M türü yetki belgesi, ticari amaçla tarifeli olarak kargo işletmeciliği yapacaklara verilir. M1 il içinde, M2 yurt içinde ve uluslararası alanda faaliyet gösterenler içindir. Başvurunun ön şartı, posta sektörüne ilişkin yetkilendirme mevzuatı kapsamında M1 için il bazında, M2 için ulusal bazda düzenlenmiş yetki belgesine sahip olmaktır. Kargo, tek parçada yüz kilogramı geçmeyen parça eşyadır; kurye gönderisi ise tek parçada en fazla 30 kilogramlık, tasnif ve aktarma yapılmadan taşınan eşyadır ve bunun belgesi P türüdür.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Paket taşıyan herkes kendine “kargocu” diyor; ancak yönetmelik kargo işletmeciliği ile kurye işletmeciliğini ayrı tanımlıyor ve ayrı belgelere bağlıyor. Yanlış belgeyle yola çıkmak, kapsam dışı faaliyet anlamına gelir.
Kargo ile kurye gönderisi arasındaki fark nedir?
| Başlık | Kargo | Kurye gönderisi |
|---|---|---|
| Tanım | Genellikle ambalaj ve kap içinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşya | Herhangi bir tasnif ya da aktarma işlemi yapılmadan ve taşımacı tarafından ayrıca paketlenmeden taşınan eşya |
| Ağırlık sınırı | Tek parçada en fazla 100 kilogram | Tek parçada en fazla 30 kilogram ve/veya 300 desimetreküp |
| İşleyiş | Şube, acente, tasnif ve aktarma merkezi üzerinden tarifeli taşıma | Gönderenden alıp doğrudan alıcıya götürme |
| Yetki belgesi | M1, M2 | P1, P2 |
Tarifeli kargo taşıma; işletmecinin kargo kabul ya da dağıtım yaptığı merkez, şube ya da acentesinin bulunduğu yerleşim yerleri arasında, önceden belirlenen ücret tarifesine göre yapılan düzenli taşımadır. Kurye tarafı için P1 ve P2 yazısını okuyabilirsiniz.
M1 ve M2 hangi faaliyeti kapsar?
- M1. İl içinde tarifeli kargo işletmeciliği.
- M2. Yurt içinde ve uluslararası alanda tarifeli kargo işletmeciliği.
Yönetmelik bir kolaylık da tanır: kurye işletmecilerine ilişkin yükümlülüklere uymak kaydıyla, M1 sahibi P1, M2 sahibi P2 yetki belgesi kapsamında da faaliyette bulunabilir. Yani kargo belgesi olan firma, aynı kapsamda kurye işi için ayrı belge almak zorunda değildir. Tersi geçerli değildir.
M belgesi için ön şart nedir?
Diğer taşımacılık belgelerinden farklı olarak yönetmelik, M türünde özel şart olarak araç sayısı ya da tonaj saymaz. Aranan şart şudur:
- M1 için, posta sektörüne ilişkin yetkilendirme mevzuatı kapsamında il ya da iller bazında düzenlenmiş yetki belgesine sahip olmak,
- M2 için, aynı mevzuat kapsamında ulusal bazda düzenlenmiş yetki belgesine sahip olmak.
Bu yetkilendirmenin kendi şartları ve başvuru süreci vardır; güncel koşulları ilgili kurumun duyurularından takip edin. Yönetmelik ayrıca posta gönderilerinin karayoluyla taşınabilmesi için Posta Hizmetleri Kanunu kapsamında yetki belgesi alınmasını zorunlu tutar. Önemli bir ayrıntı: M türü yetki belgesi sahipleri bu şartları faaliyetleri sırasında kaybederse yetki belgeleri iptal edilir.
M belgesine hangi taşıtlar kaydedilir?
Taşıt belgesine eşya taşımaya mahsus ticari taşıtların yanı sıra ticari otomobiller ile ticari ya da hususi motosiklet ve moped cinsi taşıtlar da kaydedilebilir. Sözleşmeli taşıt kullanımı serbesttir, ancak oranı sınırlıdır:
- M1 belgesine, özmal taşıt sayısının 2 katını geçmemek üzere sözleşmeli taşıt kaydedilebilir.
- M2 belgesine, yurt içi taşımalar için özmal taşıt sayısının 10 katına kadar sözleşmeli taşıt kaydedilebilir. Uluslararası taşımalar için oran, 2 özmal taşıta karşılık 1 sözleşmeli taşıttır.
M2 sahibi firma ayrıca geçerli bir taşıma işleri organizatörü yetki belgesine sahipse, yalnızca kargo tasnif ve aktarma merkezleri arasındaki taşımalarda başka firmaların K1 belgesine kayıtlı taşıtlarını kullanabilir.
Eski P belgeleri neden M’ye dönüştü?
Mayıs 2025’teki değişiklikle P türü yeniden tanımlandı ve kurye işletmeciliğinin belgesi oldu. Aynı değişiklikle, o tarihten önce düzenlenmiş ve geçerli olan P1 belgeleri M1’e, P2 belgeleri M2’ye, aynı geçerlilik tarihi esas alınarak çevrildi. Elinizde eski tarihli bir P belgesi varsa güncel türünü e-Devlet üzerinden kontrol edin.
Kargo firmasında şoför ve yöneticiden ne istenir?
- Yönetici. M1 sahibi firmada en az bir orta düzey yönetici, M2 sahibi firmada en az bir üst düzey ve bir orta düzey yönetici belgesi aranır. Süre, ilk yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren altı aydır.
- Şoför. Yetki belgesine kayıtlı taşıtı kullanan şoförde mesleki yeterlilik belgesi aranır. Yurt içi eşya ve kargo taşımacılığının belgesi SRC 4, uluslararası olanın belgesi SRC 3’tür.
- Kurye. Firma P kapsamında kurye faaliyeti de yürütüyorsa kuryeler için ayrıca kurye faaliyet belgesi ve adli sicil şartları gündeme gelir. Ayrıntısı motokurye belge haritasında.
Kargo firmasının şubesini acente olarak açmak isteyenler için belge M değil G3’tür; bunu G1, G2 ve G3 yazısında anlattık.
Kurs sahipleri için not
Kargo ve kurye ayrımı, kayıt masasında adaya doğru programı önermenin anahtarıdır: kargo aracının şoförüne SRC 4, motokuryeye kurye programı gerekir. Sitenizde iki işi ayrı başlıklarla anlatmak, “kargo şoförü SRC” ve “kurye belgesi” aramalarının ikisini de karşılar. Google İşletme Profili’nde yalnızca ruhsatınızda bulunan programları listeleyin. Firma sahiplerine ODY ve ÜDY yükümlülüğünü hatırlatan kısa bir not da işe yarar.
Kurye belgesi sürecinin adaya nasıl anlatıldığını görmek için Sürücü Medya’nın hazırladığı SRC kurye belgesi sitesine bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin