | Usta öğretici | Lastiklerin görünüşü, farlar, sinyaller ve stop lambaları, aynalar ve yedek aynalar, silecek, uyarı lambaları, emniyet kemerleri, usta öğretici pedalları, levha ve belgeler |
| Haftada bir | Usta öğretici ya da sorumlu personel | Lastik basıncı, motor yağı ve soğutma suyu seviyesi, cam suyu, lastik yanaklarında kesik ya da şişlik, araç altında sızıntı izi |
| Her dönem sonunda | Kurs müdürü | Bakım dosyası, bekleyen arıza bildirimleri, muayene ve sigorta bitiş tarihleri, gelecek dönemin sınav tarihinden önce yapılacak işler |
Sabah kontrolü, aynı zamanda adaya öğretilen araç bilgisi sorgusunun uygulamasıdır. Usta öğreticinin bunu adayla birlikte yapması hem dersi hem bakımı besler. Ders düzeni için usta öğretici ders yönetimi yazısına bakabilirsiniz.
Arıza bildirimi nasıl kayda alınır?
Küçük belirtiler çoğu zaman usta öğreticinin aklında kalır ve ofise ulaşmaz. Her araç için basit bir dosya tutun:
- Araca özel bir arıza ve gözlem sayfası. Tarih, belirtiyi fark eden kişi, belirti, yapılan işlem.
- Bakım ve onarım faturalarının araç bazında saklanması.
- Muayene, zorunlu trafik sigortası ve varsa kasko bitiş tarihlerinin tek sayfada görünmesi.
- Aracın atölyede kaldığı günlerin not edilmesi.
Bu dosya iki işe yarar. Tekrarlayan arızayı görürsünüz ve aracı değiştirme kararını sezgiyle değil kayıtla verirsiniz. Değişim tarafı araç yaşı yazısında anlatılıyor.
Sınav gününden önce ne yapılmalı?
Sınav günü araç, sınav başlamadan önce araç kontrol formundaki şartlara göre incelenir; form düzenlenmeden o araçla sınav başlatılmaz. Araç sınavdan önce ya da sınav sırasında arıza yaparsa yönetmelik şu yolu tanır: Şartları taşıyan, o gün ve saatte başka görevi bulunmayan bir araçla sınav sürdürülebilir. Bu araç aynı kursun başka bir aracı ya da il sınav sorumlusunun uygun gördüğü başka bir kursun aracı olabilir. Araç bulunamazsa kursiyerin sınav hakkı saklı kalır ve bir sonraki sınav ücretini kurs karşılar.
Bu yüzden bakım takvimini sınav tarihine göre kurun. Sınavdan önceki hafta büyük bir onarıma girmeyin; yeni takılan parçanın sorun çıkarıp çıkarmadığını görecek birkaç ders günü bırakın. Sınavdan bir gün önce levhayı, yedek aynaları, lambaları, lastikleri ve usta öğretici pedallarını bir kez daha kontrol edin.
Debriyaj ve fren tarafını ayrı bir yazıda ele aldık.
kaynak olarak ekleyin