B sınıfı direksiyon sınavında dar alanda geri dönüş, belirlenmiş alanın dışına çıkmadan, en fazla üç hamlede ve çizgiye, kaldırıma ya da konilere dokunmadan yapılır. İlk hamle dönülecek yöne doğru ileri, ikinci hamle geri viteste, üçüncü hamle ileri viteste gidilecek yöne doğrudur. Hareket sırasında komisyon üyesi ve usta öğretici araçtan inerek dışarıdan izler. Gerçek trafikte ise Karayolları Trafik Yönetmeliği trafiği yoğun yollarda geriye dönmeyi yasaklar; uygun yollarda dönüş, diğer araçları engellemeden ve en az manevrayla yapılır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Çıkmaz sokağa girdiniz ya da yanlış yöne saptınız. Aracı dar bir yolda ters yöne çevirmeniz gerekiyor. Direksiyon sınavındaki dar alanda geri dönüş hareketi tam olarak bu beceriyi ölçer. Sürücü kursundaki derslerde eğitim alanında çalışılır, sınavda ise uygulama alanında değerlendirilir.
Dar alanda geri dönüş hangi sınıfların sınavında var?
Yönetmelik bu hareketi B sertifika sınıfı araçlar için tanımlar. Uygulama alanlarındaki diğer hareketler olan geri park etme, 25 metre geri gitme ve geri giderken sağa (L) dönüş ise başka sınıflarda da yer alır. Motosiklet sınıflarında benzer amaçla dar alanda U dönüşü vardır; ayrıntısı motosiklet direksiyon sınavı yazısında.
Üç hamle nasıl sayılır?
Yönetmelik hamleleri tek tek tarif eder:
- Birinci hamle. Dönüş yapılacak yöne doğru ileri gidilir.
- İkinci hamle. Araç geri vitese takılır ve geriye doğru hareket eder.
- Üçüncü hamle. Araç ileri vitese takılır ve gideceği yöne uygun konumda yoluna devam eder.
Hareket en fazla üç hamlede bitmelidir. Alanın ölçüleri yönetmeliğin ekindeki şemada gösterilir; kursunuzun eğitim alanındaki düzenin bu şemaya göre kurulmuş olması gerekir. Ölçüyü metreyle ezberlemek yerine eğitim alanında kendi aracınızla çalışmanız daha yararlıdır.
Hangi davranış hata sayılır?
| Kural | Açıklama |
|---|---|
| Alanın dışına çıkmamak | Hareket, çizgi ve konilerle belirlenmiş alanın içinde tamamlanır |
| En fazla üç hamle | İleri, geri, ileri; dördüncü hamle yoktur |
| Temas etmemek | Çizgiye, kaldırıma ya da konilere dokunulmaz ve çarpılmaz |
| Trafik kurallarına uymak | Sinyal, ayna ve çevre kontrolü bu harekette de aranır |
Hangi davranışın tek başına sınavı bitirdiği, hangisinin ikinci tekrarda sonuç doğurduğu değerlendirme formundaki renklerle belirlenir. Renk kuralını direksiyon sınavı rehberinde bulabilir, formun güncel hâlini kursunuzdan isteyebilirsiniz.
Hareket sırasında görevliler neden araçtan iniyor?
Dar alanda dönüş, geri park, 25 metre geri gitme ve L dönüş alanlarında komisyon üyesi araçtan iner ve hareketi dışarıdan değerlendirir. Tekerleğin çizgiye değip değmediği içeriden görülemez. Kursun usta öğreticisi de iner; adaya hiçbir yönlendirme yapmadan izler. Hareket bitince ikisi de araca biner. Komisyonun yapısını araçta kimler bulunur yazısında anlattık.
Derslerde bu hareket nasıl çalışılır?
- Yavaş araç, hızlı direksiyon. Araç yürüme hızında ilerlerken direksiyon sonuna kadar çevrilir. Hız arttıkça alan yetmez.
- Araç dururken direksiyonu zorlamamak. Direksiyonu araç hafifçe hareket ederken çevirmek hem lastiği hem direksiyon sistemini korur.
- Her hamlede çevre kontrolü. Vites değiştirmeden önce aynalara ve omuz üstünden arkaya bakılır.
- Sınırı araçtan tanımak. Ön tamponun çizgiye ne kadar yaklaştığını sürücü koltuğundan kestirmeyi öğrenmek gerekir. Bunun için usta öğreticinizden ilk denemelerde dışarıdan mesafe bildirmesini isteyebilirsiniz.
- İşarete değil araca güvenmek. Sınav yürütme komisyonu sınavdan bir gün önce uygulama alanlarında adayın işini kolaylaştıran işaret olup olmadığını denetler. Yerdeki bir boya izine göre ezber yapmak sınav günü işe yaramayabilir.
Gerçek trafikte geri dönüş ne zaman yasak?
Sınav alanında öğrendiğiniz hareketi her yolda yapamazsınız. Kanun, yönetmelikte belirtilen şartlar dışında geriye dönmeyi yasaklar. Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre:
- Trafiği yoğun olan yollarda geriye dönmek yasaktır.
- Uygun durumdaki yollarda geri dönüş, diğer araçların gelişi engellenmeden, yolu kullananlar için tehlike yaratmadan ve en az manevrayla yapılır.
- Dönüşten önce sinyal verilir; sinyalden önce iç ve dış aynalardan, gerekirse baş çevrilerek çevre kontrol edilir.
- Dönel kavşakta geriye dönecek sürücü kavşağa orta adaya bitişik şeritten girer ve dönüşü o şeritte yapar.
- U dönüşünü yasaklayan levhanın bulunduğu yerde dönüş yapılmaz.
Pratik sonuç şudur. İşlek bir caddede üç hamlelik dönüş yapmak yerine ilk uygun kavşağa ya da dönel kavşağa kadar devam etmek hem kurala uygundur hem daha güvenlidir.
Kurs sahipleri için not
Adaylar bu hareketi “U dönüşü”, “üç nokta dönüşü” ya da “dar alanda manevra” diye arar; sitenizdeki direksiyon eğitimi sayfasında bu adların hepsine yer vermek aramayla eşleşmeyi kolaylaştırır. Eğitim alanınızda dar alanda dönüş düzeninin kurulu olduğunu bir fotoğrafla göstermek, kayıt öncesi sık sorulan bir soruyu cevaplar. Usta öğreticilerin yere işaret koyarak ezber yaptırması yerine aracın sınırlarını öğretmesi, hem denetim riskini hem sınav günü sürprizini azaltır. Google İşletme Profili’ndeki soru cevap bölümüne “dar alanda dönüş çalıştırıyor musunuz” sorusunu ekleyip kısa cevabını yazabilirsiniz.
kaynak olarak ekleyin