Sepetli vinç, manlift ve makaslı platform için ayrı ayrı belgeler yoktur; Millî Eğitim Bakanlığı’nın Personel ve Yük Yükseltici İş Makinesi Operatörü Kurs Programı bu makineleri birlikte kapsar. Program 60 ders saatidir: 36 saat teorik, 18 saat araç başı grup uygulaması, 6 saat araç üzeri bireysel uygulama. Kayıt için 19 yaşından gün almış ve en az ilkokul ya da ilköğretim düzeyinde eğitimini tamamlamış olmak gerekir. Bu belge mobil vinç ya da kule vinç programlarının yerine geçmez.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Cephe boyası, tabela montajı, aydınlatma direği bakımı, depo raf işleri. Bu işlerin ortak noktası, çalışanın bir sepet ya da platformla yükseğe çıkarılmasıdır. Sahada makinenin adı kişiden kişiye değişir: sepetli vinç, manlift, makaslı platform, yükseltici. İş makinesi kursuna gelen adayın sorusu ise tektir. Hangi programa yazılmam gerekiyor?
Sepetli vinç için ayrı bir belge var mı?
Millî Eğitim Bakanlığı’nın iş makinesi programları listesinde “sepetli vinç” adında ayrı bir program yoktur. Bu makineler Personel ve Yük Yükseltici İş Makinesi Operatörü Kurs Programı içinde yer alır. Program metni kapsamını açıkça sayar: manlift, sepetli vinç ve makaslı platform. Programı Talim ve Terbiye Kurulu Aralık 2020’de kabul etmiş, aynı kararla 2015 tarihli eski yükseltici programını uygulamadan kaldırmıştır.
| Sahada kullanılan ad | Yazılacağınız program |
|---|---|
| Manlift (personel yükseltici) | Personel ve Yük Yükseltici İş Makinesi Operatörü |
| Sepetli vinç, sepetli yükseltici | Personel ve Yük Yükseltici İş Makinesi Operatörü |
| Makaslı platform | Personel ve Yük Yükseltici İş Makinesi Operatörü |
| Yük kaldıran mobil vinç | Mobil Vinç Operatörü (ayrı program) |
| Şantiye kule vinci | Kule Vinç Operatörü (ayrı program) |
| Forklift | Forklift Operatörü (ayrı program) |
Adındaki “vinç” kelimesi yanıltmasın. Sepetle insan yükselten makine ile kancayla yük kaldıran mobil vinç ayrı programlardır ve belgeleri birbirinin yerine geçmez. Vinç türlerinin ayrımı için vinç operatörlük belgesi yazısına, forklift için forklift belgesi yazısına bakabilirsiniz.
Programın süresi ve içeriği nasıl?
Program günde en fazla 6 ders saati olarak uygulanır ve toplam 60 ders saatidir.
- Teorik eğitim 36 ders saati
- Araç başı grup uygulaması 18 ders saati
- Araç üzeri bireysel uygulama 6 ders saati
Programın amaçları arasında iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uygun çalışmak, makinenin genel kontrollerini yapmak, yapılacak iş için makineyi hazırlamak, makineyi nakletmek, kaldırma ve yükleme işlemlerini yapmak, makineyi park etmek ve depolamak sayılır. Uygulamalı eğitimde önce eğitici uygulamayı yapar, kursiyerler izler; sonra her kursiyer aynı uygulamayı makine üzerinde tek başına tekrarlar.
Kayıt şartları neler?
Program metnine göre kursa, 19 yaşından gün almış, en az ilkokul ya da ilköğretim düzeyinde eğitimini tamamlamış ve iş makinesi kurslarıyla ilgili yönergedeki şartları taşıyan kişiler kabul edilir. Sağlık raporu ve istenen belgelerin listesi için kursunuzdan yazılı bilgi isteyin; genel çerçeveyi kayıt şartları yazısında anlattık.
Başka bir makineden operatörlük belgeniz ya da G sınıfı sürücü belgeniz varsa bir kolaylık vardır. Bu kursiyerler; iş sağlığı ve güvenliği, iş makinelerinin türleri ve kullanım alanları, makine nakil ve trafik güvenliği mevzuatı, meslek etiği ve mesleki gelişim gibi ortak teorik konulardan muaf tutulur. Makineye özgü konular ve uygulama eğitimi yine alınır.
Kursun sonunda teorik ve uygulamalı sınav yapılır. Başarılı olan kursiyere kurs bitirme belgesi düzenlenir; operatörlük belgesi katıldığınız programın makinesi için geçerlidir.
Araç üstü sepetli platformu yolda sürmek için ne gerekir?
Burada iki ayrı iş vardır: makineyi çalıştırmak ve aracı karayolunda sürmek. Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre iş makinesi türündeki motorlu araçları karayolunda sürecek kişide G sınıfı sürücü belgesi aranır. Makine iş makinesi olarak tescilliyse yolda sürmek için G sınıfı gerekir; bunun yolu operatörlük belgesiyle G sınıfı yazısında.
Sepet bir kamyonet ya da kamyon şasisine monte edilmişse, aracın tescil belgesindeki cinsine bakın. Araç kamyonet ya da kamyon olarak tescilliyse yolda sürmek için o araç cinsine uygun sürücü belgesi gerekir; sepeti çalıştırmak ise ayrı bir beceridir ve işveren bunun için operatörlük eğitimini ister. Emin olamadığınız durumda tescil belgesini kursa götürüp sorun.
İş yerlerinde bazı makineler için mesleki yeterlilik belgesi zorunluluğu da gündemdedir; bu ayrı bir düzenlemedir ve MYK belgesi zorunluluğu haberimizde ele alındı. Yükseltici platformların bu kapsamda olup olmadığını bu yazı için doğrulayamadık; iş yerinizin iş güvenliği uzmanına danışın.
Kurs sahipleri için not
Adaylar programı resmî adıyla aramaz; “sepetli vinç belgesi”, “manlift ehliyeti”, “makaslı platform sertifikası” diye arar. Ruhsatınızda Personel ve Yük Yükseltici programı varsa, program sayfanızın başlığında ve ilk paragrafında bu günlük adları resmî adla birlikte kullanın. Mobil vinç programıyla farkını bir tabloyla gösterirseniz yanlış programa kayıt taleplerini azaltırsınız. Google İşletme Profili hizmet listenize programı resmî adıyla ekleyin. Ruhsatınızda bu program yoksa sayfada adını geçirmeyin; her kurum yalnızca ruhsatındaki programı tanıtabilir. Program sayfalarının düzeni için iş makinesi kursu web sitesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin