Direksiyon sınavı puanla değil, Bakanlığın değerlendirme formundaki renkli maddelerle değerlendirilir. Mavi maddeler araç bilgisi sorularıdır; beşini bilemeyen ya da gösteremeyen adayın sınavına son verilir. Sarı maddeler ikinci tekrarda eler: aynı sarı maddeyi iki kez ya da iki farklı sarı maddeyi birer kez ihlal eden aday başarısız sayılır. Kırmızı maddelerden tek biri sınavı bitirir. Emniyet kemeri takmamak, konilere dokunmak, sinyal vermemek ve aynadan trafiği kontrol etmeden kalkmak kırmızı maddeler arasındadır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Adaylar sınavdan sonra “kaç puan aldım” diye soruyor. Direksiyon sınavında böyle bir puan yok. Komisyon, Bakanlığın sisteminde yüklü olan değerlendirme formundaki davranışları işaretler ve her maddenin bir rengi vardır. Rengi bilmek, hangi hatanın telafisi olduğunu, hangisinin olmadığını bilmek demektir.
Bu yazı otomobil ve diğer dört tekerlekli sınıflarda kullanılan formu esas alıyor. Motosiklet sınıflarında ayrı bir form kullanılır; renk kuralı yönetmelikte iki form için de aynıdır. Motosiklet sınavını ayrı bir yazıda anlattık.
Üç renk ne anlama gelir?
| Renk | Formun hangi bölümünde? | Sınav ne zaman sona erer? |
|---|---|---|
| Mavi | Birinci bölüm, araç bilgisi sorgulama | Mavi maddelerden beşini yapamayan, gösteremeyen ya da bilemeyen adayın sınavına son verilir |
| Sarı | İkinci ve üçüncü bölüm, uygulama alanları ve trafikte sürüş | Sarı maddelerden birini iki kez ya da farklı maddelerden ikisini ihlal eden adayın sınavına son verilir |
| Kırmızı | İkinci ve üçüncü bölüm, uygulama alanları ve trafikte sürüş | Kırmızı maddelerden birini ihlal eden adayın sınavına son verilir |
Sarı maddelerde sık yapılan yanlış hesap şudur: “Aynı hatayı iki kez yapmazsam kalmam.” Formun notu açık; iki ayrı sarı madde de aynı sonucu doğurur. Motoru bir kez stop ettirip bir kez de omuz üstü bakışı atlayan aday iki sarıya ulaşmış olur.
Tek başına sınavı bitiren kırmızı maddeler hangileri?
Formdaki kırmızı maddelerin çoğu üç alışkanlığın etrafında toplanıyor: aynadan trafiği kontrol etmek, zamanında ve doğru yöne sinyal vermek, çizgiye, koniye ve kaldırıma dokunmamak. Başlıca kırmızı maddeler şunlar:
- Sürüşe hazırlık. Emniyet kemerini takmamak. Alkol, uyuşturucu ya da uyarıcı madde etkisinde olduğunun gözlemlenmesi.
- Kalkış. Kalkmadan önce aynalarla trafiği kontrol etmemek, zamanında ya da doğru yöne sinyal vermemek, trafiği tehlikeye düşürecek biçimde hızlı ve kontrolsüz kalkmak.
- Geri park. Koniler arasına tek hamlede ya da ikinci hakta girememek, girdikten sonra en fazla iki hamlede park edememek, kaldırıma ya da konilere dokunmak, kaldırıma 50 santimetreden fazla açıkta park etmek.
- Dar alanda geri dönüş. Belirlenen alanın dışına çıkmak, konilere dokunmak, dönüşü en fazla üç hamlede tamamlayamamak.
- Geri gitme ve geri giderken dönüş. Şerit çizgilerine ya da konilere dokunmak, arkadaki trafiği kontrol etmemek, dönüşü tek hamlede yapamamak.
- Şerit. İki şeridi birden kullanmak, şerit değiştirmeden önce aynaya bakmamak ya da sinyal vermemek, emniyet şeridini ihlal etmek.
- Kavşak. Kavşağa yaklaşırken yavaşlamamak, uygun şeride zamanında girmemek, geçiş hakkı kurallarına uymamak.
- Trafik kuralları. Işıklı cihazlara ve levhalara uymamak, yaya ve okul geçitlerinde geçiş hakkı vermemek, hız sınırını aşmak, takip mesafesini ayarlayamamak, duraklama ya da park yasağına uymamak.
- Genel sürüş. Aracı kontrol edemeyip sağa sola savurmak, güzergâhı bilmemek ya da güzergâh dışına çıkmak, araç hâkimiyetini tehlikeye düşürecek ölçüde heyecanlanmak, duran bir araca ya da kaldırıma çarpmak.
İkinci tekrarda eleyen sarı maddeler hangileri?
Sarı maddeler çoğunlukla beceri eksikliğini ve küçük ihmalleri gösterir:
- Araca binince koltuk ya da ayna ayarını kontrol etmemek,
- Aracı çalıştıramamak ya da çalıştırmadan önce debriyaja basmamak,
- El frenini indirmeden hareket etmeye çalışmak,
- Kalkışta aracı sarsmak ya da motoru stop ettirmek,
- Omuz üstü bakışla kör noktayı kontrol etmemek,
- Aracı şerit içinde gezdirmek, sürekli sol şeridi işgal etmek,
- Vites değiştirirken debriyajı ve gazı uyumlu kullanamamak, sürekli aynı viteste gitmek,
- Trafik lambası sarı yanarken geçmek,
- Eğimli yolda kalkarken aracı 50 santimetreden fazla geri kaydırmak,
- Kornayı gereksiz kullanmak, duruş ve kalkışları ani yapmak.
Bu listede adayları şaşırtan iki madde var. Motoru stop ettirmek tek başına sınavı bitirmez; sarıdır. Yokuşta geri kaçırmak da sarıdır. Buna karşılık yokuşta durmadan ya da kalkmadan önce aynaya bakmamak kırmızıdır. Yani sınavı çoğu zaman beceri hatası değil, kontrol alışkanlığının eksikliği bitirir.
Sınav erken sona ererse ne olur?
Elemeye yol açan davranış yapıldığında sınava son verilir; aday güzergâhın kalanını sürmez. Kurstaki usta öğretici aracı başlangıç yerine getirir. Başarısızlık nedeni forma yazılır. Komisyon başkanı ile üyesi farklı değerlendirirse başkanın değerlendirmesi esas alınır. Kalan haklarınızı ve sonraki sınava giriş koşulunu kalan haklar yazısında bulabilirsiniz.
Hazırlıkta renkleri nasıl kullanmalı?
- Her harekette aynı sırayı kurun: ayna, sinyal, omuz üstü bakış. Kırmızı maddelerin büyük bölümü bu sıranın ilk iki adımıdır.
- Park, geri gitme ve dönüş alanlarını hamle sayısıyla çalışın. Bu alanların sınavdaki ölçüleri için dar alanda geri dönüş ve 25 metre geri gitme yazılarına bakın.
- Usta öğreticinizden son derslerde formu elinde tutarak sizi izlemesini isteyin. Hangi sarıyı tekrar ettiğinizi görmek, sınavdan önce düzeltmenin en kısa yoludur.
Form Bakanlıkça güncellenebilir. Sınavdan önce kursunuzdan güncel formu görmek isteyin. Sınavın bütün akışı direksiyon sınavı rehberinde.
Kurs sahipleri için not
Değerlendirme formunu direksiyon eğitiminin ilk dersinde adaya vermek, sınav öncesi kaygıyı belirgin biçimde azaltır; aday neyin ölçüldüğünü bilerek çalışır. Sitenizde renk kuralını kısa bir tabloyla anlatan bir sayfa, adayların en çok aradığı sorulardan birine doğrudan cevap olur. Usta öğreticilerin son iki derste formu doldurarak deneme sürüşü yaptırması, kayıt görüşmesinde anlatabileceğiniz somut bir çalışma düzenidir. Sınav sonuçlarıyla ilgili oran ya da vaat içeren ifadelerden kaçının.
kaynak olarak ekleyin

