K türü yetki belgesi yurt içinde eşya taşıyanlara verilir. Başkasının yükünü ücret karşılığı taşıyan K1, yalnızca kendi işiyle ilgili eşyayı taşıyan K2, ev ve büro taşıyan K3 alır. Kamyonet olarak tescilli araçla ticari olmayan eşya taşımak yönetmeliğin kapsamı dışındadır. K2 belgesinde tek bir kamyonet kayıtlıysa ve bu aracı belge sahibi gerçek kişi kendisi kullanıyorsa ondan SRC belgesi aranmaz. Bunun dışında yetki belgesine kayıtlı aracı kullanan şoförün, yurt içi eşya taşımacılığı için SRC 4 belgesi olmalıdır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
SRC kurslarına en çok gelen sorulardan biri kamyonet sahiplerinden gelir. “Aracım hafif ticari, kendi malımı taşıyorum, bana da belge lazım mı?” Cevap aracın markasına değil, ne taşıdığınıza ve kimin için taşıdığınıza bağlı. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ndeki ayrımı sırayla anlatalım.
K türü yetki belgesi kime gerekir?
K türü, yurt içi eşya taşımacılığı ya da hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Üç alt türü vardır.
| Belge | Kim alır? | Asgari kapasite |
|---|---|---|
| K1 | Ticari amaçla, yani başkasının eşyasını taşıyanlar | Gerçek kişide 1 birim taşıt ve 25 ton, tüzel kişide 2 birim taşıt ve 50 ton |
| K2 | Hususi taşımacılık yapanlar, yani yalnızca kendi esas işiyle ilgili eşyayı taşıyanlar | En az 1 birim taşıt |
| K3 | Ticari amaçla taşınma eşyası (ev, büro) taşıyanlar | 2 birim taşıt ve 35 ton |
Kapasite, kamyon ve kamyonetlerin azami yüklü ağırlıkları ile çekicilerin katar ağırlıkları toplanarak hesaplanır. Yurt dışına eşya taşıyacaksanız K değil C türü belgeye bakmanız gerekir; türlerin tamamını yetki belgesi karşılaştırma tablosunda bulabilirsiniz.
Kamyonetle çalışanlar için kapasite şartı nasıl uygulanır?
Yönetmelik küçük işletmeler için kapasite şartını hafifletiyor. Buna göre:
- Yalnızca kamyonetlerle taşımacılık yapmak üzere K1 ya da K2 belgesi isteyenlerden en az 1 birim taşıt dışında kapasite şartı aranmaz.
- K3 belgesinde bu kolaylık, en fazla 1 kamyonetle çalışacaklar için geçerlidir.
- Azami yüklü ağırlığı 25 tonun altında olan en fazla 1 kamyon için K1 isteyen gerçek kişiden de bir birim taşıt dışında kapasite aranmaz.
- K1 ve K3 belgesine eşya taşımaya uygun, ticari olarak tescilli taşıtlar kaydedilir. K2 belgesine ticari ya da hususi tescilli taşıt kaydedilebilir.
Hangi durumda K belgesi gerekmez?
Yönetmelik, kamyonet cinsi olarak tescil edilmiş N1 sınıfı taşıtlarla yapılan ve taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımaları kapsam dışında sayıyor. Örneğin kamyonetinizle kendi kişisel eşyanızı taşımanız bir taşımacılık faaliyeti değildir. Özel otomobille yapılan ticari olmayan taşımalar ve traktörle yapılan taşımalar da kapsam dışındadır.
Sınır şurada başlar. Kamyonetle dükkânınızın malını, şantiyenizin malzemesini ya da ürettiğiniz ürünü taşıyorsanız eşya ticaridir ve yaptığınız iş hususi taşımacılıktır; bunun belgesi K2’dir. Aynı araçla başkasının yükünü ücret karşılığı taşımaya başladığınızda K1 gerekir. K2 belgesiyle başkasına taşıma yapılmaz.
SRC belgesi hangi durumda aranmaz?
Yönetmelik, kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerden ilgili mesleki yeterlilik belgesini ister. Yurt içi eşya taşımacılığında bu belge SRC 4’tür. Tek bir istisna tanımlanmıştır.
- Yetki belgesi K2 ya da C1 olmalıdır.
- Belge bir gerçek kişi adına düzenlenmiş olmalıdır.
- Belgenin eki taşıt belgesinde yalnızca 1 kamyonet kayıtlı olmalıdır.
- Bu kamyoneti belge sahibinin kendisi kullanmalıdır.
Dört koşul birlikte sağlanıyorsa belge sahibinden mesleki yeterlilik belgesi aranmaz. Aynı kamyoneti çalışanınız kullanacaksa, ikinci bir araç eklerseniz ya da belge şirket adınaysa istisna uygulanmaz ve şoförün SRC 4 belgesi olmalıdır. Kamu kurumlarının ticari olmayan taşıma hizmetinde araç kullanan kamu personeli için de belge aranmaz.
K belgesi alan firmada ODY aranır mı?
K3 belgesi sahipleri ile tüzel kişi olan K1 belgesi sahipleri, en az bir orta düzey yönetici (ODY) belgesine sahip olmalı ya da bu belgeye sahip birini çalıştırmalıdır. Yönetmelikte bu yükümlülük K2 için sayılmamıştır; gerçek kişi adına düzenlenen K1 de listede yer almaz. Yükümlülük, taşıt belgesinde en az bir taşıtı bulunanlar için uygulanır. Ayrıntısı yetki belgesi ile ODY, ÜDY ilişkisi yazısında.
Şoför için SRC dışında ne istenir?
Şoförün işe uygun sınıfta ehliyeti olmalıdır. B sınıfı ehliyet kamyonet, C sınıfı kamyon ve çekici kullanmak içindir. Yönetmelik ayrıca şoförlerin bedenen ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren raporu beş yılda bir almasını şart koşar. Hangi SRC’nin hangi işe uyduğunu SRC seçim tablosunda görebilirsiniz. Başvuru şartlarının güncel hâli için Bakanlığın duyurularına bakın.
Kurs sahipleri için not
“Doblo ile SRC gerekir mi”, “kamyonete K belgesi şart mı” gibi aramalar SRC kurslarına doğrudan aday getirir. Sitenizde bu soruya dört koşullu istisnayı açıkça yazan bir sayfa açın; kesin cevap yerine “aracınız kimin adına, ne taşıyor, kim kullanıyor” sorularını sorun. Google İşletme Profili’ndeki soru cevap bölümüne aynı kısa cevabı ekleyin. Kayıt masasında adayın yetki belgesi türünü sormak, gereksiz kayıt ve sonradan çıkan şikâyeti önler. Yetki belgesi başvurusu sizin işiniz değildir; adayı Bakanlığın e-Devlet hizmetine yönlendirin.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin