ÜDY4, yurt içi eşya-kargo taşımacılığı alanında üst düzey yönetici mesleki yeterlilik belgesidir. Kurs programı Talim ve Terbiye Kurulunun 10.02.2017 tarihli kararıyla yürürlüğe girmiş ve en az ön lisans mezunu bireyler seviyesinde hazırlanmıştır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
ÜDY 4 belgesi nedir?
Yurt içinde eşya ve kargo taşıyan bir işletmenin tepe yöneticisi için aranan mesleki yeterlilik belgesi ÜDY4’tür. ÜDY üst düzey yöneticinin kısaltmasıdır; şirket sahibi, ortak, genel müdür gibi işletmenin bütününden sorumlu kişileri tanımlar.
Yönetmelikteki derecelendirmeye göre ÜDY4 türü belge sahibi olanlar ODY4 belge türünü de almış kabul edilir. Uluslararası taşımacılığa açılacak işletmeler için ise ÜDY3 gerekir; ÜDY3 sahipleri ÜDY4, ODY3 ve ODY4 belgelerini de almış sayılır.
Sürücüler için aranan belge ÜDY değil SRC4’tür. İkisi farklı kadroları ilgilendirir ve biri diğerinin yerine geçmez.
ÜDY 4 kimler almalı?
Yurt içi eşya-kargo taşımacılığı yetki belgesi sahibi işletmelerin sahipleri, ortakları, genel müdürleri ve üst düzey yöneticileri bu belgeyi alır. Nakliyat firmaları, kargo ve dağıtım şirketleri, hafriyat ve inşaat malzemesi taşımacılığı yapan işletmeler ile depo ve sevkiyat yönetimi yapan şirketlerin kara yolu kolu bu kapsamdadır.
Aile şirketi ölçeğindeki nakliyecilerde belgeyi genellikle işi fiilen yöneten ortak alır. Yetki belgesi başvurusu ya da yenilemesi sırasında eksik çıkmaması için süreci önceden başlatmak rahatlatıcı olur.
Bir işletmede ÜDY belgeli yöneticinin bulunması, orta düzey için ayrıca ODY belgeli personel gerekmeyeceği anlamına gelmez. Yetki belgesi türüne göre hangi kadroda hangi belgenin arandığını Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından teyit edin. Belgesiz çalışmanın sonuçlarını bu yazıda ele aldık.
Öğrenim şartı, kayıt ve muafiyet
ÜDY türü belgelerde öğrenim şartı vardır. Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’ne göre ÜDY türü mesleki yeterlilik belgesi alacakların asgari lise veya dengi meslek lisesi mezunu olmaları şarttır. Kurs programı ise en az ön lisans mezunu bireyler seviyesinde hazırlanmıştır.
Kayıtta kursiyerin adli sicil kaydı ve eğitim durumu ilgili yönetmeliğe uygun olmalıdır. İstenen evrak; Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartının ibrazı, bir fotoğraf, öğrenim durumunu gösteren belge ve adli sicil kaydının bulunmadığını gösterir barkotlu belgedir. Başvuru kursa şahsen yapılır ve belgeler kurs tarafından Bakanlık modülüne yüklenir.
Muafiyet ihtimalini kursa kayıttan önce kontrol edin. Dört yıllık lisans eğitimi veren uluslararası ticaret veya lojistik bölümlerinden mezun olanlar ile bu bölümlerde yüksek lisans veya doktora yapmış olanlara talep ettikleri ÜDY belgesi eğitim ve sınav aranmadan verilir. ODY türü belgeyle en az beş yıl mesleki faaliyette bulunduğunu Bakanlık kayıtlarına göre belgeleyenler de ilgili ÜDY belgesini alabilir.
Kimler ÜDY 4 belgesi alamaz?
ÜDY4 yük taşımacılığı grubundadır. Şu suçlardan adli sicil kaydının bulunmaması gerekir: Türk Ceza Kanunu’nun 302 ile 339. maddeleri arasındaki Devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların tamamı, 141 ile 147. maddelerdeki hırsızlık suçları, 155 ile 158. maddelerdeki dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma suçları, 204 ile 212. maddelerdeki sahtecilik suçları ve kaçakçılık suçları.
Bunlara Türk Ceza Kanunu’nun 79, 103, 179/3, 188, 190 ve 191. maddelerindeki suçlar, 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki suçlar ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlar eklenir. Arşiv kayıtları hariç olmak üzere bu suçlardan kayıt bulunduğunun tespiti hâlinde belge iptal edilir.
Lise veya dengi meslek lisesi mezuniyeti bulunmayanlar ÜDY türü belge alamaz. Kişinin ölümü veya vatandaşlık kaydının silinmesi de iptal sebebidir. Başvuru, yenileme ya da değişiklik müracaatında yanlış ve yanıltıcı bilgi verildiğinin veya belgelerde tahrifat yapıldığının tespit edilmesi hâlinde belge iptal edilir ve iki yıl geçmedikçe yeni talepler dikkate alınmaz.
