D2 Yetki Belgesi Kime Gerekir? SRC Kursu Adayları için Gezi ve Tur Otobüsü Rehberi

Otobüs ya da minibüs alıp “gezi, tur, düğün, transfer işi yapacağım” diyen girişimcinin ilk sorusu genellikle belge türüdür. Yurt içinde otobüsle grup taşımanın belgesi D2’dir. Şehirler arası bilet kesen firmaların D1’i ya da personel servisinin S belgesi ile karıştırılmamalıdır.

D2 yetki belgesi hangi işi kapsar?

D türü yetki belgesi, otobüsle yurt içi yolcu taşımacılığı içindir. D2, ticari ve tarifesiz taşıma yapacaklara verilir. Yönetmelik tarifesiz taşımayı şöyle tanımlar: önceden bir taşıma hattı, güzergâh, zaman ve ücret tarifesi belirlenmeksizin, grup yolcu durumuna göre arızi ya da mekik sefer düzenlenerek yapılan düzensiz ve grup yolcu taşımaları. Grup yolcu; önceden planlanmış iş, gezi, toplantı, tören gibi bir amaçla bir araya gelen ve seyahatin başından sonuna birlikte hareket eden topluluktur.

Servis işi için S yetki belgesi yazısına, yurt dışı turları için B2 yazısına bakın.

D2 için kaç koltuk ve hangi taşıtlar gerekir?

• Asgari kapasite. Otobüs cinsi özmal taşıtlarla toplam en az 75 koltuk. Koltuk sayısına şoför dâhildir. Ayrıca bir sermaye şartı vardır; güncel tutarı Bakanlık kaynaklarından teyit edin.
• Otobüs tanımı. Yönetmelikte otobüs, şoförü dâhil 9 kişiden fazla yolcu taşımaya uygun taşıttır. Şoförü dâhil 10 ila 17 oturma yeri olanlar küçük otobüs, yani minibüstür.
• Taşıt yaşı. Asgari kapasiteyi sağlayan özmal otobüsler 15 yaşından büyük olamaz.
• Sözleşmeli taşıt. Özmal otobüs sayısının 2 katını geçmemek üzere, ticari olarak tescil edilmiş sözleşmeli otobüs kaydedilebilir.
• Otomobil. Belirli şartları taşıyan özmal otomobiller de sınırlı sayıda kaydedilebilir; bunun için taşıt belgesinde en az 8 özmal otobüs bulunması gibi koşullar vardır.

Yalnızca engelli ve diyaliz hastalarını taşımak üzere D2 almak isteyenlerden, en az bir otobüs dışında asgari kapasite şartı aranmaz.

Her seferden önce ne yapılır?

1. Taşıma sözleşmesi. Tarifesiz yolcu taşımalarında sözleşme zorunludur. Sözleşmede kalkış ve varış yeri, güzergâh, gün ve saat, yolcu sayısı ve ücret yer alır; yolcuların kimlik bilgilerini içeren yolcu listesi eklenir.
2. Fatura. Sözleşmeye uygun fatura ya da fatura yerine geçen belge düzenlenir.
3. U-ETDS bildirimi. Taşıtın plakası, görevli personel ve yolcu bilgileri, seyahatin başlangıcından en geç bir saat önce sisteme işlenir. Havalimanından başlayan seferlerde bu süre iki saattir. Seyahati yapamayan ya da tamamlamayan yolcu, en geç 30 dakika içinde bildirilir.

Denetimde bu bildirimin yapıldığı teyit edilirse taşıttan taşıma sözleşmesinin ibrazı istenmez. Sistemin ayrıntısı U-ETDS yazısında.

D2 sahibinin en çok takıldığı kurallar hangileridir?

• Araç kullandırma yasağı. Taşıtlar, belgenin kapsamı dışında ya da yetki belgesi olmayan kişilerin faaliyetleri için kullandırılamaz. Bu ihlalden bir takvim yılı içinde beş kez uyarma düzenlenip tebliğ edilmesi hâlinde yetki belgesi iptal edilir.
• Grup sayısı. Bir taşıtta taşınabilecek grup sayısı koltuk kapasitesine göre sınırlıdır; örneğin 30 ve üzeri koltuklu otobüste en fazla 6 grup taşınabilir.
• Koltuk dışı yolcu. Yolcular için ayrılmış oturma yerlerinin dışında yolcu taşınamaz.
• Güvenlik. Taşıtta her 9 koltuk için en az bir boyun korsesi bulundurulur. Seyahat başlamadan önce yolcular emniyet kemeri zorunluluğu konusunda sesli ya da görüntülü olarak bilgilendirilir.
• Seyahat acentaları. Düzenlediği tura karayolu taşımasını da katan seyahat acentası, bu taşımayı ya kendi yetki belgesiyle yapar ya da yetki belgesi sahibine yaptırır.

Şoför ve yönetici için hangi belgeler aranır?

D2 sahibi firma, ilk yetki belgesini aldığı tarihten itibaren altı ay içinde en az bir orta düzey yönetici belgesine sahip olmalı ya da bu belgeye sahip bir kişiyi istihdam etmelidir. Şoförde yurt içi yolcu taşımacılığının belgesi olan SRC 2 aranır; SRC 1 sahibi SRC 2’yi de almış sayılır. Ehliyet sınıfı ve psikoteknik için otobüs şoförü olmak yazısına bakabilirsiniz.

Kurs sahipleri için not

Turizm ve gezi firmaları sezon öncesinde toplu şoför alır; SRC 2 talebi bu dönemlerde artar. Sitenizde “tur otobüsü şoförü için belgeler” başlıklı bir yazı ve Google İşletme Profili’nde program listeniz, bu aramalarda görünmenizi sağlar. Kayıt masasında adaya firmasının belgesinin D2 mi B2 mi olduğunu sorun; yurt dışına çıkacak şoföre SRC 1 önermek gerekir. Yalnızca ruhsatınızdaki programlar için kayıt alın.