Motokurye Belge Haritası – Kime Hangi Belge Gerekiyor?

Bir kurye firmasının sahibi geçen ay şunu sordu: “Elimde altı motosiklet var, sekiz çocuk çalışıyor. Ben ne almalıyım, onlar ne almalı?” Sorunun kendisi aslında doğru soru. Çünkü yeni düzenlemede iki ayrı muhatap var ve listeler birbirine karışıyor.

Bir tarafta kurye duruyor, yani gönderiyi taşıyan kişi. Diğer tarafta kurye işletmecisi, yani o kişiyi çalıştıran ya da onun bağlı olduğu firma. Yönetmelik bazı şartları kuryeye, bazılarını doğrudan firmaya yüklüyor. Aşağıda bu ikisini ayrı ayrı yazdık. Metinde geçen maddeler Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin yürürlükteki hâlinden alındı; ilerlemeden önce güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol etmenizi öneriyoruz.

Önce tanım – kim kurye sayılıyor?

Yönetmeliğin tanımlar maddesi işi basitleştiriyor. Kurye, kurye gönderisini taşıyan kişi veya şoför olarak tanımlanmış. Kurye gönderisi ise tek parçada en fazla 30 kilogram ağırlığında ve/veya 300 desimetreküp hacminde olan, herhangi bir tasnif veya aktarma işlemi yapılmaksızın ve taşımacı tarafından ayrıca paketlenmeden taşınan ya da dağıtılan eşya.

Bu iki cümle göründüğünden önemli. Tasnif ve aktarma yapılmadan, ayrıca paketlenmeden taşınıyorsa kurye gönderisidir. Depoda ayrıştırılıp yeniden paketlenen, şubeler arasında aktarılan bir gönderi bu tanımın dışında kalır ve başka bir yetki belgesi düzeninin konusu olur. Restorandan alıp kapıya bırakılan yemek, eczaneden alınan ilaç, mağazadan alınıp aynı ilçede teslim edilen küçük paket ise tanımın tam ortasında.

Kurye işletmecisi de tanımlanmış durumda. Taşımacı sıfatıyla, Posta Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği kapsamında yetkilendirilen veya ticari ya da hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kurye gönderisinin kendi gözetimi ve denetimi altında taşınmasını veya dağıtımını yapan gerçek ve tüzel kişiler. Yani sipariş akışını yöneten, kuryeyi görevlendiren, gönderiyi kendi adına taahhüt eden kim ise işletmeci odur.

Kurye tarafındaki liste

Yönetmeliğin 34 üncü maddesinin başlığı değiştirilerek “şoför ve kuryelerde aranacak nitelik ve şartlar” hâline getirildi. Maddenin üçüncü fıkrası kuryeler için iki şart sayıyor ve birinci fıkradaki şoför şartlarının saklı olduğunu belirtiyor. Pratikte kurye tarafında dört başlık var.

• Kurye faaliyet belgesi. Yönetmelik bunu “kuryelerin mesleki açıdan yeterli olduğunu gösteren belge” diye tanımlıyor ve kuryelerin bu belgeye sahip olmasını şart koşuyor.
• Mesleki yeterlilik belgesi. Birinci fıkranın (a) bendi, bu Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin ilgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmasını arıyor. Kurye tarafındaki karşılığı SRC Kurye.
• Bedeni ve psiko-teknik sağlık raporu. Aynı fıkranın (e) bendi, şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olunduğunu gösteren raporun yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir alınmasını şart koşuyor.
• Adli sicil şartı. Üçüncü fıkranın (b) bendinde sayılan suçlardan, arşiv kayıtları hariç olmak üzere adli sicil kaydının bulunmaması gerekiyor. Listeyi ayrı bir yazıda tek tek açtık.

Sürücü belgesi bu listede yazmıyor, çünkü zaten trafik mevzuatının konusu. Kullanacağınız taşıt cinsine uygun sürücü belgesine sahip olmadan zaten yola çıkamazsınız; sınıf ve yaş ayrıntıları için Emniyet Genel Müdürlüğü kaynaklarına bakın.

Birinci fıkranın bir bendi daha kurye tarafını doğrudan ilgilendiriyor. Uyuşturucu, silah, insan ve gümrük kaçakçılığı ile terör suçlarından dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmak da şoförlerde aranan şartlar arasında sayılıyor. Aynı maddenin kuryelere ayrılan üçüncü fıkrasındaki liste bundan ayrı ve daha geniş; ikisi birbirinin yerine geçmiyor, üst üste biniyor.

Takvim – 1 Ocak 2027

En çok karıştırılan nokta burası. Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesine sonradan eklenen fıkra, P1 veya P2 yetki belgesi eki taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtları süren şoförler için 34 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (e) bentleri ile aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde öngörülen yükümlülüğün 1 Ocak 2027 tarihine kadar aranmayacağını söylüyor.

Bu cümleyi doğru okumak lazım. Ertelenen şeyler mesleki yeterlilik belgesi, sağlık raporu ve kurye faaliyet belgesi. Ertelenmeyen şey adli sicil şartı; o, üçüncü fıkranın (b) bendinde ve geçiş hükmünün dışında. Yani sicil tarafı bugün de yürürlükte.

Erteleme ayrıca firmayı da rahatlatmıyor. Aşağıda göreceğiniz yetki belgesi ve işletme yükümlülüklerinin hiçbiri bu fıkranın kapsamında değil.

SRC Kurye nereye oturuyor?

Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğinde 29 Ocak 2026’da yapılan değişiklikle SRC türlerinden biri yeniden yazıldı. Metnin bugünkü hâline göre SRC Kurye, sadece motosiklet veya motorlu bisiklet (moped) cinsi taşıtlar ile kurye gönderisi taşımacılığı için düzenleniyor.

Eğitim tarafında da bir program var. Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulunun 5 Mayıs 2026 tarihli ve 47 sayılı kararıyla kabul edilen SRC Kurye Kurs Programı, Ulaştırma Hizmetleri alanında üçüncü seviye bir program olarak tanımlanmış. Program 21 ders saati teorik ve 4 ders saati uygulamalı olmak üzere toplam 25 ders saati ve günde en fazla sekiz ders saati olacak şekilde uygulanıyor. Konu başlıkları arasında kuryelik mesleğiyle ilgili temel bilgiler, güvenli sürüş, araç bakımı ve kontrolü, ilk yardım, trafik adabı, meslek etiği ve hijyen kuralları yer alıyor.

Burada bir ayrımı sabitleyelim. SRC Kurye bir mesleki yeterlilik belgesi. Kurye faaliyet belgesi ise yönetmelikte ayrı bir kalem olarak tanımlanmış. İkisini aynı şey sanmak, kayıt masasında en sık yaşanan yanlış anlama. Konuyu daha ayrıntılı isteyenler için SRC Kurye belgesi yazımız ve kurs programı incelememiz duruyor.

MYK belgesi zorunlu mu?

Sosyal medyada dolaşan iddialardan biri, motokuryelerin Mesleki Yeterlilik Kurumu belgesi almak zorunda olduğu. Elimizdeki resmî metinlerden doğrulayabildiğimiz kadarı şu: SRC Kurye Kurs Programının dayanakları arasında 17UMS0637-3 referans kodlu Motosikletli Kurye Ulusal Meslek Standardı sayılıyor. Yani bu meslek için yayımlanmış bir ulusal meslek standardı mevcut ve MEB programı bundan yararlanılarak hazırlanmış.

Buna karşılık, motokuryeler için MYK belgesinin genel bir zorunluluk olduğu iddiasını doğrulayamadık. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin kuryelere ilişkin hükümlerinde MYK belgesi geçmiyor; orada geçen kalemler kurye faaliyet belgesi, mesleki yeterlilik belgesi ve sağlık raporu. Bir belgelendirme kuruluşu size “zorunlu” diyorsa, dayandığı tebliğ veya yönetmelik maddesini yazılı olarak isteyin. Ulusal yeterliliğe dayalı bir belgeyi isteyerek almak ayrı konu; zorunluluk iddiası ayrı.

Firma tarafındaki liste

Kuryeyi çalıştıran taraf için kapı P türü yetki belgesinden geçiyor. Yönetmelik P türü yetki belgesini, ticari veya hususi amaçla il içi ya da farklı illerin birbirine komşu ilçeleri arasında kurye işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere veriyor ve ikiye ayırıyor: P1 ve P2. Aradaki farkı, asgari taşıt ve sermaye şartlarını ve üç taşıtla faaliyet istisnasını P1 ve P2 yazımızda ele aldık.

Firma tarafında bir de yönetici belgesi var. Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinin otuz dördüncü fıkrası, yetki belgesi sahiplerinin ilk yetki belgesi aldıkları tarihten itibaren altı ay içinde mesleki yeterlilikle ilgili yükümlülüklerini yerine getirmesini istiyor. Bu fıkraya göre P2 yetki belgesi sahiplerinden en az birer adet üst düzey yönetici ve orta düzey yönetici türü belge; tüzel kişiliği haiz P1 yetki belgesi sahiplerinden ise en az bir adet orta düzey yönetici türü belge aranıyor. Bu belgelere sahip olmak ya da bu nitelikteki kişiyi istihdam etmek mümkün. ODY ve ÜDY ayrımına nakliye firması belge haritası yazımızda girmiştik.

Bir de işletme yükümlülükleri var

Belge almak işin yarısı. Yönetmeliğe eklenen 43/A maddesi, P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerine kurye listesi tutmaktan koruyucu ekipman sağlamaya, teslim edilemeyen gönderiyi göndericiye geri götürmekten yasaklı eşya taşımamaya kadar uzanan bir dizi yükümlülük getiriyor ve her birine ayrı uyarma sayısı bağlıyor. Bu maddenin tamamını, uyarma sayılarıyla birlikte yükümlülükler yazımızda çıkardık.

Kısa kontrol listesi

Tabloya bakarken şunu aklınızda tutun: firma tarafındaki eksiklikler uyarma ve idari para cezası olarak firmaya yazılıyor, kurye tarafındaki eksiklikler de büyük ölçüde firmaya dönüyor. 34 üncü maddenin dördüncü fıkrası, üçüncü fıkradaki şartları taşımayan kuryeyi çalıştıran P1 veya P2 yetki belgesi sahibine yaptırım uyguluyor. Yani “belgesi yoksa onun sorunu” diyebileceğiniz bir tablo değil bu.

Sahada en çok tökezlenen yer de burası oluyor. Bir firma kuryeyi işe alırken sürücü belgesine bakıyor, adli sicil belgesini istemeyi unutuyor. Altı ay sonra bir denetimde eksik çıktığında karşı tarafta duran muhatap firma oluyor. İşe alım dosyasına adli sicil belgesini ve sağlık raporunu baştan koymak, sonradan yapılacak her şeyden ucuz.

Belge ücretleri her yıl yeniden değerleme ile değişiyor, bu yüzden buraya rakam yazmıyoruz. Güncel belge ücretleri için UAB Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü yetki belgeleri sayfasını, U-Net üzerindeki tahakkuk ekranını ve yıllık harç tebliğini kontrol edin. Ücret ve harç kavramlarının nasıl işlediğini bu yazıda anlatmıştık.

Biz bu belgelerin hiçbirini vermiyoruz. Sürücü Medya 2013’ten beri sürücü kursları, SRC ve ODY/ÜDY kursları, psikoteknik merkezleri ve iş makinesi kursları için dijital tarafta çalışıyor. Kurum sahibiyseniz ve bu düzenlemeyle birlikte size ulaşmak isteyen kurye sayısının arttığını görüyorsanız, SRC kursu web sitesi kurgusuna bakabilir ya da bölgeniz için ücretsiz analiz isteyebilirsiniz.