B1 ve B3 Yetki Belgesi Kime Gerekir? SRC Kursu Adayları için Uluslararası Otobüs Hattı ve Personel Taşıma

B türünün üç alt belgesi birbirinden çok farklı işlere karşılık gelir. Tur ve gezi otobüsleri için olan B2’yi ayrı bir yazıda anlattık. Burada kalan ikisine bakıyoruz: bilet keserek hat işleten firmanın B1’i ve kendi insanını taşıyan kurumun B3’ü.

B1 ve B3 arasındaki temel fark nedir?

B1 yetki belgesi için hangi şartlar aranır?

• Koltuk kapasitesi. Otobüs cinsi özmal taşıtlarla toplam en az 150 koltuk; koltuk sayısına şoför dâhildir. Ayrıca bir sermaye şartı vardır, güncel tutarı Bakanlık kaynaklarından teyit edin.
• Taşıt yaşı. Asgari kapasiteyi sağlayan özmal otobüsler, ilk başvuruda ve faaliyet süresince 15 yaşından büyük olamaz.
• Otobüsün büyüklüğü. B1 taşıt belgesine kaydedilecek otobüslerin şoförü dâhil en az 25 koltuklu olması gerekir. 18 ila 24 koltuklu özmal otobüsler, 25 ve üzeri koltuklu özmal otobüs sayısının belirli bir oranı kadar ve sınırlı sayıda eklenebilir; bu taşıtlar 300 kilometreden uzun güzergâhlarda kullanılamaz.
• Unvan. Firma unvanı ya da kısa unvanı taşıtların en az bir yerine görülebilecek şekilde yazdırılır.

Tarifeli taşımada hat, tarife ve bilet nasıl işler?

Tarifeli taşıma; önceden bir taşıma hattı, güzergâh, zaman ve ücret tarifesi belirlenerek ve bunlara uyularak yapılan düzenli taşımadır. B1 sahiplerine yurt içi ve uluslararası olmak üzere, kayıtlı taşıtlarının karşılayacağı kadar hat verilir.

1. Hat ve güzergâh. Kalkış, ara durak ve varışın yetki belgeli yolcu terminallerinden yapılması esastır. Hat çizelgesindeki hat ve güzergâha, yasal mücbir sebepler dışında uyulur.
2. Zaman tarifesi. Uygulanmadan önce Bakanlıkça onaylanmış olmalıdır. Onaylı tarifede yer almayan bir saate bilet düzenlenemez.
3. Ücret tarifesi. Bakanlığa bildirilir. Uluslararası tarifeli hatların ücret tarifesi, Bakanlıktan “Görülmüştür” şerhi alınmadan uygulanamaz.
4. Bilet. Her yolcu için ayrı bilet düzenlenir; biletler elektronik olarak da kesilebilir.
5. İnternet sitesi. B1 alan firma, belgenin verildiği tarihten itibaren doksan gün içinde sürekli faal bir internet sitesi kurar, adresini Bakanlığa bildirir ve hat, güzergâh, ücret ve zaman tarifeleri ile şube, acente ve iletişim bilgilerini burada yayımlar. Değişen bilgi en geç 24 saat içinde güncellenir.

Yolcu bilgilerinin seyahat başlayıncaya kadar Bakanlığın sistemine işlenmesi de zorunludur; ayrıntısı U-ETDS yazısında.

Uluslararası hat için ek olarak ne istenir?

B1 sahibine uluslararası taşıma hattı verilebilmesi için, taşıma yapılacak ülkede yerleşik bir firmayla karşılıklı kullanılacak hatlar için imzalanmış ve her iki ülkenin resmî makamlarınca onaylanmış bir anlaşmanın Bakanlığa sunulması şarttır. Karşı taraftaki firmaya da aynı hatta aynı sayıda sefer izni verilir. B1 sahibi, anlaştığı yabancı firmanın yaptığı taşımadaki aykırılıklardan yönetmelikteki uyarma yaptırımları çerçevesinde sorumludur. Uluslararası tarifeli taşımalarda zaman tarifesi bakımından taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uygulanır.

B3 yetki belgesi kimler için?

Hususi taşımacılık, ticari amaç olmadan yalnızca kendi esas işiyle ilgili yapılan taşımadır. B3, bu kapsamda şunları taşıyacaklara verilir:

• Kendi personelini,
• Kendi diyaliz merkezinde tedavi gören hastaları,
• Kendi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde destek eğitimi alan engelli bireyleri ve bunların velisini ya da vasisini.

B3 için en az bir özmal otobüs yeterlidir. Taşıt belgesine ticari ya da hususi tescilli otobüs kaydedilebilir; otomobil kaydedilemez. B3 talep eden gerçek kişilerden faal vergi mükellefi olma şartı aranmaz. Bu belgeyle ücret karşılığı başkasının personeli taşınamaz; bu iş ticari servis taşımacılığıdır ve belgesi S yetki belgesi yazısında anlatılmıştır.

Yurt içi ailesinde aynı işin karşılığı D3’tür; D1, D3 ve D4 yazısında ele aldık. Hangisinin sizin durumunuza uyduğunu başvurudan önce Bakanlıktan teyit edin.

Şoför ve yöneticiden hangi belgeler istenir?

B1 sahibi firma, ilk yetki belgesini aldığı tarihten itibaren altı ay içinde en az bir üst düzey yönetici ve bir orta düzey yönetici belgesine sahip olmalı ya da bu belgelere sahip kişileri istihdam etmelidir. B3 bu yükümlülüğün sayıldığı listelerde yer almaz. Şoför tarafında ise ayrım yoktur: yönetmelik kapsamındaki taşıtı kullanan şoförde mesleki yeterlilik belgesi aranır. Uluslararası yolcu taşımacılığının belgesi SRC 1’dir ve SRC 2’yi de kapsar. Ehliyet sınıfı ve rapor için otobüs şoförü olmak yazısına bakın.

Kurs sahipleri için not

Yurt dışı hattında çalışacak şoför adayı SRC 1’i, firmanın yöneticileri ÜDY 1 ve ODY 1’i sorar; üçünü aynı sayfada anlatmak aramayı doğru programa bağlar. Fabrika, hastane ya da rehabilitasyon merkezi gibi kendi otobüsü olan kurumlar ise “personel servisimizin şoförüne SRC gerekir mi” diye arar; cevabı sitenizin soru cevap bölümüne ekleyin. Google İşletme Profili’nde programlarınızı tek tek yazın ve yalnızca ruhsatınızda olanları listeleyin.