G1, G2 ve G3 Yetki Belgesi Kime Gerekir? SRC Kursuna Danışan Nakliye ve Kargo Acenteleri için Rehber

Bir kargo firmasının mahalle şubesini açmak isteyen esnaf ya da bir nakliyat firması adına ilçede yük toplayan büro sahibi aynı noktada birleşir: araç almadan, bir taşımacının adına iş yapacaktır. Yönetmelik bu işe acentelik der ve ayrı bir yetki belgesine bağlar.

Acente ne yapar, ne yapamaz?

Kanundaki tanıma göre acente; bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer ya da bölge içinde sürekli olarak bir ya da birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişidir. Yönetmelik bu tanımı üç net kuralla tamamlar:

• G türü yetki belgesi sahipleri kendi nam ve hesaplarına taşıma yapamaz ve yaptıramaz.
• Adlarına taşıma senedi düzenleyecekleri yetki belgesi sahipleriyle acentelik sözleşmesi yapmak ve bunları yetki belgelerine kaydettirmek zorundadırlar.
• Yalnızca sözleşme yapıp yetki belgelerine kaydettirdikleri firmalar adına iş ve işlem yapabilirler.

G1, G2 ve G3 arasındaki fark nedir?

Tablodaki C2 için bir not: yönetmelikteki geçiş hükmüne göre C2 belgeleri L2’ye dönüştürüldü ve C2’ye yapılan atıflar L2’ye yapılmış sayılıyor. Ayrıntısı C2 yazısında. Kargo işletmeciliği belgeleri için M1 ve M2 yazısına bakabilirsiniz.

Başvuruda hangi şartlar aranır?

1. İş yeri. Merkezde ya da merkezin bulunduğu il sınırları içinde şube olarak tescil edilmiş, en az 20 metrekarelik kapalı ve bağımsız bir taşınmazın kullanım hakkı. Bu şart yetki belgesi süresince korunmalıdır.
2. Uygunluk denetimi. Fiziki yer şartının sağlandığı, Bakanlığın ilgili bölge müdürlüğünce düzenlenen uygunluk denetim tutanağıyla belgelenir.
3. Sermaye. Her üç belge için bir sermaye ya da işletme sermayesi şartı vardır; güncel tutarı Bakanlık kaynaklarından teyit edin.
4. Genel şartlar. Faal vergi mükellefi olmak, ilgili odaya kayıt, elektronik tebligat sistemine üyelik ve mesleki saygınlık.

Büyükşehir olmayan illerde, il merkez ilçesi dışındaki ilçe, belde, kasaba ve köylerde faaliyet göstermek üzere G3 almak isteyenlerden sermaye şartı aranmaz ve belge ücretinde indirim uygulanır. Bu muafiyet için Bakanlığa yazılı başvuru gerekir.

Acentelik sözleşmesi nasıl yapılır?

Acentelik sözleşmesinde tarafların imzası, kapsam, taraflara verilen yetki ve görevler, mali konular, geçerli olduğu yer, süre, fesih ve düzenleme tarihi bulunmalıdır. Sözleşme e-Devlet üzerinden elektronik olarak da yapılabilir; bu durumda acente ile taşımacı sözleşmeyi karşılıklı onaylar. Sözleşmedeki değişiklikler Bakanlığa bildirilir.

Sorumluluk kimde?

Acenteler, bu sıfatla yaptıkları faaliyet ve işlemlerden taşımacılarla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. Taşımacı da acentesinin kendi adına yaptığı işlemlerden sorumludur. Yani “ben yalnızca aracıyım” savunması, kaybolan ya da hasar gören bir gönderide acenteyi sorumluluktan kurtarmaz. Eşya taşıyan firmalar ise yükü verenin acente, komisyoncu ya da organizatör olarak faaliyet gösterip göstermediğini sorgulamakla yükümlüdür.

Acente, komisyoncu ve organizatör aynı şey mi?

• Acente (G). Taşımacı adına sözleşme yapar; kendi adına taşıma yaptıramaz.
• Yolcu acentesi (F). Aynı işi yolcu taşımacılığında, bilet satışıyla yapar.
• Komisyoncu (H). Ücret karşılığında kendi adına ve müvekkili hesabına eşya taşıtır.
• Taşıma işleri organizatörü. Taşımacı sayılır; başkalarının imkânlarını kullanarak kendi nam ve hesabına taşıma yaptırır ve taşıma faturası düzenler. Ayrıntısı TİO yazısında.

Acentede SRC, ODY ya da ÜDY aranır mı?

SRC, yönetmelik kapsamındaki taşıtı kullanan şoförün belgesidir. Acente taşıma yapmadığı için şoför çalıştırması beklenmez. Yönetmeliğin üst düzey ya da orta düzey yönetici bulundurma zorunluluğunu saydığı yetki belgeleri arasında G türü yer almıyor. Yine de başvurudan önce güncel uygulamayı Bakanlıktan teyit etmenizi öneririz. Hangi belgenin kimden istendiğini yetki belgesi, ODY ve ÜDY yazısında tablo hâlinde bulabilirsiniz.

Kurs sahipleri için not

Acentelik açmak isteyenler çoğu zaman “SRC almam gerekiyor mu” diye kursu arar. Bu soruya dürüst bir cevap vermek, bugün kayıt getirmese de güven kazandırır; aynı kişi ileride araç alıp K1’e geçtiğinde sizi hatırlar. Sitenizdeki soru-cevap bölümüne “kargo şubesi açacağım, hangi belge gerekir” sorusunu ekleyebilirsiniz. Yetki belgesi işlemlerinin Bakanlığa yapıldığını ve kursun yalnızca ruhsatındaki eğitim programlarını verdiğini açıkça yazın.