SRC4, yurt içi eşya-kargo taşımacılığında çalışan sürücülerin mesleki yeterlilik belgesidir. Programın dayandığı karar Talim ve Terbiye Kurulunun 08.07.2022 tarihli ve 53 sayılı kararıdır. Sayfada ders saatleri, kayıt şartları, sınav düzeni ve ücretin nasıl belirlendiği yer alıyor.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
SRC 4 belgesi nedir?
Kargo dağıtım aracından şantiyeye malzeme taşıyan kamyona kadar, yurt içinde ticari olarak eşya taşıyan araçların sürücüleri için aranan mesleki yeterlilik belgesi SRC4’tür. Programın resmî adı Yurt İçi Eşya-Kargo Taşımacılığı (SRC4) Sürücü Mesleki Yeterlilik Kurs Programı’dır.
SRC4 ile ehliyet birbirinin alternatifi değildir. Ehliyet aracı kullanma iznini gösterir, SRC4 ise yük taşımacılığı mesleğinin gerektirdiği taşıma mevzuatı, yükleme güvenliği, sigorta ve trafik güvenliği bilgisini belgeler. Denetimlerde ikisi birlikte sorulur.
Sınır geçmeyi planlıyorsanız SRC4 yetmez; uluslararası taşımacılık için SRC3 gerekir. Yönetmeliğe göre SRC3 sahibi olanlar SRC4 belge türünü de almış kabul edilir, bunun tersi geçerli değildir.
SRC 4 kimler alabilir?
Yurt içinde ticari eşya ve kargo taşımacılığı yapan sürücüler bu belgeyi alır. Kargo firmalarının dağıtım şoförleri, hafriyat ve inşaat malzemesi taşıyan kamyon sürücüleri, gıda ve market lojistiğinde çalışanlar, nakliyat firmalarının yurt içi hatlarında görev alanlar bu grupta yer alır.
İş değiştirme ihtimali yüksek olan sürücüler için küçük bir hatırlatma: bugün yurt içinde çalışıyor olsanız da yarın yurt dışı seferine çıkma ihtimaliniz varsa SRC3 almak ikinci bir süreçten kurtarır. Karar verirken hedefinizi değil, önümüzdeki birkaç yılın gerçekçi planını düşünün.
Belge yalnızca sürücüyü ilgilendirmez. Yurt içi eşya-kargo taşımacılığı yetki belgesi olan firmalarda yönetici mesleki yeterliliği de aranır; bunlar ODY4 ve ÜDY4 belgeleridir.
Kayıt şartları
Kursa kayıt olacak kursiyerin adli sicil kaydı ve eğitim durumu Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne uygun olmalıdır. Kayıt sırasında Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının ibrazı, bir fotoğraf, taşımacılık türüne uygun sürücü belgesinin ibrazı ve adli sicil kaydının bulunmadığını gösterir barkotlu belge istenir. Müracaat kursa şahsen yapılır.
Alt yaş sınırı mevzuatta ayrıca sayılmaz, uygulamada sürücü belgesi sınıfının yaş şartı belirleyicidir. 66 yaşından gün almış kişilere ise ilk defa SRC türü mesleki yeterlilik belgesi düzenlenmez. Öğrenim şartı SRC türü belgeler için yönetmelikte belirtilmez; lise mezuniyeti şartı yalnızca ÜDY türü belgeler içindir.
Kayıtta beyan edilen bilgilerin doğruluğu takip edilir. Gerçeğe aykırı beyan sonradan tespit edilirse kursiyer sınava alınmaz, girdiyse sınavı geçersiz sayılır ve kaydı silinir. Şartlar değişebildiğinden başvurudan önce güncel bilgiyi kursunuzdan ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından teyit edin.
Kimler SRC 4 belgesi alamaz?
SRC4 yük taşımacılığı grubunda olduğu için adli sicil listesi bu gruba göre uygulanır. Türk Ceza Kanunu’nun 302 ile 339. maddeleri arasındaki Devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların tamamı, 141 ile 147. maddelerdeki hırsızlık suçları, 155 ile 158. maddelerdeki dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçları, 204 ile 212. maddelerdeki sahtecilik suçları ve kaçakçılık suçları bu kapsamdadır.
Listeye Türk Ceza Kanunu’nun 79, 103, 179/3, 188, 190 ve 191. maddelerindeki suçlar ile 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki suçlar ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar eklenir. Arşiv kayıtları hariç tutulur. Bu suçlardan kayıt bulunduğunun tespit edilmesi hâlinde belge iptal edilir.
Yaş sınırları da aynıdır: 66 yaşından gün alanların SRC belgeleri geçici olarak geçersiz hâle getirilir ve sağlık ile psiko-teknik raporun Bakanlığa sunulmasıyla yeniden geçerli olur, 69 yaşından gün alındığında iptal edilir. Ayrıntılar için sabıka kaydı yazımıza göz atın.
SRC 4 dersleri ve süresi
Program tamamen teoriktir. Teorik eğitim süresi 36 ders saati, toplam süre 36 ders saatidir. Hafta içi en az 2 en fazla 6, hafta sonu en az 2 en fazla 8 ders saati ders yapılır. Ünite ve süre dağılımı aşağıdaki gibidir.
| Ünite | Süre |
|---|---|
| İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG), Çevre Güvenliği, Kalite Gereklilikleri ve Müşteri Memnuniyeti | 1 |
| İş Organizasyonu | 1 |
| Aracın Yolculuk Öncesi Hazırlığı | 1 |
| Eşya ve Kargo Taşıma Kuralları | 1 |
| Güvenli Sürüş Teknikleri | 4 |
| Eşya ve Kargo Taşımacılığı ile İlgili Mevzuat | 7 |
| Trafik Kuralları ve Cezaları | 3 |
| Trafik ve Davranış Psikolojisi | 3 |
| Trafik Adabı | 2 |
| İletişim Teknolojileri ve Harita Okuma | 1 |
| Kaçakçılık Mevzuatı | 2 |
| Yasal Sorumluluklar ve Sigorta | 2 |
| İlk Yardım | 3 |
| Araç Bilgisi ve Ekonomik Araç Kullanma | 3 |
| Mesleki Gelişim | 2 |
SRC3 ile aradaki beş ders saatlik fark buradan çıkar. SRC4’te gümrük ve TIR mevzuatı ünitesi yoktur, yerine yalnızca Kaçakçılık Mevzuatı ünitesi vardır ve eşya-kargo taşımacılığı mevzuatı ünitesi iki ders saati daha kısadır. Program, bir SRC düzeyinde kurs bitirme belgesi olup başka bir programa geçmek isteyenlerin fark konularını tamamlayarak sınava girebileceğini belirtir.
Eğiticide aranan nitelikler
Programın eğitici nitelikleri tablosu konuları dört gruba ayırır. İSG ve çevre güvenliği, iş organizasyonu, aracın yolculuk öncesi hazırlığı, eşya ve kargo taşıma kuralları, güvenli sürüş teknikleri, trafik kuralları ve cezaları, iletişim teknolojileri ve harita okuma, araç bilgisi ve ekonomik araç kullanma, mesleki gelişim ile trafik adabı konularında trafik ve ulaşım alanında en az yüksek lisans mezunu olanlar; trafik ve ulaştırma, lojistik, makine, motor, otomotiv, mekatronik, otobüs kaptanlığı bölümlerinden en az ön lisans düzeyinde mezun olanlar; ulaştırma ve lojistik, lojistik yönetimi, uluslararası lojistik gibi bölümlerden en az ön lisans mezunu olanlar ve en az ön lisans mezunu olup Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi taşıyanlar görevlendirilir. Ayrıca en az ön lisans mezunu olan, eğitim vereceği düzeyde en az üç yıl süreyle sürücü belgesi bulunan ve Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi’ne sahip kişiler de bu grupta ders verebilir.
Eşya ve kargo taşımacılığı mevzuatı, kaçakçılık mevzuatı ile yasal sorumluluklar ve sigorta konularında hukuk, işletme, kamu yönetimi, iktisat, çalışma ekonomisi, maliye, uluslararası ilişkiler, lojistik, lojistik yönetimi ve ulaştırma alanlarında en az yüksek lisans mezunu olanlar ya da bu alanlardan lisans mezunu olup Eğiticinin Eğitimi Sertifikası’na sahip olanlar görevlendirilir. Trafik ve davranış psikolojisi dersi psikoloji, psikolojik danışmanlık ve rehberlik veya felsefe grubu öğretmenliği lisans mezunlarına verilir. İlk yardım dersi için en az ön lisans mezunu olmak ve İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında İlk Yardım Eğitmeni Sertifikası taşımak şarttır.
Sınav ve belgelendirme
Eğitim tamamlandıktan ve ilçe onayı yapıldıktan sonra kursiyer sınava girer. Teorik derslerin tamamı tek sınavda değerlendirilir, başarı 100 tam puan üzerinden tek notla belirlenir ve 60 ile üzeri puan alan başarılı sayılır. Sınavlar Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından merkezî sistemle yapılır.
Başarısız olanlar kursa yeniden devam etmeden ve kurs ücreti ödemeden, yalnızca sınav ücretini ödeyerek yedi kez daha sınava girebilir. Sekizinci hakkın sonunda başarısız olanlar kursa yeniden kayıt yaptırır. Başarılı olanlara modül üzerinden Özel Mesleki Yeterlilik Sertifikası düzenlenir ve e-Devlet üzerinden erişime açılır; bilgiler Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına gönderilir. Merkezî sınav düzenine geçişi bu yazıda anlattık.
Kayıt ve doğru kurum seçimi
SRC4 kaydı sürücü kursunda yapılmaz. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; psikoteknik merkezi de kurs kaydı yapamaz. Eğitim yalnızca ruhsatında bu program yazan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarında verilir.
Kaydolmadan önce kurumun MEB kurum listesinde yer alıp almadığını kontrol edin. Kurslarda her ay bir dönem açılır, dönemler ayın ilk on beş günü içinde başlar ve grup onayı verildikten sonra kayıt alınmaz. Derslere devam zorunludur. Tüm resmî programlar kurs programları dizininde, kurumlara yönelik çalışmalarımız ise SRC kursları sayfamızda.
SRC 4 ücreti
Ücret rakamı vermiyoruz, çünkü tutar her ilde farklı ve her yıl yenileniyor. Kursiyerlerden alınabilecek asgari ders ücretleri her yıl ocak ayında vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığındaki yedi kişilik komisyon tarafından belirlenir. Komisyonda millî eğitim müdürlüğü temsilcilerinin yanında il ticaret odası ve sektör sivil toplum kuruluşu temsilcileri de yer alır.
Belirlenen taban ücret 1 Şubat tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir ve kurslar bu tutarın altında ücret alamaz. Kendi ücretlerini ocak ayı sonuna kadar modüle işlerler. Güncel fiyatı öğrenmek için bölgenizdeki yetkili kursları arayın; sınav ücreti kurs ücretinden ayrıdır.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.