T türü yetki belgesi terminal işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına verilir. T1 büyükşehir belediyesi sınırları içindeki yolcu terminali, T2 bu sınırların dışındaki yerleşim yerlerindeki yolcu terminali, T3 eşya terminali içindir. Terminalin en az 2.000 metrekare alan üzerinde kurulması gerekir; nüfusu 50.000’in altındaki ilçelerde bu şart 500 metrekaredir. T1 sahibi üst düzey ve orta düzey yönetici, T2 ve T3 sahibi orta düzey yönetici belgeli kişi bulundurur.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Otogar işletmeciliği çoğu zaman belediyelerin işi olarak düşünülür. Oysa yönetmelik terminal işletmeciliğini ayrı bir faaliyet sayar ve kim işletirse işletsin yetki belgesi ister. SRC kurslarına ve mesleki yeterlilik eğitimlerine gelen terminal çalışanları ile yöneticileri bu yüzden T türü belgeyi sık sorar.
T türü yetki belgesi kimlere verilir?
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre T türü yetki belgesi, terminal işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarına verilir. Yolcu terminali; şehirlerarası, yurt içi ve uluslararası yolcu taşımacıları ile acentelerine ve onların yolcularına hizmet veren yapı ya da tesistir. Eşya ve kargo terminali ise taşımacılara, acentelere, komisyonculara, organizatörlere ve gönderenlere hizmet verir.
| Belge | Ne için verilir? | Yönetici belgesi yükümlülüğü |
|---|---|---|
| T1 | Büyükşehir belediyesi sınırları içinde yolcu terminali işletmeciliği | En az birer üst düzey ve orta düzey yönetici |
| T2 | Büyükşehir belediyesi sınırları dışındaki yerleşim yerlerinde yolcu terminali işletmeciliği | En az bir orta düzey yönetici |
| T3 | Eşya terminali işletmeciliği | En az bir orta düzey yönetici |
Kendi yolcusuna ya da yüküne hizmet veren firmalar da terminal şartlarını taşıyan özel terminal kurabilir; bunu işletmek için yine terminal işletmeciliği yetki belgesi alınır.
Terminalde hangi şartlar aranır?
Başvuruda sermaye ya da işletme sermayesi şartı vardır; T1 için aranan tutar T2 ve T3’e göre yüksektir. Güncel rakamı Bakanlığın başvuru ekranından öğrenin. Tesisle ilgili şartlar ise şöyle özetlenebilir.
- Terminal en az 2.000 metrekare alan üzerinde kurulmuş olmalıdır. Nüfusu 50.000’in altındaki merkez ilçe ve ilçelerde bu şart 500 metrekare olarak uygulanır.
- Yolcu terminalinde sıcaktan ve soğuktan korunmuş ortamda bilet satış yeri, yeterli sayıda tuvalet ve oturma yeri bulunmalı; güvenlik, beslenme, ibadet ve emanet gibi asgari ihtiyaçlar karşılanmalı, engellilerin ihtiyaçları gözetilmelidir.
- Servis araçları, taksiler ve özel otomobiller için indirme ve bindirme alanı ile genel park yeri olmalıdır.
- Eşya terminalinde taşımacıların, gönderenlerin ve çalışanların kullanacağı üst yapılar benzer asgari ihtiyaçları karşılamalıdır.
- Yolcu terminali işletmecisi, ücretsiz hizmetleri de gösteren ücret tarifesini Bakanlığa bildirir.
- Her şube için alan şartı ayrıca aranır ve ayrı yetki belgesi alınır.
Alan ve tesis şartı sonradan kaybedilir ve doksan gün içinde yeniden sağlanmazsa belge iptal edilir.
Terminal işletmecisinin yükümlülükleri neler?
- Yeterli personelle güvenlik ve temizlik birimleri kurmak, alt ve üst yapıyı çalışır durumda tutmak.
- Yolcular için kullanımı ücretsiz bagaj taşıma araçları bulundurmak.
- Terminalde ve çevresinde yolcuları rahatsız edecek biçimde yönlendirme yapan kişilerin çalıştırılmasına izin vermemek.
- Yetki belgesiz taşımacılık ve acentelik yapılmasını, taşıt kartı olmayan taşıtların giriş çıkışını önlemek.
- Terminalde faaliyet gösteren firmalara yansıtılan ortak giderlerde açık ve anlaşılır bilgi vermek.
- T1 ve T2 sahipleri için, giren ve çıkan taşıtların plakasını ve saatini kaydetmek, bu bilgiyi en geç 24 saat içinde Bakanlığın elektronik sistemine işlemek.
- T1 ve T2 sahipleri için, yolcu ve bagajları otobüse binmeden önce içeriği elektronik olarak görülebilen cihazla kontrol etmek.
Ücret tarafında da sınırlar vardır. Yalnızca yolcu indirmek için giren taşıttan ücret alınmaz. Yolcu getirip götüren özel ve resmî otomobillerin genel park alanındaki kısa süreli giriş çıkışları da ücretsizdir. Tarifeli yolcu taşımalarında kalkış ve varışın bir terminalden yapılması esastır; bu yüzden terminalin belgeli olması otobüs firmalarını da doğrudan ilgilendirir.
Terminal çalışanı hangi eğitimi almalı?
SRC belgesi araç kullanan şoför içindir; terminalde gişe, güvenlik ya da idari işte çalışan personelden SRC aranmaz. İşletme için aranan belge yönetici belgesidir. Yönetmelik, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren altı ay içinde bu şartın yerine getirilmesini ister. T1 sahibi en az birer üst düzey ve orta düzey yönetici, T2 ve T3 sahibi en az bir orta düzey yönetici belgesine sahip olmalı ya da bu belgeye sahip kişiyi istihdam etmelidir. Bu kişinin işletmenin çalışanı olduğu sosyal güvenlik kaydıyla gösterilir. Belgelerin ayrıntısı ODY, ÜDY ve SRC yazısında.
Yetki belgesinin süresi beş yıldır. Yenileme için süre rehberine, türlerin tamamı için yetki belgesi türleri tablosuna bakabilirsiniz.
Kurs sahipleri için not
ODY ve ÜDY programı olan kurslar için terminal işletmeleri doğal bir kurumsal müşteridir; belediye şirketleri ve otogar işletmecileri yönetici belgesini süresi içinde tamamlamak zorundadır. Sitenizde “Otogar işletmesi için hangi belge gerekir” sorusuna kısa ve doğru bir cevap verin, T1 için iki belgenin, T2 ve T3 için bir belgenin arandığını tabloyla gösterin. Yetki belgesinin kendisini kursun vermediğini, yalnızca ruhsatınızdaki eğitim programlarını yürüttüğünüzü açıkça yazın. Kurumsal talepler için iletişim sayfanızda ayrı bir başvuru seçeneği işinizi kolaylaştırır.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin