Forklift kullanacak kişinin, ruhsatında forklift programı bulunan bir iş makinesi kursunda eğitim alıp teorik ve uygulama sınavını geçerek forklift operatörlük belgesi alması gerekir. Operatörlük belgesi makineye özeldir; Millî Eğitim Bakanlığı’nın program listesinde forklift, elektrikli transpalet, istif makinesi ile personel ve yük yükseltici ayrı programlardır. Forklifti karayolunda sürecekseniz ayrıca G sınıfı sürücü belgesi gerekir. Program şartlarını ve ders saatlerini kayıttan önce kurstan yazılı isteyin.
Bu içerikte:
- Forklift ehliyeti denen belge aslında hangisi?
- Forklift belgesi kimlere gerekir?
- Forklift, transpalet ve istif makinesi aynı belge mi?
- Depoda çalışacağım, G sınıfı ehliyet de şart mı?
- Forklift kursunda ne öğretilir?
- Kayıttan önce kursa hangi sorular sorulur?
- MYK belgesi de gerekir mi?
- Kurs sahipleri için not
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
“Forklift ehliyeti” diye aranan belge, resmî adıyla forklift operatörlük belgesidir. Lojistik depoları, fabrikalar, inşaat malzemesi satan işletmeler ve büyük marketler iş ilanlarında bu belgeyi sorar. Aşağıda belgenin kime gerektiğini, hangi programdan alındığını ve kurs seçerken neye bakılacağını sade bir sırayla anlatıyoruz.
Forklift ehliyeti denen belge aslında hangisi?
İki ayrı belge birbirine karışıyor. Birincisi iş makinesi kursundan alınan forklift operatörlük belgesi; makineyi kullanma eğitimi aldığınızı ve sınavı geçtiğinizi gösterir. İkincisi G sınıfı sürücü belgesi; Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde iş makinesi türündeki motorlu araçları kullanacaklara verilen sürücü belgesi olarak tanımlanır. G sınıfına giden yolu G sınıfı ehliyete geçiş yazısında anlattık.
Forklift belgesi kimlere gerekir?
- Depoda palet indirip kaldıran, raf istifi yapan çalışanlara,
- Fabrikada hammadde ve ürün taşıyanlara,
- Tır ve kamyon yükleme boşaltma sahasında çalışanlara,
- İnşaat malzemesi, kereste, mermer gibi ağır ürün satan işletmelerin saha personeline,
- İşi gereği arada bir forklifte binen ustabaşı ve vardiya sorumlularına.
Son madde gözden kaçar. “Ben operatör değilim, yalnızca gerektiğinde kullanıyorum” demek belge ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Makinenin kumandasına geçen kişinin o makinenin eğitimini almış olması beklenir; işverenin iş sağlığı ve güvenliği dosyasında da bu belge aranır.
Forklift, transpalet ve istif makinesi aynı belge mi?
Hayır. Millî Eğitim Bakanlığı’nın iş makinesi kurs programları listesinde bunlar ayrı programlardır. Tabloda halk arasındaki adlarla listedeki programları eşleştirdik.
| İşyerinde kullanılan makine | Listede bakılacak program |
|---|---|
| Dizel, LPG’li ya da akülü forklift | Forklift |
| Akülü transpalet | Elektrikli transpalet |
| Dar koridor ve raf istif makineleri | İstif makinesi |
| Makaslı ve eklemli platform, sepetli yükseltici | Personel ve yük yükseltici iş makinesi |
| Limanda konteyner istifleyen makineler | Liman saha istif makineleri |
Bu eşleştirme program adlarına göre yaptığımız bir okumadır, resmî bir sınıflandırma değildir. Sizin işyerinizdeki makinenin hangi programa girdiğini kurs belirlemez; program metni belirler. Emin değilseniz makinenin türünü ve işte ne yaptığınızı kursa anlatın, programın resmî adını yazılı isteyin. Programların tamamı için kurs programları haritası yazısına bakabilirsiniz.
Depoda çalışacağım, G sınıfı ehliyet de şart mı?
Sürücü belgesi, aracı karayolunda sürmek için aranan belgedir. Forklifti tesisler arasında yola çıkararak kullanacaksanız G sınıfı sürücü belgesi gerekir. Yalnızca kapalı depo ya da fabrika sahası içinde çalışacak kişiden G sınıfının ayrıca istenip istenmeyeceğini resmî bir metinden doğrulayamadık; bu yüzden “gerekmez” demiyoruz. Uygulamada işverenlerin bir kısmı ilanında ikisini birlikte arar. İşe girmeden önce işverene ve kursa açıkça sorun.
Forklift kursunda ne öğretilir?
İş makinesi kurs programları teorik eğitim ile makine başında ve makine üzerinde yapılan uygulamadan oluşur. Forklift programının ders saatlerini bu yazı için program metninden doğrulamadık; rakamı kurstan isteyin. Genel akış şöyledir:
- Teorik bölüm. İş sağlığı ve güvenliği, iş makinesi türleri, nakil ve trafik mevzuatı, meslek etiği.
- Makine başı uygulama. Grup hâlinde makinenin parçaları, günlük kontroller, yük etiketi ve denge anlatılır.
- Makine üzeri uygulama. Her kursiyer tek tek kumandaya geçer; yük alma, taşıma, istifleme ve park çalışılır.
- Sınav. Önce teorik sınav, geçenler için uygulama sınavı yapılır.
Kayıttan önce kursa hangi sorular sorulur?
- Ruhsatınızda forklift programı var mı? Transpalet ya da istif makinesi için ayrı programınız var mı?
- Uygulama sert zeminde ve gerçek forkliftle mi yapılıyor? Makineyi görebilir miyim?
- Makine üzerinde tek başıma kaç ders saati çalışacağım?
- Kayıtta hangi belgeler isteniyor? Listeyi yazılı verir misiniz?
- Kurs ve sınav ücretlerinin dökümü nedir, ödeme karşılığında fatura düzenleniyor mu?
MYK belgesi de gerekir mi?
Mesleki Yeterlilik Kurumu belgesi ayrı bir sistemdir ve yalnızca zorunluluk listesindeki mesleklerde aranır. Forklift operatörlüğünün güncel listede yer alıp almadığına Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun yayımladığı listeden bakın. İki belgenin farkı MYK belgesi yazısında.
Kurs sahipleri için not
Sitenizde forklift, transpalet ve istif makinesi için ayrı kısa bölümler açın; adaylar bu üç kelimeyle ayrı ayrı arama yapar. Yalnızca ruhsatınızda bulunan programları yazın ve program adını resmî biçimiyle verin. Google İşletme Profili’nde hizmet listesine programları tek tek ekleyin, uygulama alanınızın ve makinenizin güncel fotoğraflarını yükleyin. Depo ve lojistik firmalarına toplu eğitim sunuyorsanız kurumsal müşteri bulma yazısına bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin