ÜDY3, uluslararası eşya-kargo taşımacılığı alanında üst düzey yönetici mesleki yeterlilik belgesidir. Kurs programı Talim ve Terbiye Kurulunun 10.02.2017 tarihli kararıyla yürürlüğe girmiş ve en az ön lisans mezunu bireyler seviyesinde hazırlanmıştır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
ÜDY 3 belgesi nedir?
Uluslararası nakliyat yapan bir şirketin sahibi ya da genel müdürü için aranan mesleki yeterlilik belgesi ÜDY3’tür. ÜDY üst düzey yöneticinin kısaltmasıdır ve işletmenin tamamından sorumlu kadroyu tanımlar.
ÜDY3, yük taşımacılığı tarafındaki en kapsamlı yönetici belgesidir. Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne göre ÜDY3 türü belge sahibi olanlar ÜDY4, ODY3 ve ODY4 belge türlerini de almış kabul edilir.
Belge kişiye özeldir, şirkete değil. Yönetici ayrılırsa belge de onunla gider; bu yüzden işletmelerde birden fazla kişinin belge alması yaygın bir tercihtir. Sürücü tarafında ise SRC3 aranır; iki belge birbirinin yerine geçmez.
ÜDY 3 kimler almalı?
Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı yetki belgesi sahibi işletmelerin sahipleri, ortakları, genel müdürleri ve üst düzey yöneticileri bu belgeyi alır. Uluslararası nakliyat şirketleri, lojistik ve tedarik zinciri firmalarının kara yolu taşımacılığı yapan kolları, ihracat odaklı taşıma işletmeleri bu kapsamdadır.
Yeni şirket kuracaklar için de başlangıç noktası burasıdır. Yetki belgesi başvurusunda mesleki yeterlilik şartı aranacağından, belgeyi şirket kuruluşuyla birlikte planlamak süreci kısaltır.
Belgesiz yönetici ile çalışmanın firmaya nasıl döndüğünü bu yazıda anlattık. Taşımacılık firmasının belge haritasının tamamı ise şu yazıda.
Öğrenim şartı, kayıt ve muafiyet
ÜDY türü belgelerde öğrenim şartı nettir. Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne göre ÜDY türü mesleki yeterlilik belgesi alacakların asgari lise veya dengi meslek lisesi mezunu olmaları şarttır. Kurs programının kendisi en az ön lisans mezunu bireyler seviyesinde hazırlanmıştır.
Kayıtta kursiyerin adli sicil kaydı ve eğitim durumu ilgili yönetmeliğe uygun olmalıdır. İstenen evrak; Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının ibrazı, bir fotoğraf, öğrenim durumunu gösteren belge ve adli sicil kaydının bulunmadığını gösterir barkotlu belgedir. Başvuru kursa şahsen yapılır.
Muafiyet ihtimalini mutlaka kontrol edin. Dört yıllık lisans eğitimi veren uluslararası ticaret veya lojistik bölümlerinden ya da eş değerliği kabul edilen bölümlerden mezun olanlar ile bu bölümlerde yüksek lisans veya doktora yapmış olanlara talep ettikleri ÜDY belgesi eğitim ve sınav aranmadan verilir. ODY türü belgeyle en az beş yıl mesleki faaliyette bulunduğunu Bakanlık kayıtlarına göre belgeleyenler de ilgili ÜDY belgesini alabilir. Bakanlık başmüfettişleri, müfettişleri, iç denetçileri ve hukuk müşavirleri ile belirli kamu görevlerinde en az üç yıl çalışmış olanlar da muafiyet kapsamındadır.
Kimler ÜDY 3 belgesi alamaz?
ÜDY3 yük taşımacılığı grubundadır ve adli sicil şartı bu gruba göre uygulanır. Şu suçlardan adli sicil kaydının bulunmaması gerekir: Türk Ceza Kanunu’nun 302 ile 339. maddeleri arasındaki Devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların tamamı, 141 ile 147. maddelerdeki hırsızlık suçları, 155 ile 158. maddelerdeki dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçları, 204 ile 212. maddelerdeki sahtecilik suçları ve kaçakçılık suçları.
Bunlara Türk Ceza Kanunu’nun 79, 103, 179/3, 188, 190 ve 191. maddelerindeki suçlar, 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki suçlar ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar eklenir. Arşiv kayıtları hariç olmak üzere bu suçlardan kayıt bulunduğunun tespiti hâlinde belge iptal edilir.
Lise veya dengi meslek lisesi mezuniyeti bulunmayanlar ÜDY türü belge alamaz. Kişinin ölümü veya vatandaşlık kaydının silinmesi de iptal sebebidir. Ayrıca başvuru, yenileme veya değişiklik müracaatında yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiğinin ya da belgelerde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi hâlinde belge iptal edilir ve iki yıl geçmedikçe yeni talepler dikkate alınmaz.
ÜDY 3 dersleri ve süresi
Kursun toplam süresi 104 saattir; ulaştırma hizmetleri programları arasında en uzun olanıdır. Hafta içi günlük 2 saatten az 6 saatten fazla, hafta sonu günlük 2 saatten az 8 saatten fazla ders yapılamaz. Program, günde 6 saat üzerinden üç hafta artı üç gün gibi bir takvim örneği verir. Konu dağılımı aşağıdaki gibidir.
| Konu | Saat |
|---|---|
| Mevzuat ve Hukuk | 41 |
| Mali ve İdari Yönetim | 31 |
| Pazar/Piyasa Şartları | 13 |
| Güvenlik (İlk Yardım 5, Trafik Güvenliği 7, AETR-ADR ve Yükleme Güvenliği 4) | 16 |
| Trafik Adabı | 2 |
| Meslek Ahlakı | 1 |
Mevzuat ve hukuk başlığı ulusal ve uluslararası ulaştırma mevzuatı, anayasa, ticaret hukuku, iş hukuku, medeni hukuk ve vergi hukuku, yasal sorumluluklar ile sorumluluk sigortaları, CMR sözleşmesi ve CMR sorumluluk sigortaları, ulusal ve uluslararası sözleşmeler, gümrük, TIR ve kaçakçılık mevzuatı, uluslararası konvansiyonlar ile dış ticaret mevzuatı ve teslim şekillerini kapsar. Mali ve idari yönetim başlığında finansal yönetim, güzergâh belge ve maliyet analizi, ticari belgeler, vergi kanunları, müşteri ilişkileri yönetimi, pazarlama, toplam kalite ve süreç yönetimi, insan kaynakları ve davranış yönetimi, bilgi işlem ve haberleşme teknolojileri ile lojistik, sevkiyat ve depo yönetimi bulunur. ODY3 ile karşılaştırıldığında mali ve idari yönetim, pazar şartları ve AETR, ADR ile yükleme güvenliği konularına ayrılan süre belirgin biçimde artar. Saat karşılaştırması için bu yazıya bakabilirsiniz.
Eğiticide aranan nitelikler
Program eğitim personelini konu gruplarına göre belirler. Güvenlik başlığındaki trafik güvenliği ile trafik adabı ve meslek ahlakı konularında dört seçenek tanımlanır: trafik ve ulaşım alanında akademik çalışma yapmış en az yüksek lisans mezunu eğitim personeli; üniversitelerin trafik ve ulaşım, makine, motor, otomotiv, mekatronik, otobüs kaptanlığı alanında ön lisans mezunu eğitim personeli; en az ön lisans mezunu olup Bakanlık veya millî eğitim müdürlüklerince verilmiş Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi sahibi eğitim personeli; en az ön lisans mezunu olup Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi’ne sahip eğitim personeli.
Mevzuat ve hukuk konularında hukuk, işletme, kamu yönetimi, iktisat, lojistik ulaştırma alanında en az lisans mezunu olup Eğiticinin Eğitimi Kurs Bitirme Belgesi’ne sahip eğitim personeli görev alır. Mali ve idari yönetim ile pazar ve piyasa şartları konuları işletme alanında lisans mezunu eğitim personeline verilir. İlk yardım dersi için İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında alınmış İlk Yardım Eğitmeni Sertifikası’na sahip en az ön lisans mezunu olmak aranır.
AETR, ADR ve yükleme güvenliği konusu ayrı bir uzmanlık ister. Bu derste Ulaştırma Bakanlığı Tehlikeli Mal Kombine Taşımacılığı Genel Müdürlüğünce verilen Eğiticinin Eğitimi Belgesi olan eğitim personeli, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlık Belgesi bulunan eğitim personeli ya da kimya bölümü veya kimya mühendisliği mezunu eğitim personeli görevlendirilir.
Sınav ve belgelendirme
Program, kurs süresince mesleki yeterlilik sınavına hazırlık amacıyla çoktan seçmeli deneme sınavları düzenleneceğini ve açık uçlu sorulardan oluşan en az bir yazılı sınav yapılacağını belirtir. Bunlar kursiyere dönüt sağlayan kurs içi çalışmalardır.
Belgeye esas sınav merkezîdir. Teorik derslerin tamamı için tek sınav yapılır, başarı 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve 60 ile üzeri puan alan kursiyer başarılı sayılır. Sınavları Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü yürütür. Başarısız olanlar kursa yeniden devam etmeden ve kurs ücreti ödemeden, yalnızca sınav ücretiyle yedi kez daha sınava girebilir. Başarılı olanlara modül üzerinden Özel Mesleki Yeterlilik Sertifikası düzenlenir, e-Devlet üzerinden erişilir ve bilgiler Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına gönderilir.
Kayıt ve doğru kurum seçimi
ÜDY3 eğitimi sürücü kursunda verilmez. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; psikoteknik merkezi de kurs kaydı yapamaz. Eğitim, kurum açma izninde ve çalışma ruhsatında bu program yazan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarında verilir.
Kaydolacağınız kurumu MEB kurum listesinden doğrulayın. Kurslarda her ay bir dönem açılır, dönemler ayın ilk on beş günü içinde başlar ve grup onayı verildikten sonra o gruba kayıt yapılamaz. Derslere devam zorunludur. Resmî programların tamamı kurs programları dizininde, kurumlara yönelik dijital çalışmalarımız SRC kursları sayfamızda.
ÜDY 3 ücreti
Bu sayfada fiyat yazmıyoruz. Kursiyerlerden alınabilecek asgari ders ücretleri her yıl ocak ayında, vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanan yedi kişilik komisyonca belirlenir. Komisyonda il millî eğitim müdürü, ilçe millî eğitim müdürlerinden biri, özel öğretimden sorumlu yöneticiler, il ticaret odası temsilcisi ve sektör sivil toplum kuruluşu temsilcisi bulunur.
Belirlenen taban ücret 1 Şubat tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir ve kurslar bu tutarın altında ücret alamaz. Kendi ücretlerini ocak ayı sonuna kadar modüle işlerler. ÜDY3 en uzun programlardan biri olduğu için toplam tutar da buna göre şekillenir; güncel fiyatı öğrenmek üzere bölgenizdeki yetkili kursları arayın. Muafiyet kapsamına giriyorsanız kurs ücreti ödemeden belge alma ihtimaliniz vardır.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.