Özel otomobil sürücüsü için mevzuatta saat olarak yazılmış bir mola zorunluluğu yoktur; süre sınırı ticari yük ve yolcu taşıyan şoförler için konmuştur. Bu şoförler aralıksız en fazla 4,5 saat araç kullanabilir ve ardından en az 45 dakika mola verir. Yeni sürücü bu sınırı üst çizgi saymalı, kendi molasını daha sık planlamalıdır. Esneme, şerit içinde kayma, son kilometreleri hatırlamama gibi belirtiler başladıysa çözüm cam açmak ya da müzik değil, güvenli bir yerde durup dinlenmektir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Kurstaki direksiyon dersleri kısa sürer ve yanınızda usta öğretici vardır. Ehliyetten sonraki ilk şehirler arası yolculuk ise saatlerce aynı tempoda, tek başınıza karar vererek geçer. Bu yazı aracın hazırlığını değil, sürücünün hazırlığını anlatıyor.
Uzun yolda mola vermek yasal bir zorunluluk mu?
Hususi otomobil kullanan sürücü için trafik mevzuatında “şu kadar saatte bir durun” diyen bir hüküm yok. Süre sınırı, ticari amaçla yük taşıyan ağır araçların ve yolcu taşıyan otobüs gibi araçların şoförleri için konmuş. Yönetmeliğe göre bu şoförler:
- Aralıksız en fazla 4,5 saat araç kullanabilir,
- Bu sürenin sonunda en az 45 dakika mola verir (mola, en az 15’er dakikalık parçalara bölünebilir),
- 24 saat içinde toplam 9 saatten fazla araç süremez.
Bu kural size doğrudan uygulanmaz. Ama mesleği araç kullanmak olan, yıllardır yolda olan bir şoför için bile sınır 4,5 saatse, yeni sürücünün bunu hedef değil üst çizgi olarak görmesi gerekir. Meslek şoförlerine ait kuralların ayrıntısı sürüş ve dinlenme süreleri yazısında.
Yorgunluk kendini nasıl belli eder?
Yorgun sürücü çoğu zaman yorgun olduğunu kabul etmez. Aşağıdaki belirtilerden biri bile mola işaretidir:
- Sık esneme, gözleri ovuşturma, göz kapaklarının ağırlaşması,
- Şerit çizgisine ya da banket tarafına farkında olmadan kayma,
- Hızın istemeden düşüp artması,
- Son geçtiğiniz levhayı, tabelayı ya da birkaç kilometreyi hatırlamama,
- Öndeki araca fark etmeden fazla yaklaşma,
- Sinyal vermeyi ya da aynaya bakmayı unutmaya başlama.
Camı açmak, müziğin sesini yükseltmek ya da yolcuyla konuşmak bu belirtileri kısa süre bastırır; yorgunluğu gidermez. Kanun, sürücüden hızını görüş, yol, hava ve trafik durumuna uydurmasını ister. Dikkatiniz düştüğünde bu uyumu sağlayamazsınız.
Mola planı yola çıkmadan nasıl yapılır?
| Ne zaman? | Ne yapılır? |
|---|---|
| Yolculuktan önceki gece | Uykunuzu alın; yorucu bir günün akşamında yola çıkmayı ertesi sabaha bırakın |
| Rotayı çizerken | Duracağınız dinlenme tesislerini önceden işaretleyin; “bir yer çıkarsa dururum” demeyin |
| Yolda | Araçtan inin, birkaç dakika yürüyün, su için; koltukta telefonla oturmak dinlenme sayılmaz |
| Belirti başladığında | Plandaki molayı beklemeyin, ilk güvenli tesiste ya da park alanında durun |
| Varışa az kala | “Geldik sayılır” rahatlığına kapılmayın; dikkat en çok son bölümde dağılır |
İlk uzun yolunuzda iki saatte bir kısa mola vermek, yeni sürücü için makul bir başlangıç düzenidir. Bu bir mevzuat kuralı değil, genel kabul gören bir güvenlik alışkanlığıdır; sizin için doğru aralık daha kısa da olabilir.
Hangi yollar sürücüyü daha çabuk yorar?
Yorgunluk yalnızca uykusuzluktan gelmez. Düz, uzun ve az trafikli yollar tekdüze olduğu için dikkati uyuşturur; virajlı dağ yolları ve yoğun şehir geçişleri ise sürekli karar gerektirdiği için zihni yorar. Yeni sürücü vites, ayna ve şerit takibine deneyimli sürücüden daha fazla dikkat harcar; aynı mesafe onu daha çok yıpratır. Güneşin karşıdan geldiği saatler, sıcak araç içi ve uzun süre aynı oturuş da yorgunluğu hızlandırır. Yanınızdaki yolcudan sizi izlemesini isteyin; esnediğinizi ya da şeritte kaydığınızı çoğu zaman sizden önce o fark eder.
Nerede durulur, nerede durulmaz?
Yerleşim yerleri dışındaki kara yolunda zorunlu hâller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak ve park etmek yasaktır. Otoyolda emniyet şeridi dinlenme yeri değildir; kaza, arıza ve acil yardım gibi durumlar içindir. Uykunuz geldiyse çözüm yol kenarı değil, dinlenme tesisi, akaryakıt istasyonu ya da işaretli park alanıdır. Araç gerçekten yürümeyecek duruma gelirse yapılacaklar için yolda arıza güvenliği yazısına bakın.
Yolculuğu kolaylaştıran küçük alışkanlıklar nelerdir?
- Saat seçimi. Normalde uyuduğunuz saatlerde direksiyona geçmeyin. Gece yolculuğu trafiği azaltır ama uyku baskısını artırır.
- Yemek. Ağır yemekten hemen sonra yola devam etmek uykuyu çağırır. Hafif yiyin, suyu eksik etmeyin.
- İlaç. Kullandığınız ilacın prospektüsünde araç kullanmayla ilgili uyarı varsa hekiminize ya da eczacınıza danışın.
- İkinci sürücü. Yanınızda ehliyetli biri varsa direksiyonu paylaşın; “ben götürürüm” inadı yolculuğun en gereksiz riskidir.
- Varış saati. Kimseye kesin saat sözü vermeyin. Yetişme telaşı molayı ilk iptal ettiren şeydir.
Ehliyetin ilk aylarında dikkat edilecek diğer konular yeni ehliyet alan sürücü yazısında toplandı.
Kurs sahipleri için not
Yorgunluk, direksiyon derslerinde uygulamalı gösterilemeyen bir konudur; bu yüzden yazılı içerikle desteklenmesi gerekir. Bayram ve yaz tatili öncesinde bu konuyu sitenizde ve Google İşletme Profili gönderilerinde kısa bir hatırlatma olarak paylaşabilirsiniz. Mezun adaylarınıza gönderdiğiniz kutlama mesajına “ilk uzun yolunuzdan önce okuyun” notuyla bağlantı eklemek, kursunuzun eğitimi ehliyetle bitmiş saymadığını gösterir. Bu tür aday içeriklerinin sitenizde nasıl yer alacağını sürücü kursu web sitesi sayfasında anlatıyoruz.
kaynak olarak ekleyin