SRC3 Yenileme – Kimler, Ne Zaman, Nasıl? Süre, Rapor ve Yaş Kuralı

Tır parkında çay içerken konu bir şekilde belgeye gelir. Biri “SRC3’ün süresi beş yıl, yenilemezsen yanarsın” der, diğeri “benimkinin üstünde tarih yok” diye itiraz eder. İkisi de kısmen haklıdır, çünkü “SRC3 yenileme” diye konuşulan şey aslında birkaç farklı kuralın karışımıdır. Belgenin kendisi, psikoteknik rapor, yaş sınırı, ehliyetin geçerlilik süresi ve tehlikeli madde belgesi aynı cümlede anılınca kafa karışması kaçınılmaz olur.

Bu yazıda bu başlıkları tek tek ayırıyoruz. Dayanak metinler Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ve Karayolları Trafik Yönetmeliğidir. Bu metinler son iki yılda birkaç kez değişti. Aşağıdaki bilgileri kendi işlemlerinizde kullanmadan önce güncel hâlini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından ve e-Devlet üzerinden teyit edin.

SRC3 belgesinin bir son kullanma tarihi var mı?

Kısa cevap hayır. Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğinin 40 ıncı maddesi açıktır: mesleki yeterlilik belgeleri süresiz olarak düzenlenir. Bu hüküm SRC3 dahil bütün SRC, ODY ve ÜDY türleri için geçerlidir. Yani belgenizi bir kez aldıktan sonra, sırf zaman geçti diye kendiliğinden geçersiz hâle gelmez.

Aynı maddenin ikinci cümlesi ise kapıyı açık bırakır. Bakanlık, mesleki yeterlilik belgesi sahiplerine beş yılda bir; ekonomik, teknolojik ve sosyal gelişmelerin taşımacılık faaliyetlerine yansımalarını ve değişen mevzuatı kapsayan bir periyodik eğitim alma zorunluluğu getirebilir. Buradaki kelime “getirebilir”dir. Bu, bugün herkes için yürürlükte olan bir yenileme eğitimi olduğu anlamına gelmez; Bakanlığın böyle bir karar alma yetkisi olduğunu gösterir.

Belgenin süresiz olması, belgeyi hiçbir şeyin etkilemeyeceği anlamına da gelmez. Aşağıda anlatacağımız yaş kuralları, adli sicil ve takograf ihlalleri belgenin geçici olarak geçersiz hâle gelmesine ya da iptaline yol açabilir.

Belgesini yıllar önce eğitim ve sınava girmeden alan şoförler de bu kurallara tabidir. Yönetmeliğin geçici 2 nci maddesi, 25 Şubat 2006 tarihinden önce en az üç yıllık C, D ve E sınıfı sürücü belgesi sahiplerine SRC1 ve SRC3, B sınıfı sahiplerine ise SRC2 ve SRC4 verilmesini düzenler. Sahada “eski ehliyetten gelen SRC” diye bilinen belgeler bunlardır. Aynı yönetmelik, adli sicil veya takograf kartı nedeniyle belgesi iptal edilen kişilerin bu geçici maddeden yararlanamayacağını da açıkça yazar. Yani iptal edilen bir belge, eski ehliyet gerekçesiyle yeniden istenemez.

Beş yılda bir yenilenen asıl şey – psikoteknik sağlık raporu

Sahada “SRC3’ü beş yılda bir yeniliyoruz” diyenlerin çoğu aslında bu rapordan söz ediyor. Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 34 üncü maddesi, yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerde aranan şartları sayar. Bunlardan biri, şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaktır.

Yani belgeniz süresiz olsa bile, ticari taşımacılıkta direksiyona geçtiğiniz sürece bu raporun güncel olması gerekir. Aynı maddenin ikinci fıkrası, bu bende aykırı hareket edenlere Karayolu Taşıma Kanununda belirtilen idari para cezasının uygulanacağını söyler. Raporun tarihini takviminize not edin ve bitişine birkaç hafta kala yeni değerlendirme için randevu alın.

Psikoteknik değerlendirme, il sağlık müdürlüğünce ruhsatlandırılmış merkezlerde psikolog gözetiminde bilgisayar destekli testlerle yapılır. Testin neyi ölçtüğünü ve nasıl hazırlanılacağını psikoteknik değerlendirme rehberimizde anlattık. Raporun şoförlük mesleği bakımından düzenlenmiş olması önemlidir; başka bir amaçla alınmış genel bir sağlık raporu bu şartı karşılamayabilir. Hangi rapor türünün istendiğini işvereninize ve raporu alacağınız kuruluşa sorun.

66 ve 69 yaş eşikleri

Yaşı ilerleyen şoförler için en kritik kural Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğinin 47 nci maddesindedir. Ocak 2026 değişikliğiyle yeniden yazılan bu maddeye göre 66 yaşından gün almış olan sürücülerin SRC türü mesleki yeterlilik belgeleri Bakanlık tarafından geçici olarak geçersiz hâle getirilir. Belge iptal edilmez, askıya alınır diyebiliriz.

Bu sürücüler, ilgili kurum veya kuruluştan alacakları sürücü türü sağlık raporu ile psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren sağlık raporunu Bakanlığa sunarlarsa belgeleri tekrar geçerli hâle getirilir. Ancak yeniden geçerlilik süresi, sunulan raporlardan geçerlilik süresi en yakın olanın süresini geçemez. Başka bir deyişle, iki raporunuzdan biri daha erken bitiyorsa belgenizin geçerliliği de o tarihe bağlanır.

Yönetmelik bir kolaylık da tanır. Sürücü, 66 yaşından gün alacağı tarihin doksan gün öncesinden itibaren bu raporlarla Bakanlığa müracaat edebilir. Doğum gününüzü beklemeden bu süre içinde raporlarınızı hazırlarsanız belgenizin geçersiz kaldığı bir boşluk yaşamayabilirsiniz.

İkinci eşik 69 yaştır. Aynı madde, sürücüler için 69 yaşından gün almış olmayı mesleki yeterlilik belgesinin iptal sebepleri arasında sayar. Ayrıca 66 yaşından gün almış kişilere ilk defa SRC türü mesleki yeterlilik belgesi düzenlenmez. Bu yaş aralığındaki şoförlerin kendi durumlarını mutlaka Bakanlıktan teyit etmesini öneririz.

Periyodik eğitim ve yenileme eğitimi – takipte kalın

MEB’in Özel Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursları Yönetmeliğinde Şubat 2026’da yapılan değişiklik, kursların görev tanımına yenileme eğitimlerini ekledi. Metne göre yenileme eğitimi, mesleki yeterlilik sertifikalarının mesleki yeterlilik belgesine dönüştürüldüğü tarihten itibaren, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca belirlenen sertifika türleri için periyodik olarak kurslardan alınması gereken eğitimdir. Bu eğitimi tamamlayanlara Özel Mesleki Yeterlilik Yenileme Eğitimi Sertifikası düzenlenir ve e-Devlet’ten erişilir.

Burada önemli olan “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca belirlenen sertifika türleri” ifadesidir. Yani altyapı kuruldu, ama hangi türlerin hangi tarihten itibaren yenileme eğitimine tabi olacağı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının belirlemesine bağlıdır. İncelediğimiz metinlerde SRC3 için yürürlüğe girmiş bir periyodik eğitim takvimi göremedik. Bu nedenle “SRC3 yenileme eğitimi şu tarihte zorunlu” gibi bir bilgi vermiyoruz. Bu konudaki duyuruları Bakanlığın ve kursunuzun resmî kanallarından takip edin.

Ehliyet yenileme ile karıştırmayın

Karışıklığın bir kaynağı da sürücü belgesidir. Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 87 nci maddesine göre M, A1, A2, A, B1, B, BE, F ve G sınıfı sürücü belgeleri 10 yıl; C1, C1E, C, CE, D1, D1E, D ve DE sınıfı sürücü belgeleri ise 5 yıl geçerlidir. Tır şoförlerinin kullandığı CE sınıfı belge de bu nedenle beş yılda bir yenilenir.

Belge yenilenirken sağlık şartlarını taşımak gerekir ve işlem trafik tescil kuruluşları üzerinden yürür. Beş yıllık süre, hem CE ehliyetin geçerliliğinde hem de psikoteknik raporda karşınıza çıktığı için şoförler bunları tek bir “SRC yenileme” gibi düşünür. Oysa üçü ayrı işlemdir: ehliyet trafik tescilde, psikoteknik rapor ruhsatlı merkez ve sağlık kuruluşunda, SRC belgesi ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı kayıtlarındadır. Ehliyetiniz geçersizse süresiz SRC belgesi tek başına direksiyona geçmenizi sağlamaz.

Tehlikeli madde taşıyorsanız – SRC5 ayrı bir konu

Uluslararası tır şoförlerinin bir kısmı ADR kapsamında tehlikeli madde de taşır. Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün sıkça sorulan sorular sayfasına göre bu sürücülerin SRC5 belgesi alması gerekir ve SRC5 belgesinin süresi beş yıldır. Aynı sayfa, yenileme için belgenin son yılında eğitim alınıp sınavda başarılı olunması gerektiğini belirtir.

Yani bir şoförün “beş yılda bir yeniliyorum” dediği belge SRC5 de olabilir. SRC3 ile SRC5 birbirinin yerine geçmez. MEB yönetmeliği de SRC5 türü tehlikeli madde kurslarını kendi kapsamı dışında tutar. Tehlikeli madde tarafındaki eğitim süreleri ve yenileme adımları için güncel bilgiyi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından alın.

Belge hangi durumlarda iptal edilir?

Süresiz bir belgeyi kaybetmenin yolları da yönetmelikte yazılıdır. 47 nci madde, ÜDY3, ÜDY4, ODY3, ODY4, SRC3 ve SRC4 belge sahipleri için belirli suçlardan, arşiv kayıtları hariç olmak üzere adli sicil kaydının bulunduğunun tespit edilmesini iptal sebebi sayar. Listede devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma ve kaçakçılık suçları ile kanunda madde numarasıyla sayılan diğer suçlar yer alır.

Tır şoförlerini doğrudan ilgilendiren bir hüküm daha var. Takograf sürücü kartı kullanım zorunluluğu bulunan taşıtları süren sürücülerin sürüş esnasında başkasına ait takograf sürücü kartını kullandıklarının tespit edilmesi hâlinde, hem kart sahibinin hem de kartı kullanan sürücünün SRC türü mesleki yeterlilik belgesi iptal edilir. “Arkadaşımın kartıyla bir sefer gideyim” fikri, iki kişinin mesleğini birden riske atar.

Başvuru, yenileme veya değişiklik sırasında yanlış ya da yanıltıcı bilgi verildiği veya belgelerde tahrifat yapıldığı tespit edilirse belge iptal edilir, durum Cumhuriyet Savcılığına bildirilir ve iki yıl geçmedikçe yeni belge talepleri dikkate alınmaz. Belgesini kaybeden ya da yıpratan kişi ise talep etmesi hâlinde ücreti karşılığında belgesini yeniletebilir.

Kısa kontrol listesi

1. E-Devlet üzerinden SRC3 belgenizin görünür ve geçerli olduğunu kontrol edin.
2. Psikoteknik sağlık raporunuzun tarihini not alın; beş yıllık süre dolmadan yenisini planlayın.
3. CE sürücü belgenizin geçerlilik tarihini ayrıca kontrol edin.
4. Tehlikeli madde taşıyorsanız SRC5 belgenizin bitiş yılını takip edin.
5. 66 yaşına yaklaşıyorsanız doğum gününüzden doksan gün önce raporlarınızı hazırlayıp Bakanlığa başvurun.
6. Takograf kartınızı kimseyle paylaşmayın.

Henüz SRC3 almadıysanız ya da SRC4’ten SRC3’e geçmeyi düşünüyorsanız ilinizdeki eğitim kurumlarını SRC kursları sayfamızda bulabilirsiniz. Türler arasındaki farkı hangi SRC belgesine ihtiyacım var yazımızda, kayıt ve sınav adımlarını SRC kursu nasıl seçilir rehberimizde anlattık. Sınav öncesi pratik için çıkmış sorular bölümüne, dayanak metinlerin özetleri için mevzuat sayfamıza göz atın.