ÜDY 4 dersleri ve süresi
Kursun toplam süresi 85 saattir. Hafta içi günlük 2 saatten az 6 saatten fazla, hafta sonu günlük 2 saatten az 8 saatten fazla ders yapılamaz. Program, günde 6 saat üzerinden iki hafta artı beş gün gibi bir takvim örneği verir. Konu dağılımı şöyledir.
| Konu | Saat |
|---|---|
| Mevzuat ve Hukuk | 24 |
| Mali ve İdari Yönetim | 29 |
| Pazar/Piyasa Şartları | 13 |
| Güvenlik (İlk Yardım 5, Trafik Güvenliği 7, AETR-ADR ve Yükleme Güvenliği 4) | 16 |
| Trafik Adabı | 2 |
| Meslek Ahlakı | 1 |
Mevzuat ve hukuk başlığında ulusal ulaştırma mevzuatı, anayasa, ticaret hukuku, iş hukuku, medeni hukuk ve vergi hukuku, yasal sorumluluklar ile sorumluluk sigortaları, ulusal sözleşmeler ve gümrük ile kaçakçılık mevzuatı yer alır. ÜDY3 ile arasındaki fark burada toplanır; CMR sözleşmesi, TIR mevzuatı, dış ticaret mevzuatı ve uluslararası konvansiyonlar ÜDY4 programında bulunmaz. Mali ve idari yönetim başlığında finansal yönetim, güzergâh belge ve maliyet analizi, ticari belgeler, vergi kanunları, müşteri ilişkileri yönetimi, pazarlama, toplam kalite ve süreç yönetimi, insan kaynakları ve davranış yönetimi, bilgi işlem ve haberleşme teknolojileri ile lojistik, sevkiyat ve depo yönetimi vardır. Pazar ve piyasa şartları başlığı taşımacılık politikaları, ulaştırma koordinatları ve güzergâhlar, taşımacılık tipleri ve karşılaştırmaları, kurum ve kuruluşlar, pazara giriş şartları ve teknik standartlardan oluşur.
Eğiticide aranan nitelikler
Program eğitim personelini konu gruplarına göre belirler. Güvenlik başlığındaki trafik güvenliği ile trafik adabı ve meslek ahlakı konularında dört seçenek sayılır: trafik ve ulaşım alanında akademik çalışma yapmış en az yüksek lisans mezunu eğitim personeli; üniversitelerin trafik ve ulaşım, makine, motor, otomotiv, mekatronik, otobüs kaptanlığı alanında en az lisans veya ön lisans mezunu eğitim personeli; en az ön lisans mezunu olup Bakanlık veya millî eğitim müdürlüklerince verilmiş Trafik ve Çevre Öğreticiliği Belgesi sahibi eğitim personeli; en az ön lisans mezunu olup Direksiyon Eğitimi Öğreticiliği Belgesi’ne sahip eğitim personeli.
Mevzuat ve hukuk konularında hukuk, işletme, kamu yönetimi, iktisat, lojistik ulaştırma alanında en az lisans mezunu olan ve eğiticinin eğitimi sertifikasına sahip eğitim personeli görev alır. Mali ve idari yönetim ile pazar ve piyasa şartları konuları işletme alanında lisans mezunu eğitim personeline verilir. İlk yardım dersi için İlk Yardım Yönetmeliği kapsamında alınmış İlk Yardım Eğitmeni Sertifikası’na sahip en az ön lisans mezunu olmak aranır. AETR, ADR ve yükleme güvenliği konusunda ise Ulaştırma Bakanlığı Tehlikeli Mal Kombine Taşımacılığı Genel Müdürlüğünce verilen Eğiticinin Eğitimi Belgesi olanlar, Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlık Belgesi bulunanlar ya da kimya bölümü veya kimya mühendisliği mezunu eğitim personeli görevlendirilir.
Sınav ve belgelendirme
Program, kurs süresince sınav tekniklerini geliştirici çoktan seçmeli deneme sınavları ve açık uçlu sorulardan oluşan en az bir yazılı sınav yapılacağını belirtir. Bunlar kursiyere dönüt sağlamayı amaçlayan kurs içi çalışmalardır.
Belgeye esas sınav merkezî sistemle yapılır. Teorik derslerin tamamı için tek sınav uygulanır, başarı 100 tam puan üzerinden değerlendirilir ve 60 ile üzeri puan alan kursiyer başarılı sayılır. Sınavları Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü yürütür. Başarısız olanlar kurs ücreti ödemeden yedi kez daha sınava girebilir; sekizinci hakkın sonunda kursa yeniden kayıt gerekir. Başarılı olanlara modül üzerinden Özel Mesleki Yeterlilik Sertifikası düzenlenir, e-Devlet üzerinden erişime açılır ve bilgiler Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına gönderilir.
Kayıt ve doğru kurum seçimi
ÜDY4 eğitimi sürücü kursunda verilmez. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; psikoteknik merkezi de kurs kaydı yapamaz. Eğitim, kurum açma izninde ve çalışma ruhsatında bu program yazan özel ulaştırma hizmetleri mesleki eğitim ve geliştirme kurslarında verilir.
Kayıttan önce kurumun MEB kurum listesinde yer aldığını kontrol edin. Kurslarda her ay bir dönem açılır, dönemler ayın ilk on beş günü içinde başlar ve grup onayından sonra kayıt alınmaz. Derslere devam zorunludur. Resmî programların tamamı kurs programları dizininde, kurumlara yönelik dijital çalışmalarımız SRC kursları sayfamızda.
ÜDY 4 ücreti
Fiyat rakamı vermiyoruz. Kursiyerlerden alınabilecek asgari ders ücretleri her yıl ocak ayında, vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında toplanan yedi kişilik komisyon tarafından belirlenir. Komisyon personel giderleri, eğitim araç gereçleri, vergiler, sigorta primleri ve kira gibi kalemleri dikkate alır.
Belirlenen taban ücret 1 Şubat tarihinden itibaren bir yıl geçerlidir ve kurslar bu tutarın altında ücret alamaz. Kendi ücretlerini ocak ayı sonuna kadar modüle işlerler. Güncel tutarı öğrenmek için bölgenizdeki yetkili kursları arayın. Muafiyet kapsamına girip girmediğinizi baştan kontrol etmek kurs ücretinden tasarruf sağlayabilir.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.