ODY4, yurt içi eşya-kargo taşımacılığı alanında orta düzey yönetici mesleki yeterlilik belgesidir. Kurs programı Talim ve Terbiye Kurulunun 10.02.2017 tarihli kararıyla yürürlüğe girmiş ve en az ortaöğretim mezunu bireyler seviyesinde hazırlanmıştır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
ODY 4 belgesi nedir?
Yurt içinde kamyonla, kamyonetle ya da kargo aracıyla eşya taşıyan bir firmanın yetki belgesi alabilmesi için yönetim kadrosunda mesleki yeterlilik aranır. Bu alandaki orta düzey yönetici belgesi ODY4’tür.
Belge, işletmenin operasyonunu yürüten kişiye yöneliktir: sevkiyat planlama, filo takibi, evrak ve sigorta işleri, müşteri ilişkileri. Üst düzey yönetim için gereken belge ÜDY4’tür.
Uluslararası taşımacılığa geçmeyi düşünüyorsanız ODY4 yetmez, ODY3 gerekir. ODY3 sahibi olanlar ODY4 belge türünü de almış sayılır, bunun tersi geçerli değildir. Tanımların tamamı için ODY belgesi rehberimize bakabilirsiniz.
ODY 4 kimler almalı?
Yurt içi nakliyat firmalarının operasyon sorumluları, kargo ve dağıtım şirketlerinin şube ve bölge yöneticileri, hafriyat ve inşaat malzemesi taşımacılığı yapan işletmelerin yetkilileri, depo ve sevkiyat yönetiminde kara yolu ayağını yürütenler bu belgeyi alır.
Aile şirketi ölçeğinde çalışan nakliyecilerde belgeyi genellikle işi fiilen yöneten ortak alır. Yetki belgesi başvurusu sırasında eksik çıkmasın diye süreci önceden başlatmak işi kolaylaştırır.
Şoförler için gereken belge ODY değil SRC4’tür. Firmanın hangi belgeye ne zaman ihtiyaç duyduğunu bu yazıda ele aldık.
Şartlar, öğrenim ve muafiyet
Program seviyesi en az ortaöğretim mezunu bireyler olarak tanımlanır. Kayıtta kursiyerin adli sicil kaydı ve eğitim durumu Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne uygun olmalıdır. Kayıt için kimlik kartının ibrazı, bir fotoğraf, öğrenim durumunu gösteren belge ve adli sicil kaydının bulunmadığını gösterir barkotlu belge istenir.
ODY türü belgelerde muafiyet yolu vardır. En az iki yıllık ön lisans eğitimi veren dış ticaret, lojistik veya ulaştırma ve trafik hizmetleri bölümlerinden ya da yükseköğretim kurumunca eş değerliği kabul edilen bölümlerden mezun olanlara talep ettikleri ODY türü belge eğitim ve sınav aranmadan verilir. Diplomanız uygunsa kursa kayıt olmadan önce Bakanlığa başvurun.
Başka bir sınıftan sertifikası olup ODY4’e geçmek isteyenler, ilgili sınıfın şartlarını taşımak kaydıyla ODY Sertifika Sınıfları Fark Eğitimi Konuları Tablosundaki fark eğitimlerini alarak sınava girer.
Kimler ODY 4 belgesi alamaz?
ODY4 yük taşımacılığı grubundadır. Bu grupta Türk Ceza Kanunu’nun 302 ile 339. maddeleri arasında düzenlenen Devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların tamamı, 141 ile 147. maddelerdeki hırsızlık suçları, 155 ile 158. maddelerdeki dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçları, 204 ile 212. maddelerdeki sahtecilik suçları ve kaçakçılık suçları sayılır.
Listeye Türk Ceza Kanunu’nun 79, 103, 179/3, 188, 190 ve 191. maddelerindeki suçlar, 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki suçlar ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar eklenir. Arşiv kayıtları hariç olmak üzere bu suçlardan kayıt bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde belge iptal edilir.
Belge, kişinin ölümü veya vatandaşlık kaydının silinmesi hâlinde de iptal edilir. Başvuru sırasında yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiğinin ya da belgelerde tahrifat yapıldığının anlaşılması hâlinde ise belge iptal edilir ve iki yıl geçmedikçe yeni talep kabul edilmez.
ODY 4 dersleri ve süresi
Kursun toplam süresi 71 saattir. Hafta içi günlük 2 saatten az 6 saatten fazla, hafta sonu günlük 2 saatten az 8 saatten fazla ders yapılamaz. Konu başlıkları ve süreleri aşağıdaki gibidir.
| Konu | Saat |
|---|---|
| Mevzuat ve Hukuk | 23 |
| Mali ve İdari Yönetim | 22 |
| Pazar/Piyasa Şartları | 9 |
| Güvenlik (İlk Yardım 5, Trafik Güvenliği 7, AETR-ADR ve Yükleme Güvenliği 2) | 14 |
| Trafik Adabı | 2 |
| Meslek Ahlakı | 1 |
ODY3 ile aradaki fark mevzuat başlığında toplanır. ODY4’te ulusal ulaştırma mevzuatı, anayasa, ticaret hukuku, iş hukuku, medeni hukuk ve vergi hukuku, yasal sorumluluklar ile sorumluluk sigortaları, ulusal sözleşmeler ve gümrük ile kaçakçılık mevzuatı okutulur; CMR sözleşmesi, TIR mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ve uluslararası konvansiyonlar gibi başlıklar yer almaz. Mali ve idari yönetim başlığında finansal yönetim, güzergâh belge ve maliyet analizi, ticari belgeler, vergi kanunları, müşteri ilişkileri yönetimi, pazarlama, toplam kalite ve süreç yönetimi, insan kaynakları ve davranış yönetimi, bilgi işlem ve haberleşme teknolojileri ile lojistik, sevkiyat ve depo yönetimi bulunur. Güvenlik başlığı ODY3 ile aynıdır ve AETR, ADR ile yükleme güvenliği konusunu içerir. Programların saat karşılaştırması bu yazıda.
Eğiticide aranan nitelikler
Programın eğitim personeli tablosu şöyle işler. Güvenlik başlığındaki trafik güvenliği ile trafik adabı ve meslek ahlakı konularında trafik ve ulaşım alanında akademik çalışma yapmış en az yüksek lisans mezunu eğitim personeli; üniversitelerin trafik ve ulaşım, makine, motor, otomotiv, mekatronik, otobüs kaptanlığı alanında en az ön lisans mezunu eğitim personeli; en az ön lisans mezunu olup Bakanlık veya millî eğitim müdürlüklerince verilmiş Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi sahibi eğitim personeli ve en az ön lisans mezunu olup Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi’ne sahip eğitim personeli görevlendirilir.
Mevzuat ve hukuk konularında hukuk, işletme, kamu yönetimi, iktisat, lojistik ulaştırma alanında en az lisans mezunu olup Eğiticinin Eğitimi Kurs Bitirme Belgesi’ne sahip eğitim personeli ders verir. Mali ve idari yönetim ile pazar ve piyasa şartları konuları işletme alanında en az lisans mezunu eğitim personeline aittir. İlk yardım dersi için İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında alınmış İlk Yardım Eğitmeni Sertifikası’na sahip en az ön lisans mezunu olmak gerekir. AETR, ADR ve yükleme güvenliği konusunda ise Tehlikeli Mal Kombine Taşımacılığı Genel Müdürlüğünce verilen Eğiticinin Eğitimi Belgesi olanlar, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlık Belgesi bulunanlar ya da kimya bölümü veya kimya mühendisliği mezunları görev alır.
Sınav ve belgelendirme
Program, kurs süresince çoktan seçmeli deneme sınavları ve açık uçlu sorulardan oluşan en az bir yazılı sınav yapılacağını belirtir. Bunlar kursiyere dönüt sağlamak için yapılan kurs içi çalışmalardır.
Belgeye esas sınav merkezî sistemle yapılır. Teorik derslerin tamamı için tek sınav uygulanır, başarı 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve 60 ile üzeri puan alan başarılı sayılır. Sınavları Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü yürütür. Başarısız olanlar kurs ücreti ödemeden yedi kez daha sınava girebilir. Başarılı olanlara modül üzerinden Özel Mesleki Yeterlilik Sertifikası düzenlenir, e-Devlet üzerinden erişime açılır ve bilgiler Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına gönderilir.
Kayıt ve doğru kurum seçimi
ODY4 eğitimi sürücü kursunda verilmez. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; psikoteknik merkezi de kurs kaydı yapamaz. Eğitim, kurum açma izninde ve çalışma ruhsatında bu program yazan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarında verilir.
Kaydolmadan önce kurumun MEB kurum listesinde yer aldığını kontrol edin. Kurslarda her ay bir dönem açılır, dönemler ayın ilk on beş günü içinde başlar ve grup onayından sonra kayıt alınmaz. Derslere devam zorunludur. Diğer resmî programlar kurs programları dizininde, kurumlara yönelik çalışmalarımız SRC kursları sayfamızda.
ODY 4 ücreti
Bu sayfada fiyat yazmıyoruz. Kursiyerlerden alınabilecek asgari ders ücretleri her yıl ocak ayında, vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanan yedi kişilik komisyon tarafından belirlenir. Komisyon personel giderleri, eğitim araç gereçleri, vergiler, sigorta primleri ve kira gibi kalemleri dikkate alır.
Belirlenen taban ücret 1 Şubat tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir. Kurslar bu tutarın altında ücret alamaz ve kendi ücretlerini ocak ayı sonuna kadar modüle işler. Güncel tutarı öğrenmek için bölgenizdeki yetkili kursları arayın.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.