F1 ve F2 Yetki Belgesi Kime Gerekir? SRC Kursuna Danışan Otobüs Bilet Acenteleri için Rehber

Otogardaki yazıhane, ilçe merkezindeki bilet bürosu ya da birden çok firmanın biletini satan internet sitesi aynı işi yapar: taşımacı adına bilet keser. Bu işin yetki belgesi F türüdür. SRC kurslarına “yazıhane açacağım, bana da belge lazım mı” diye gelenler için cevabı sırayla veriyoruz.

F türü yetki belgesi hangi işi kapsar?

F türü, ticari amaçla yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacaklara verilir. Eşya ve kargo acenteliği ayrı bir ailedir ve G1, G2 ve G3 yazısında anlatılmıştır. Yolcu taşımacılığında komisyonculuk ise yapılamaz; yönetmelik bunu açıkça yasaklar.

Başvuruda hangi şartlar aranır?

• Büro. Acentelik hizmetine elverişli müstakil bir büronun ya da kalkış yerindeki terminaller birleştirilmişse bu terminaldeki bürolardan birinde yeterli bir alanın kullanım hakkına sahip olmak gerekir.
• Sermaye. Yönetmelik bir sermaye ya da işletme sermayesi şartı koyar; F1’de tutar, faaliyet gösterilen yerin ilçe ya da il olmasına göre değişir. Açılacak her şube için bu tutar katlanarak artar. Güncel rakamı Bakanlık kaynaklarından teyit edin.
• Genel şartlar. Faal vergi mükellefi olmak, ilgili odaya kayıtlı olmak, elektronik tebligat sistemine üye olmak ve mesleki saygınlık şartını taşımak bütün ticari yetki belgelerinde aranır.

Kaç firmayla ve hangi firmalarla sözleşme yapılabilir?

F1 ve F2 sahipleri, en fazla 20 firmayla sınırlı olmak üzere B1, B2, D1, D2, D4 ve tarifeli çalışan A1 yetki belgesi sahipleriyle acentelik sözleşmesi yapabilir. D4 sahipleriyle yapılan sözleşmeler bu sayıya dâhil edilmez. Yalnızca internet üzerinden faaliyet göstermek üzere belge alanlar için firma sayısı sınırı uygulanmaz; bu durumda belge ücreti farklı hesaplanır.

Sözleşme tek başına yetmez. Acente, adına bilet satacağı yetki belgesi sahibiyle yaptığı sözleşmeyi yetki belgesine kaydettirmek zorundadır ve yalnızca bu şekilde kaydettirdiği firmalar adına işlem yapabilir. e-Devlet’teki Bakanlık hizmetleri arasında acentelik işlemleri için ayrı bir hizmet bulunur; ayrıntısı yetki belgesi sorgulama yazısında.

Bilet keserken hangi kurallara uyulur?

1. Tarifeye uygunluk. Tarifeli taşıma yapan firma adına, o firmanın Bakanlığa bildirdiği ücret tarifesine, zaman tarifesine, güzergâha ve ara duraklara uygun olmayan bilet düzenlenemez.
2. Tarifesiz taşımacı adına bilet yok. Tarifesiz yolcu taşımacılığı yapan firmalar adına yolcu bileti ya da bilet yerine geçebilecek bir belge düzenlenemez. Tur ve gezi taşımaları taşıma sözleşmesiyle yapılır.
3. Bilette acente bilgisi. Acente aracılığıyla düzenlenen bilette, taşımacının bilgilerine ek olarak acentenin adı, unvanı, adresi, yetki belgesi numarası ve vergi kimlik numarası yer alır.
4. Tarifelerin görünür olması. Taşımacı, ücret ve zaman tarifelerini acentelerine bildirir; bu tarifeler yolcuya hizmet verilen acentede görülebilecek bir yere asılır ya da elektronik olarak gösterilir.
5. Yönlendirme yasağı. Yolcu taşımacıları ve acenteleri, bilet sattıkları terminallerde ve çevresinde yolcuları yönlendirmek için personel çalıştıramaz.
6. Aynı koltuk iki kez satılmaz. Bir yolcuya satılmış oturma yeri başkasına satılamaz.

İade tarafında da kural açıktır: hareket saatinden 12 saat öncesine kadar yapılan başvuruda bilet ücretinin tamamı iade edilir, sefer başlayıncaya kadar yapılan başvuruda altı ay geçerli açık bilet düzenlenir. Yükümlülük taşımacıya yazılmıştır, ama yolcu çoğu zaman karşısında acenteyi bulur.

Acentenin sorumluluğu nereye kadar uzanır?

• Acenteler, bu sıfatla yaptıkları faaliyet ve işlemlerden taşımacıyla birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
• Taşımacı da acentesinin, acentelik sıfatıyla kendi adına yaptığı işlemlerden sorumludur.
• F türü belge sahipleri kendi nam ve hesaplarına taşıma yapamaz ve yaptıramaz. Otobüs kiralayıp sefer düzenlemek acenteliğin değil taşımacılığın işidir ve ayrı yetki belgesi gerektirir.
• Faaliyet yalnızca Bakanlığa bildirilen merkez ve şube adreslerinde yürütülür.

Acentede ODY ya da SRC belgesi aranır mı?

Karayolu Taşıma Yönetmeliği, hangi yetki belgelerinde üst düzey ve orta düzey yönetici belgesi arandığını tek tek sayar; F türü bu listelerde yer almaz. Şoförün belgesi olan SRC ise araç kullanan kişide aranır; yalnızca bilet satan acentenin kullandığı bir taşıt yoktur. Belgelerin kime ait olduğunu yetki belgesi, ODY, ÜDY ve SRC yazısında, türlerin tamamını karşılaştırma tablosunda bulabilirsiniz.

Kurs sahipleri için not

Bilet acentesi açmak isteyenler belge sorusunu çoğu zaman SRC kursuna sorar, çünkü çevrelerinde “ulaştırma belgesi” denince akla ilk kurs gelir. Sitenizin soru cevap bölümünde “bilet yazıhanesi için SRC ya da ODY gerekir mi” sorusuna kısa ve dürüst bir cevap verin: yönetmelik F türü için bu yükümlülüğü saymıyor, başvuru Bakanlığa yapılıyor. Gereksiz kayıt almamak, o kişinin şoför çalıştırmaya başladığında size geri dönmesini sağlar. Google İşletme Profili’nde yalnızca ruhsatınızdaki programları listeleyin.