ODY3, uluslararası eşya-kargo taşımacılığı alanında orta düzey yönetici mesleki yeterlilik belgesidir. Kurs programı Talim ve Terbiye Kurulunun 10.02.2017 tarihli kararıyla yürürlüğe girmiş, en az ortaöğretim mezunu bireyler seviyesinde hazırlanmıştır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
ODY 3 belgesi nedir?
Uluslararası nakliyede iş, aracın sınırı geçmesiyle bitmez. Gümrük beyanı, CMR, teslim şekilleri, sigorta, navlun hesabı ve sürüş dinlenme takibi aynı anda yürür. Bu işi yöneten kadro için aranan belge ODY3’tür. ODY3, uluslararası eşya-kargo taşımacılığı alanında orta düzey yönetici mesleki yeterlilik belgesidir.
Orta düzey yönetici, işletmenin operasyonunu günlük olarak yürüten kişidir. Üst düzey yönetim için gereken belge ÜDY3’tür ve programı daha uzundur.
Belge türleri arasında derecelendirme vardır. ODY3 türü belge sahibi olanlar ODY4 belge türünü de almış kabul edilir. Dolayısıyla uluslararası taşımacılık için belge alan yönetici yurt içi için ayrıca belge almak zorunda kalmaz.
ODY 3 kimler almalı?
Uluslararası nakliyat ve lojistik firmalarının operasyon müdürleri, ihracat ve ithalat sevkiyat sorumluları, filo ve sefer planlama yöneticileri, gümrük ve belge işlerini yürüten yetkililer bu belgenin muhatabıdır. Uluslararası eşya-kargo taşımacılığı yetki belgesi alacak veya yenileyecek işletmelerde yönetici mesleki yeterliliği aranır.
Depo ve dağıtım yönetimi yapan firmaların kara yolu taşımacılığı ayağını yürüten çalışanları da bu kapsama girebilir. Küçük ölçekli nakliye işletmelerinde belgeyi çoğu zaman işi fiilen yöneten ortak alır.
Şoför tarafında ise ODY yerine SRC3 aranır. İkisi farklı belgelerdir ve biri diğerinin yerine geçmez. Firmanın belge haritasının tamamı için bu yazıya göz atın.
Şartlar, öğrenim ve muafiyet
Program seviyesini en az ortaöğretim mezunu bireyler olarak tanımlar. Kayıtta kursiyerin adli sicil kaydı ve eğitim durumu Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne uygun olmalıdır. İstenen evrak; Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının ibrazı, bir fotoğraf, öğrenim durumunu gösteren belge ve adli sicil kaydının bulunmadığını gösterir barkotlu belgedir.
Muafiyet ODY türü belgeler için geçerlidir. Yurt içinde veya mütekabiliyet çerçevesinde yurt dışında en az iki yıllık ön lisans eğitimi veren dış ticaret, lojistik veya ulaştırma ve trafik hizmetleri bölümlerinden ya da bu bölümlere yükseköğretim kurumunca eş değerliği kabul edilen bölümlerden mezun olanlara, talep ettikleri ODY türü belge eğitim ve sınav aranmadan verilir.
Elinde başka bir sınıftan sertifika olup ODY3’e geçmek isteyenler, ilgili sertifika sınıfının şartlarını taşımak kaydıyla ODY Sertifika Sınıfları Fark Eğitimi Konuları Tablosunda belirlenen fark eğitimlerini alarak sınava girer. Şartlar güncellenebildiği için başvurudan önce Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından teyit almanızı öneririz.
Kimler ODY 3 belgesi alamaz?
ODY3 yük taşımacılığı grubundadır. Bu grupta şu suçlardan adli sicil kaydının bulunmaması aranır: Türk Ceza Kanunu’nun 302 ile 339. maddeleri arasındaki Devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların tamamı, 141 ile 147. maddelerdeki hırsızlık suçları, 155 ile 158. maddelerdeki dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçları, 204 ile 212. maddelerdeki sahtecilik suçları ve kaçakçılık suçları.
Bunlara Türk Ceza Kanunu’nun 79, 103, 179/3, 188, 190 ve 191. maddelerindeki suçlar, 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki suçlar ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar eklenir. Arşiv kayıtları hariç tutulur; bu suçlardan kayıt bulunduğunun tespiti hâlinde belge iptal edilir.
Belge iptalinin başka sebepleri de vardır. Kişinin ölümü ya da vatandaşlık kaydının silinmesi bunlardandır. Ayrıca başvuru, yenileme veya değişiklik müracaatı sırasında yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiğinin veya belgelerde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi hâlinde belge iptal edilir ve iki yıl geçmedikçe yeni talepler dikkate alınmaz.
ODY 3 dersleri ve süresi
Kursun toplam süresi 89 saattir. Hafta içi günlük 2 saatten az 6 saatten fazla, hafta sonu günlük 2 saatten az 8 saatten fazla ders yapılamaz. Program, günde 6 saat üzerinden iki hafta artı beş gün gibi bir takvim örneği verir. Konu başlıkları ve süreleri aşağıdaki gibidir.
| Konu | Saat |
|---|---|
| Mevzuat ve Hukuk | 40 |
| Mali ve İdari Yönetim | 23 |
| Pazar/Piyasa Şartları | 9 |
| Güvenlik (İlk Yardım 5, Trafik Güvenliği 7, AETR-ADR ve Yükleme Güvenliği 2) | 14 |
| Trafik Adabı | 2 |
| Meslek Ahlakı | 1 |
Mevzuat ve hukuk başlığı programın yaklaşık yarısıdır. İçinde ulusal ve uluslararası ulaştırma mevzuatı, anayasa, ticaret hukuku, iş hukuku, medeni hukuk ve vergi hukuku, yasal sorumluluklar ile sorumluluk sigortaları, CMR sözleşmesi ve CMR sorumluluk sigortaları, ulusal ve uluslararası sözleşmeler, gümrük ve kaçakçılık mevzuatı, TIR mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ve teslim şekilleri ile uluslararası konvansiyonlar yer alır. Mali ve idari yönetim başlığında finansal yönetim, taşıma maliyetlerinin hesaplanması, ticari belgeler, vergi kanunları, müşteri ilişkileri yönetimi, pazarlama, toplam kalite ve süreç yönetimi, insan kaynakları ve davranış yönetimi, bilgi işlem ve haberleşme teknolojileri ile lojistik, sevkiyat ve depo yönetimi bulunur. Pazar ve piyasa şartları başlığı taşımacılık politikaları, ulaştırma koordinatları ve güzergâhlar, taşımacılık tipleri ve karşılaştırmaları, kurum ve kuruluşlar, pazara giriş şartları ve teknik standartlardan oluşur.
Eğiticide aranan nitelikler
Program eğitim personelini konu gruplarına göre belirler. Güvenlik başlığındaki trafik güvenliği ile trafik adabı ve meslek ahlakı konularında dört seçenek vardır: trafik ve ulaşım alanında akademik çalışma yapmış en az yüksek lisans mezunu eğitim personeli; üniversitelerin trafik ve ulaşım, makine, motor, otomotiv, mekatronik, otobüs kaptanlığı alanında ön lisans mezunu eğitim personeli; en az ön lisans mezunu olup Bakanlık veya millî eğitim müdürlüklerince verilmiş Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi sahibi eğitim personeli; en az ön lisans mezunu olup Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi’ne sahip eğitim personeli.
Mevzuat ve hukuk konularında hukuk, işletme, kamu yönetimi, iktisat, lojistik ulaştırma alanında en az lisans mezunu olup Eğiticinin Eğitimi Kurs Bitirme Belgesi’ne sahip eğitim personeli görev alır. Mali ve idari yönetim ile pazar ve piyasa şartları konuları işletme alanında lisans mezunu eğitim personeline verilir. İlk yardım dersi için İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında alınmış İlk Yardım Eğitmeni Sertifikası’na sahip en az ön lisans mezunu olmak aranır.
AETR, ADR ve yükleme güvenliği konusu ayrı bir uzmanlık gerektirir. Bu derste Ulaştırma Bakanlığı Tehlikeli Mal Kombine Taşımacılığı Genel Müdürlüğünce verilen Eğiticinin Eğitimi Belgesi olan eğitim personeli, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlık Belgesi bulunan eğitim personeli ya da kimya bölümü veya kimya mühendisliği mezunu eğitim personeli görevlendirilir.
Sınav ve belgelendirme
Program, kurs süresince mesleki yeterlilik sınavına hazırlık amacıyla çoktan seçmeli deneme sınavları düzenleneceğini ve açık uçlu sorulardan oluşan en az bir yazılı sınav yapılacağını belirtir. Bunlar kurs içi ölçme çalışmalarıdır.
Belgeye esas sınav merkezîdir. Teorik derslerin tamamı için tek sınav yapılır, başarı 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve 60 ile üzeri puan alan kursiyer başarılı sayılır. Sınavları Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü yürütür. Başarısız olanlar kursa yeniden devam etmeden ve kurs ücreti ödemeden, yalnızca sınav ücretiyle yedi kez daha sınava girebilir. Başarılı olanlara modül üzerinden Özel Mesleki Yeterlilik Sertifikası düzenlenir, e-Devlet üzerinden erişilir ve bilgiler Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına gönderilir.
Kayıt ve doğru kurum seçimi
ODY3 eğitimi sürücü kursunda verilmez. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; psikoteknik merkezi de kurs kaydı yapamaz. Eğitim, kurum açma izninde ve çalışma ruhsatında bu program yazan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarında verilir.
Kaydolacağınız kurumu MEB kurum listesinden doğrulayın. Kurslarda her ay bir dönem açılır, dönemler ayın ilk on beş günü içinde başlar ve grup onayı verildikten sonra o gruba kayıt yapılamaz. Derslere devam zorunludur. Resmî programların tamamı kurs programları dizininde, kurumlara yönelik dijital çalışmalarımız SRC kursları sayfamızda.
ODY 3 ücreti
Sayfada rakam vermiyoruz. Kursiyerlerden alınabilecek asgari ders ücretleri her yıl ocak ayında, vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanan yedi kişilik komisyonca belirlenir. Komisyonda il millî eğitim müdürü, ilçe millî eğitim müdürlerinden biri, özel öğretimden sorumlu yöneticiler, il ticaret odası temsilcisi ve sektör sivil toplum kuruluşu temsilcisi yer alır.
Belirlenen taban ücret 1 Şubat tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir ve kurslar bu tutarın altında ücret alamaz. Kendi ücretlerini ocak ayı sonuna kadar modüle işlerler. Güncel tutarı öğrenmek için bölgenizdeki yetkili kursları arayın. ODY3 programı 89 saat olduğundan toplam tutarı ders saati ücretiyle birlikte sorun.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.