Sürücü kursu yönetmeliğine göre motosiklet sınıfları ile “B” ve “BE” sınıfı eğitim ve sınav araçları 12 yaşından; kamyon, minibüs, otobüs ve traktör sınıfı araçlar ile bunlara takılan römorklar 22 yaşından büyük olamaz. Aracın yaşı, fabrikada imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılında bir yaşında sayılarak hesaplanır. Yaş sınırı dolan araç eğitimde ve sınavda kullanılamaz; araç sayısı düştüğünde kursun dönemlik kayıt kapasitesi de düşer. Bu yüzden değişimi son yıla bırakmamak, çift kumanda montajı, tescil ve izin sürelerini hesaba katarak önceden planlamak gerekir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Eğitim aracı bir kursun en büyük taşınır yatırımıdır ve belli bir tarihte kullanım dışı kalacağı baştan bellidir. Bu tarihi bilen kurs sahibi değişimi kendi takvimine göre yapar; bilmeyen, dönem ortasında araçsız kalır. Aşağıdaki bilgiler sürücü kursu yönetmeliğinin araç hükümlerine dayanır.
Eğitim aracı en fazla kaç yaşında olabilir?
| Sertifika sınıfı | Araç en fazla kaç yaşında olabilir? |
|---|---|
| M, A1, A2, A, B1, B, BE | 12 |
| C1, C1E, C, CE, D1, D, D1E, DE, F | 22 |
| Bu araçlara takılan römork ve yarı römorklar | 22 |
Yönetmeliğin ifadesi “büyük olamaz” biçimindedir. Yani B sınıfı bir araç 12 yaşındayken kullanılabilir, 13 yaşına girdiğinde kullanılamaz.
Aracın yaşı nasıl hesaplanır?
Yaş hesabında ruhsattaki tescil tarihi değil, imal tarihi esas alınır. Kural şudur: Araç, fabrikada imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılında bir yaşında kabul edilir.
Bu kuralı bir örnek üzerinde yürütelim. 2020 yılında imal edilmiş bir otomobil 2021’de bir yaşında, 2032’de 12 yaşında sayılır. 2033’te 13 yaşına girer ve B sınıfı eğitim aracı olarak kullanılamaz. Aynı hesapla 2010 imalatı bir kamyon 2032’de 22 yaşındadır.
İki pratik sonuç çıkar:
- Yılın sonunda imal edilmiş bir araçla yılın başında imal edilmiş bir araç aynı yaşta sayılır. İkinci el araç alırken model yılına değil, imal yılına bakın.
- Yaş, takvim yılı değişince artar. Sınıra gelen araç için son tarih yıl sonudur; ocak ayında başlayan döneme o araçla giremezsiniz. Kendi aracınız için son kullanım tarihini bağlı olduğunuz millî eğitim müdürlüğünden teyit edin.
Araç sayısı kursun kapasitesini nasıl etkiler?
Yönetmelik hem asgari araç sayısını hem de araç başına kursiyer sayısını belirler:
- “B” sınıfı programı için en az üç eğitim ve sınav aracı bulunmalıdır.
- Motosiklet sınıfları ve “B1” için en az birer, ağır vasıta sınıfları ve traktör için en az birer araç gerekir.
- “A” sınıfı programı açmak isteyen kursta ayrıca “A2” sınıfından en az bir araç bulunur.
- Bir eğitim döneminde, kurs kontenjanını geçmemek şartıyla bir araç için en fazla 12 kursiyer kaydedilir.
- Sınavda her bir araç için en çok 10 kursiyer bildirilir.
Demek ki yaş sınırı dolan bir aracı yerine koymadan çıkarmak, o dönem 12 kayıt hakkından vazgeçmek anlamına gelir. B sınıfında araç sayınız üçün altına inerse programın asgari şartı da tartışmalı hâle gelir.
Bu yüzden her aracınız için basit bir çizelge tutun: plaka, imal yılı, sınıf ve hesapladığınız son kullanım yılı. Çizelgeye yılda bir kez, dönem planı yapılırken bakmak yeterlidir. Aynı yıl içinde iki aracın birden sınıra geldiğini önceden görürseniz alımları iki ayrı yıla yayabilirsiniz.
Değişimi ne zaman planlamalı?
Yaş sınırı tek ölçüt değildir. Eğitim aracı, yaşından bağımsız olarak ağır koşullarda çalışır; debriyaj, fren ve ön takım masrafları yıllar içinde sıklaşır. Değişim kararını verirken şu sorulara bakın:
- Araç atölyede kaç gün kaldı? Atölyede geçen her gün, planlanmış derslerin kaydırılması demektir. Bir kursiyere günde en fazla iki saat ders verilebildiği için kaçan dersi sıkıştırmak kolay değildir.
- Arızalar sınav gününe denk geliyor mu? Sınav sırasında araç arızalanır ve yerine araç bulunamazsa kursiyerin sınav hakkı saklı kalır, bir sonraki sınav ücreti de kursa aittir.
- Bakım gideri artış eğiliminde mi? Faturaları araç bazında tutuyorsanız bunu görürsünüz. Tutmuyorsanız bakım yazısındaki araç dosyası önerisine bakın.
- Yaş sınırına kaç dönem kaldı? Son yıla girmiş bir aracı elden çıkarmak da güçleşir.
Yeni araç derse çıkana kadar hangi adımlar var?
Aracı satın almak işin yalnızca ilk adımıdır. Sırasıyla şunlar gerekir:
- Aracın kursun kurucusu adına tescil edilmesi,
- Çift fren ve çift debriyaj sisteminin taktırılması (otomatik araçta çift fren),
- Bu donanımın tescil belgesine “sürücü kursu aracı” olarak işlenmesi,
- Yedek aynaların, yan yazıların ve üst levhanın hazırlanması,
- Millî eğitim müdürlüğüne başvuru, kullanım izninin alınması ve aracın Özel MTSK Modülü’ne kaydı,
- Sigorta poliçelerinin aracın gerçek kullanımına göre düzenletilmesi.
Bu adımların her biri başka bir kurumda ya da iş yerinde yürür. Eski aracı, yenisinin modül kaydı tamamlanmadan satmayın. Donanım şartlarının ayrıntısı eğitim aracı şartları yazısında, sigorta tarafı sigorta ve kasko yazısında yer alıyor.
Eğitim araçlarının alımındaki vergi yükü sektör kuruluşlarının gündemindedir; bu konudaki girişimi ilgili haberimizde aktardık. Gündemdeki bir düzenlemeye göre alım kararı vermeyin; yürürlükteki kural esas alınır.
kaynak olarak ekleyin