Psikoteknik Raporunun Süresi Doldu – Psikoteknik Merkezinde Yenileme Nasıl Yapılır?

Şoförlerin çoğu psikoteknik raporunun süresini, bir denetimde ya da işe girişte belge sorulduğunda hatırlar. Oysa süre baştan bellidir ve takibi zor değildir. Bu yazıda yalnızca resmî metinlerden doğrulayabildiğimiz kadarını yazıyoruz; doğrulayamadığımız yerde kime soracağınızı söylüyoruz.

Psikoteknik raporu kaç yılda bir yenilenir?

Mesleki psikoteknik şartının dayanağı Karayolu Taşıma Yönetmeliği’dir. Yönetmeliğin Bakanlıkça yayımlanan metnine göre kapsamdaki taşıtları kullanan şoförler, şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren raporu yetkili sağlık kuruluşlarından beş yılda bir alır. Yönetmelik bu şarta uymayan şoför için idari para cezası da öngörür.

Buradaki beş yıl, mesleğini sürdüren şoför içindir. Aracını ticari taşımacılıkta kullanmayan sürücünün böyle bir takvimi yoktur; ayrımı kimlerden istenmez yazısında anlattık.

Yenileme ayrı bir işlem mi?

Hayır. Mevzuatta “yenileme testi” diye kısaltılmış bir uygulama tanımlanmaz. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin eki cetvele göre test sistemleri, incelenecek bütün yetenek alanlarını her sürücüye eksiksiz uygulamak zorundadır; kısaltılmış form uygulanamaz ve testlerde azaltma yapılamaz. Yani beş yıl önce girdiğiniz değerlendirmenin tamamına yeniden girersiniz.

Aynı cetvel değerlendirmenin asgari süresini bir saat olarak belirler. Yenilemeye gelen şoförün de en az bu kadar zaman ayırması gerekir. Daha önce aynı merkezde değerlendirmeye girmiş olmanız, süreyi ya da uygulanan testleri değiştirmez. Yenileme için önceki merkeze gitme zorunluluğu da yoktur; ruhsatlı herhangi bir merkeze başvurabilirsiniz. Merkezin ruhsatını nasıl kontrol edeceğinizi yetkili merkez yazısında anlattık.

Önceki raporunuzun sistemde durması bu sonucu değiştirmez. Yönetmelik, elektronik sistemde düzenlenen raporların on yıl süreyle saklanmasını öngörür. Bu bir arşiv süresidir, geçerlilik süresi değildir.

Rapor tarihinizi nereden takip edersiniz?

1. e-Devlet’teki e-imzalı psikoteknik raporu sorgulama hizmetinden son raporunuzun tarihine bakın. Adımlar rapor sorgulama yazısında.
2. Tarihe beş yıl ekleyip telefonunuzun takvimine birkaç hafta öncesi için hatırlatma koyun.
3. Bir firmada çalışıyorsanız aynı tarihi işyerinizdeki ilgili kişiye de bildirin.
4. Raporunuz listede görünmüyorsa e-Devlet’te görünmeyen rapor yazısındaki kontrol adımlarını izleyin.

Süre dolmadan ne kadar önce randevu alınmalı?

Mevzuatta “şu kadar gün önce başvurulur” diyen bir kural bulamadık; bu nedenle bir gün sayısı vermiyoruz. Yine de süreyi son haftaya bırakmamak için iki neden var. Birincisi, Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre psiko-teknik değerlendirme raporuyla birlikte kırk beş gün içinde psikiyatri uzmanına başvurulur; bu adımın sizin işleminizde nasıl yürüyeceğini merkezinize sorun ve randevu süresini hesaba katın. İkincisi, yoğun dönemlerde merkezlerin randevuları dolabilir.

Süreçteki öbür süreleri, yani kırk beş gün, altı ay, otuz gün ve iki yıl kurallarını süre kuralları yazısında ayrıca ele aldık.

İhlal nedeniyle alınan rapor yenilenir mi?

Belgesi geri alınan sürücünün aldığı rapor, belgenin iadesi için istenen bir belgedir. Beş yılda bir tekrarlanan bir yükümlülük doğurmaz. Aynı sürücü ticari taşımacılıkta şoförlük yapıyorsa mesleki periyot ayrıca işler. Bir işlem için alınmış raporun başka bir işlemde kabul edilip edilmeyeceğini mevzuattan tek bir kuralla doğrulayamadık; raporu isteyen kuruma sorun.

Yaş ilerledikçe kural değişir mi?

İleri yaştaki şoförler için mesleki yeterlilik belgesi tarafında özel bir düzenleme bulunuyor ve sitemizde SRC yenileme yazısında anlatılıyor. Bu düzenlemede raporların süresi belgenin geçerliliğini de etkilediği için, yaş sınırına yaklaşan şoförlerin güncel kuralı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın duyurularından teyit etmesi gerekir.

Süresi dolan raporla yola çıkmamak için kısa liste

• Rapor tarihinizi e-Devlet’ten kontrol edin, ezbere güvenmeyin.
• Sürücü sağlık raporunuzun tarihiyle psikoteknik tarihini ayrı ayrı not edin; ikisi aynı gün dolmayabilir.
• Randevuyu dinlenmiş olacağınız bir güne alın.
• Merkeze başvuru amacınızın mesleki yenileme olduğunu baştan söyleyin.

Psikoteknik merkezleri için not

Sitenizde “Raporumun süresi ne zaman doluyor?” sorusunu cevaplayan kısa bir sayfa, yenileme döneminde gelen aramaların çoğunu karşılar. Sayfaya e-Devlet’ten tarih kontrolünün adımlarını ve yenilemede değerlendirmenin tamamının uygulandığı bilgisini koyun. Google İşletme Profili’nizde çalışma saatlerinizi ve randevu yolunu güncel tutmanız, süresi yaklaşan şoförün size ulaşmasını kolaylaştırır. Süresi dolan danışanlara hatırlatma mesajı göndermeyi düşünüyorsanız önce kişisel veri izinlerini ve sağlık tanıtımı kurallarını gözden geçirin.

Bu bilgilerin bir merkez sitesinde nasıl sunulduğunu görmek için Sürücü Medya’nın hazırladığı psikoteknik merkezi sitesine bakabilirsiniz.