B2 yetki belgesi, otobüsle yurt içinde ve uluslararası alanda ticari, tarifesiz yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir. Başvuru için otobüs cinsi özmal taşıtlarla toplam en az 90 koltuk kapasitesi aranır. B2’ye kayıtlı bir taşıt, yurt dışına çıktığı saatten itibaren 24 saat geçmeden yeniden çıkış yapamaz ve çıkışta koltuk kapasitesinin en az yüzde 25’i dolu olmalıdır. Firmada en az bir orta düzey yönetici belgesi, uluslararası yolcu taşıyan şoförde ise SRC 1 belgesi gerekir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Balkan turu, komşu ülkelere günübirlik gezi ya da yurt dışına grup götürme işi yapan otobüs firmalarında belge sorusu iki katmanlıdır: firmanın yetki belgesi ve şoförün mesleki yeterlilik belgesi. Firma tarafında cevap B2’dir.
B2 yetki belgesi neyi kapsar?
B türü yetki belgesi, otobüsle yurt içi ve uluslararası yolcu taşımacılığı içindir. Alt türleri şöyledir:
| Belge | Taşımanın şekli | Asgari kapasite |
|---|---|---|
| B1 | Ticari ve tarifeli (hat, zaman tarifesi, bilet) | Özmal otobüslerle en az 150 koltuk |
| B2 | Ticari ve tarifesiz (grup, gezi, tur) | Özmal otobüslerle en az 90 koltuk |
| B3 | Hususi taşımacılık (örneğin kendi personelini taşımak) | En az 1 özmal otobüs |
Tarifesiz taşıma; önceden hat, güzergâh, zaman ve ücret tarifesi belirlenmeden, grup yolcuya göre arızi ya da mekik sefer düzenlenerek yapılır. Yalnızca yurt içinde grup taşıyacak firma için bunun karşılığı D2’dir; ayrıntısı D2 yazısında.
B2 başvurusunda hangi şartlar aranır?
- Koltuk kapasitesi. Otobüs cinsi özmal taşıtlarla toplam en az 90 koltuk. Koltuk sayısına şoför dâhildir.
- Sermaye. Yönetmelik bir sermaye ya da işletme sermayesi şartı koyar; güncel tutarı Bakanlık kaynaklarından teyit edin.
- Taşıt yaşı. Asgari kapasiteyi sağlayan özmal otobüsler, ilk başvuruda ve faaliyet süresince 15 yaşından büyük olamaz.
- Sözleşmeli taşıt. Özmal taşıt sayısının yarısını geçmemek üzere, ticari olarak tescil edilmiş sözleşmeli taşıt kaydedilebilir.
- Genel şartlar. Faal vergi mükellefi olmak, ilgili odaya kayıtlı olmak, elektronik tebligat sistemine üye olmak ve mesleki saygınlık şartını taşımak bütün ticari yetki belgelerinde aranır.
B2 belgesine belirli şartlarla otomobil de kaydedilebilir; ancak bu otomobiller uluslararası faaliyetlerde kullanılamaz.
Yurt dışına çıkışta hangi kurallar uygulanır?
- 24 saat kuralı. B2 belgesine kayıtlı bir taşıt, yurt dışına çıkış yaptığı saatten itibaren 24 saat geçmedikçe ya da Bakanlıkça özel izin düzenlenmedikçe yeniden yurt dışına çıkamaz.
- Doluluk şartı. Uluslararası taşımalarda, mekik seferlerdeki son gidiş seferi dışında, taşıtın yurt dışına çıkışında koltuk kapasitesinin yüzde 25’i dolu olmalıdır. Şartı sağlamayan taşıtın çıkışına, özel izin yoksa izin verilmez.
- Araç muayenesi. Yetki belgesine kayıtlı olsa bile geçerli muayenesi bulunmayan taşıtın yurt dışına çıkışına izin verilmez.
- Geçiş belgeleri. Gidilecek ya da geçilecek ülkelere göre ikili ve çok taraflı anlaşmalarla temin edilen geçiş belgeleri gerekebilir. Hangi ülke için ne gerektiğini Bakanlığın güncel duyurularından takip edin.
Karayoluyla yapılan hac ve umre seyahatleri de yönetmeliğin uluslararası yolcu taşımacılığı hükümlerine bağlanmıştır.
Sefer öncesinde hangi kayıtlar tutulur?
Tarifesiz taşımada her sefer için taşıma sözleşmesi yapılır ve yolcu listesi düzenlenir. B2 sahipleri, sefere gönderecekleri taşıtın plakasını, görevli personeli ve yolcu bilgilerini seyahatin başlangıcından en geç bir saat önce, havalimanından başlayan seferlerde en geç iki saat önce Bakanlığın U-ETDS sistemine işler. Kimin, hangi bilgiyi ne zaman bildirdiğini U-ETDS yazısında tablo hâlinde verdik.
Uzun seferlerde şoför sayısı da planlamanın parçasıdır: yetki belgesi sahibi, güzergâh mesafesini dikkate alarak yeteri kadar şoför bulundurmakla yükümlüdür. Çalışma ve dinlenme sürelerinde uluslararası anlaşma ile trafik mevzuatı birlikte uygulanır; konuyu takograf ve sürüş-dinlenme süreleri yazısında anlattık.
Şoför ve yönetici için hangi belgeler gerekir?
- Şoför. Uluslararası yolcu taşımacılığının mesleki yeterlilik belgesi SRC 1’dir. SRC 1 sahibi, yurt içi yolcu taşımacılığı belgesi olan SRC 2’yi de almış sayılır.
- Yönetici. B2 sahibi firma, ilk yetki belgesini aldığı tarihten itibaren altı ay içinde en az bir orta düzey yönetici belgesine sahip olmalı ya da bu belgeye sahip kişiyi istihdam etmelidir. Tarifeli çalışan B1’de buna ek olarak üst düzey yönetici belgesi de aranır.
- Sağlık raporu. Şoförün bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren rapor beş yılda bir yenilenir.
Ehliyet sınıfı ve diğer adımlar için otobüs şoförü olmak yazısı yol gösterir.
Kurs sahipleri için not
Yurt dışı turlarında çalışacak şoför çoğu zaman “SRC 2’m var, yeter mi” diye sorar; SRC 2’nin yalnızca yurt içini kapsadığını kayıt masasında açıkça söylemek adayın sonradan yaşayacağı sorunu önler. Sitenizdeki SRC 1 sayfasında “yurt dışı tur otobüsü” ifadesine yer vermek, adayın kullandığı dille eşleşir. Google İşletme Profili’nde SRC 1 ve SRC 2 programlarını ayrı ayrı yazın. Sınır ve vize işlemleri gibi kursun yetki alanı dışındaki konularda bilgi verirken resmî kaynağa yönlendirin.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin