Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 16 ncı maddesine göre yetki belgesi müracaatları e-Devlet üzerinden kabul edilebilir ve talep sahibinin beyanı esas alınarak elektronik olarak karşılanabilir. e-Devlet akışı kimlik doğrulama, hizmetin bulunması, formun doldurulması ve ücretin ödenmesi şeklinde ilerler. Bakanlık başvuru incelemesini en geç on beş gün içinde tamamlar ve belge ücretinin ödendiği tarih veriliş tarihi olarak kabul edilir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Kurye işletmeciliği için yetki belgesi almak artık büyük ölçüde ekran başında hallolan bir iş. Yine de akışı bilmeden girenler genellikle ortada takılıyor: form açılıyor, istenen belge hazır değil, oturum kapanıyor, baştan başlanıyor.
Aşağıda önce mevzuatın ne dediğini, sonra e-Devlet ekranlarının hangi sırayla geldiğini yazdık. Ekran adları ve düğme yerleşimi zaman içinde değişebiliyor; bu yüzden metni bir yön tarifi gibi okuyun, birebir ekran görüntüsü gibi değil. Güncel hizmet adını turkiye.gov.tr araması üzerinden, başvuru koşullarını ise UAB yetki belgeleri sayfasından teyit edin.
Mevzuat ne diyor?
Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinin onuncu fıkrası açık: yetki belgesi talep eden gerçek veya tüzel kişilerin e-Devlet üzerinden yapacakları yetki belgesi müracaatları kabul edilebilir ve bu Yönetmelikle belirlenen şartları sağladığına dair talep sahibinin beyanı esas alınarak bu talepler elektronik olarak karşılanabilir.
Aynı fıkranın ikinci cümlesi de en az birincisi kadar önemli. Beyanın gerçeğe aykırı olduğunun tespiti hâlinde düzenlenmiş olan yetki belgesine ilişkin faaliyetler geçici olarak durduruluyor. Şartların sağlandığının tespitinden sonra faaliyete yeniden izin veriliyor. Yani ekranın hızlı olması, şartların aranmadığı anlamına gelmiyor; sadece kontrol sıraya alınıyor.
Sürenin de bir çerçevesi var. 16 ncı maddenin ikinci fıkrasına göre Bakanlık, yapılan başvuruya ilişkin incelemesini en geç on beş gün içinde tamamlıyor. Başvuru belgeleri mevzuata uygun ve noksansızsa, 13 üncü ve 14 üncü maddelerdeki şartlar sağlanmışsa, belge ücretinin ödendiği tarih veriliş tarihi olarak kabul ediliyor ve talep edilen yetki belgesi düzenleniyor.
Başvurudan önce hazırlanacaklar
Ekran açılmadan önce elinizin altında olması gerekenler şunlar.
- e-Devlet kimlik doğrulama yöntemi. e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, T.C. kimlik kartı ya da internet bankacılığından biri.
- Oda kaydı ve vergi mükellefiyeti. 13 üncü madde, merkezi adresin bulunduğu yerdeki ticaret odası, ticaret ve sanayi odası, esnaf ve sanatkârlar odası ya da ziraat odalarından birine kayıtlı olmayı ve faal vergi mükellefi olmayı şart koşuyor.
- Elektronik tebligat üyeliği. Aynı maddede sayılıyor ve sonradan tamamlanması en çok zaman kaybettiren kalem.
- Taşıt ve sermaye tarafı. P1 ve P2 için aranan asgari özmal taşıt sayısı ile sermaye tutarını P1 ve P2 yazımızda tablolaştırdık. Üç taşıt istisnasından yararlanacaksanız bu iki şart aranmıyor.
- Taşıt ruhsatları. Motosiklet ya da mopedde taşıma kutusu varsa, kutunun araç tescil kayıtlarına işlenmiş olması gerekiyor.
Tüzel kişi olarak başvuracaksanız temsil ve ilzama yetkili kişilerin sicil tasdiknamesi ile ticaret sicil gazetesi de 15 inci maddede sayılıyor. Buna karşılık P1 yetki belgesi talep eden gerçek kişilerden bu belgelerin bir kısmı istenmiyor; 15 inci maddenin üçüncü fıkrası K1, K3 veya P1 talep eden gerçek kişileri birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinden muaf tutuyor.
Adım 1 – e-Devlet’e giriş
İlk ekran kimlik doğrulama ekranı. Hizmete doğrudan gitmeye çalışırsanız “henüz kimliğinizi doğrulamadınız” uyarısıyla karşılaşıyorsunuz ve sistem kabul edilen doğrulama yöntemlerini sıralıyor. Şahıs firmasıysanız kendi kimliğinizle, tüzel kişiyseniz firma yetkilisinin kimliğiyle giriş yapılıyor.
Şifreyi hatırlamıyorsanız süreci burada kesmeyin; doğrulanmış cep telefonunuzdan yenileme yapabildiğiniz için başvuruyu aynı oturumda bitirmek genellikle mümkün.
Adım 2 – Hizmeti bulma
Arama kutusuna “yetki belgesi başvuru” yazmak çoğu durumda yeterli oluyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı başlığı altında taşımacılık yetki belgesi ilk başvuru ve yenileme hizmeti listeleniyor. Burada bir ayrım var: şahıs firması ile tüzel kişi için ayrı hizmet sayfaları bulunabiliyor. Yanlış olanı seçtiğinizde form alanları beklediğiniz gibi gelmez; geri dönüp doğru hizmeti seçin.
Sayfanın üst kısmında kırıntı yolu olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve hizmet adı görünür. Hizmet açıklamasında hangi bilgilerin isteneceği ve işlemin kaç aşamadan oluştuğu yazar. Bu açıklamayı okumadan ilerlemeyin; aşama sayısını bilmek, hangi noktada durakladığınızı anlamanızı kolaylaştırır.
Adım 3 – Formu doldurma
Form tarafında talep edilen yetki belgesi türü seçiliyor ve firma bilgileri ekrana geliyor. Sistem, MERSİS ve vergi kayıtlarından çekebildiği bilgileri hazır getirdiği için çoğu alan dolu gelir. Sizden beklenen, bu bilgileri doğrulamak ve eksikleri tamamlamak.
Burada dikkat edilecek üç yer var. Birincisi faaliyet adresi. Üç taşıt istisnasıyla P1 alıyorsanız belgede yazacak adres, faaliyet gösterebileceğiniz tek adres olacak. İkincisi taşıt bilgileri; taşıt belgesine kaydedilecek araçların plaka ve cins bilgileri doğru girilmeli. Üçüncüsü beyan onayı; 16 ncı maddenin onuncu fıkrasındaki beyan esası tam olarak burada devreye giriyor.
Kiraladığınız bir taşıtı yetki belgesine ekleyecekseniz sıralama farklı işliyor. Önce kurye ile taşıt sahibi arasında taşıt kira sözleşmesi yapılıyor, sonra taşıt sahibi e-Devlet üzerinden muvafakat veriyor, en son taşıt yetki belgesine ekleniyor. Finansal kiralama dışındaki sözleşmelerin e-Devlet üzerinden yapılabildiğini de not düşelim. Muvafakat ekranının tamamını ayrı bir yazıda adım adım anlattık.
Adım 4 – Ücret ödeme
Son aşama ödeme. Yönetmeliğin 16 ncı maddesi, şartların sağlanması hâlinde belge ücretinin ödendiği tarihin veriliş tarihi olarak kabul edileceğini söylüyor. Yani ödeme sadece bir tahsilat adımı değil, belgenin başlangıç tarihini belirleyen an.
Ücret rakamını buraya yazmıyoruz, çünkü her yıl yeniden değerlemeye göre değişiyor. Güncel belge ücretleri için UAB U-Net üzerindeki tahakkuk ekranını ve yıllık harç tebliğini kontrol edin. Yönetmelikte yazılı olan sabit şey indirim oranı: üç taşıtla faaliyet göstermek üzere P1 başvurusunda yüzde seksen beş indirim uygulanıyor. Ücret ve harç kavramlarının nasıl ayrıştığını bu yazıda ele almıştık.
Belge çıktıktan sonra ne oluyor?
Yetki belgesi düzenlendikten sonra taşıt belgesi ve her taşıt için taşıt kartı çıkıyor. Yönetmelik bu belgelerin elektronik belge olarak düzenlenebileceğini de söylüyor, dolayısıyla elinize kâğıt geçmeyebilir.
Belgenin gelmesiyle birlikte saat işlemeye başlıyor. 40 ıncı maddenin otuz dördüncü fıkrası, yetki belgesi sahiplerinin ilk yetki belgesi aldıkları tarihten itibaren altı ay içinde mesleki yeterlilikle ilgili yükümlülüklerini yerine getirmesini ve faaliyetleri süresince muhafaza etmesini istiyor. P2 için üst düzey ve orta düzey yönetici belgesi, tüzel kişiliği haiz P1 için orta düzey yönetici belgesi aranıyor. Üç taşıt istisnasıyla belge alanlar bu şartın dışında.
Bir de 43/A maddesindeki işletme yükümlülükleri başlıyor: kurye listesi, koruyucu ekipman, teslim ve iade süreçleri. Tamamını yükümlülükler yazımızda topladık.
Sık yapılan hatalar
- Elektronik tebligat üyeliği olmadan başvuruya başlamak ve formun sonunda takılmak.
- Şahıs firması yerine tüzel kişi hizmetini seçmek, sonra baştan girmek zorunda kalmak.
- Taşıma kutusunu ruhsata işletmeden taşıtı belgeye eklemeye çalışmak.
- Üç taşıt istisnasını seçip sonra ikinci bir adreste faaliyet göstermeye kalkmak.
- Kiralık taşıtta muvafakat adımını atlayıp doğrudan taşıt eklemeye çalışmak.
Bir hata daha var ki mevzuat tarafında: yanlış belgeye başvurmak. P1 ile başlayıp ikinci bir ilde faaliyet göstermek isteyen firmalar, 16 ncı maddenin beşinci fıkrası gereği aynı yetki belgesinden ikinci bir adet alamıyor. Bu durumda yapılacak iş belgeyi değiştirmek; başvuru ekranında en baştan doğru türü seçmek ise en ucuz yol.
Yenileme başvurusu
Aynı hizmet ekranı yenileme için de kullanılıyor. Yetki belgelerinin süresi beş yıl ve süre dolmadan yenileme yapılması gerekiyor. Yönetmelikte, belirlenen doksan günlük süre içinde yenilenen yetki belgeleri için yenilenmiş belgede kalan sürenin yeni belgenin geçerlilik süresine ilave edileceği yazılı. Yani erken yenileme, gün kaybettirmiyor.
Yenileme sırasında bir avantaj daha doğabiliyor. Yönetmeliğin 32 nci maddesine eklenen fıkra, fiili taşıma faaliyeti yürüten yetki belgesi sahiplerinin ocak ayı sonuna kadar Bakanlığa yapacakları başvuru üzerine, taşıt belgesindeki toplam birim taşıt sayısının belirli bir oranı kadar kadın şoförün aralıksız bir yıl ve daha fazla istihdam ediliyor olması hâlinde yenileme süresine üçer aylık ek süre verilmesini öngörüyor. Ek süre her yenileme dönemi için altı ayı geçemiyor. Aynı fıkra, aralıksız altı ay ve daha fazla istihdam edilen her bir kadın şoför için bir defaya mahsus olmak üzere ilk taşıt ilave işleminde indirim de tanıyor. Başvurunun ocak ayı sonuna kadar yapılması gerektiğini not düşelim; süre kaçtığında o yıl için hak doğmuyor.
Yenilemede de 13 üncü ve 14 üncü maddedeki şartlar yeniden aranıyor. Beş yıl önce sağlanmış bir sermaye ya da asgari taşıt şartının bugün de duruyor olması gerekiyor. Yenileme ekranına girmeden önce taşıt belgenizdeki kayıtlı taşıt sayısını kontrol edin; reddedilmiş bir yenileme başvurusunu düzeltmek, baştan hazırlıklı gitmekten her zaman daha yorucu.
Süreç boyunca bir şeyden emin değilseniz, ekranda ilerlemek yerine Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına ya da bölgenizdeki ulaştırma hizmetleri müdürlüğüne sorun. Beyan esaslı bir sistemde yanlış beyanın bedeli, birkaç gün beklemekten ağır olabiliyor.
Sürücü Medya yetki belgesi başvurusu yapmıyor, danışmanlık da vermiyor. Biz SRC, ODY ve ÜDY kursları ile psikoteknik merkezlerinin dijital görünürlüğü üzerine çalışıyoruz. Kurum sahibiyseniz ve bu tip soruların sizi bulmasını istiyorsanız içerik ve SEO tarafına bakabilir, bölgeniz için ücretsiz analiz isteyebilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin