Tek bir “vinç belgesi” yoktur. Millî Eğitim Bakanlığı’nın iş makinesi programları listesinde kule vinç, mobil vinç, tavan vinci, raylı sistem köprülü vinç, liman vinci ve başka vinç türleri ayrı programlardır; operatörlük belgesi katıldığınız programın makinesi için düzenlenir. Kule vinç operatörü kurs programı 60 ders saatidir: 36 saat teorik, 18 saat araç başı grup uygulaması, 6 saat araç üzeri bireysel uygulama. Kayıt şartı 19 yaşından gün almış ve en az ilkokul düzeyinde eğitimini tamamlamış olmaktır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Vinç, şantiyenin en görünen makinesidir ama “vinç operatörü” tek bir meslek değildir. Yüz metre yükseklikteki kabinde çalışan kule vinç operatörü ile fabrikada kumandayla tavan vinci kullanan çalışanın eğitimi farklıdır. Kayıttan önce hangi vinçte çalışacağınızı netleştirmeniz gerekir.
Vinç operatörlük belgesi tek bir belge mi?
Hayır. Operatörlük belgesi makine türüne özeldir. Program listesinde vinçler ayrı ayrı yer alır ve her birinin kendi kurs programı vardır.
| Çalışılacak yer | Listede bakılacak program |
|---|---|
| Yüksek yapı şantiyesi | Kule vinç |
| Araç üstü ya da kendi yürür vinçle saha işleri | Mobil vinç |
| Fabrika, atölye, çelik ve mermer işletmesi | Tavan vinci, raylı sistem köprülü vinç |
| Liman ve tersane | Liman vinci, mobil rıhtım vinci, tersane havuz vinci |
| Sepetli platformla yüksekte çalışma | Personel ve yük yükseltici iş makinesi |
Tablo program adlarına göre yaptığımız bir eşleştirmedir, resmî bir sınıflandırma değildir. Listede “kaldırma makineleri” adlı ayrı bir program da bulunur. Kamyon üstü hidrolik vinçler gibi makinelerin hangi programın kapsamına girdiğini resmî bir metinden doğrulayamadık. Makinenizi kursa tarif edin ve belgenin hangi program adıyla düzenleneceğini yazılı isteyin. Programların tamamı kurs programları haritası yazısında.
Kule vinç operatörü kursunda ne öğretilir?
Kule vinç operatörü kurs programı, kule vinç operatörü ulusal meslek standardına uygun hazırlanmıştır. Program metnindeki süre tablosu şöyledir:
- Teorik eğitim 36 ders saati,
- Araç başı grup uygulaması 18 ders saati,
- Araç üzeri bireysel uygulama 6 ders saati,
- Toplam 60 ders saati; günde en fazla 6 ders saati.
Teorik bölümün en geniş ünitesi iş sağlığı ve güvenliğidir. Ardından iş makinesi türleri, makine nakil ve trafik güvenliği mevzuatı ile meslek etiği gelir. Uygulama üç ünitede toplanır:
- İş organizasyonu. İş programını almak, taşınacak malzemenin ölçü ve ağırlığını öğrenmek, hava durumu tahminine bakmak, telsizi kontrol etmek, vinç temelini gözle kontrol etmek ve vince güvenli biçimde tırmanmak.
- Yükü taşıma ve kaldırma. Vinci çalıştırmadan önce rüzgâr şiddetini öğrenmek, acil stop butonunu ve ikazları denetlemek, kaldırma, indirme, dönüş ve şaryo hareketleri, iş bitiminde vinci park durumuna getirmek.
- Kule vincin kontrolleri. Makinenin genel kontrolleri.
Program, işaretçinin kullandığı işaretlerin anlamını da teorik konular arasında sayar. Yükü görmeden çalışan operatör için işaretçiyle ve telsizle iletişim işin temelidir.
Mobil vinç programı kule vinçten nasıl ayrılır?
Mobil vinç operatörü kurs programı kule vinç programıyla aynı kurul kararında kabul edilmiştir ve ayrı bir programdır. Kule vinç belgesi mobil vinç için, mobil vinç belgesi kule vinç için geçerli olmaz. Mobil vinç karayoluna çıkan bir makine olduğu için G sınıfı sürücü belgesi ve nakil kuralları bu operatörler için daha çok gündeme gelir; ayrıntısı iş makinesi karayoluna nasıl çıkar yazısında.
Kayıt için hangi şartlar aranır?
Kule vinç programının kayıt kabul şartı 19 yaşından gün almış, en az ilkokul ya da ilköğretim düzeyinde eğitimini tamamlamış ve iş makinesi kurslarıyla ilgili yönergedeki şartları taşıyor olmaktır. Yüksekte çalışmaya uygunluk gibi sağlıkla ilgili konuları kursunuza ve işyeri hekiminize sorun; bu yazıda doğrulayamadığımız bir sağlık şartı yazmıyoruz. Genel çerçeve kayıt şartları yazısında.
Başka makineden belgem varsa süre kısalır mı?
Program metnine göre operatörlük belgesi ya da G sınıfı sürücü belgesi olan kursiyer; iş sağlığı ve güvenliği, iş makinesi türleri ve kullanım alanları, makine nakil ve trafik güvenliği mevzuatı ile meslek etiği konularından muaf tutulur. Kule vinç programında teorik saatlerin tamamı bu dört ünitede toplandığı için, belgesi olan kursiyerin yükü belirgin biçimde azalır. Muafiyetin nasıl uygulanacağını kayıt görüşmesinde kursunuzla netleştirin.
Vinç operatörüne MYK belgesi gerekir mi?
Mobil vinç operatörlüğü, Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu getirilen meslekler arasına alındı; tarih ve muafiyet için zorunluluk haberine bakın. Öteki vinç türleri için güncel listeyi Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun yayınından kontrol edin. İki belgenin farkı MYK belgesi yazısında.
Kursa hangi sorular sorulur?
- Ruhsatınızda hangi vinç programları var?
- Uygulama hangi vinçle, nerede yapılıyor? Makineyi görebilir miyim?
- Araç üzerinde tek başıma kaç ders saati çalışacağım?
- Elimdeki operatörlük belgesi ya da G sınıfı ehliyet için muafiyet nasıl uygulanıyor?
Kurs sahipleri için not
Sitenizde “vinç kursu” diye tek sayfa açmak adayı yanıltır. Ruhsatınızdaki her vinç programı için ayrı bölüm yazın ve hangi işyerinde hangi programın arandığını tabloyla gösterin. İnşaat firmaları çoğu zaman toplu eğitim sorar; program adını, toplam ders saatini ve uygulamanın nerede yapıldığını tek sayfalık bir bilgi notunda toplayın. Google İşletme Profili’nde hizmetleri program adıyla girin; ruhsatınızda olmayan vinç türünü yazmayın.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin