A türü yetki belgesi, otomobille ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. A1 yurt içinde tarifeli ya da tarifesiz, A2 uluslararası tarifesiz taşıma içindir. A1 için en az 4, A2 için en az 5 özmal ticari otomobil gerekir; taşıt belgesine 8 yaşından büyük otomobil kaydedilmez. Yalnızca kamu kurumlarına hizmet vermek üzere alınan A1 belgesi ayrı kurallara bağlıdır ve o araçlar başka iş için kullanılamaz. Firmada en az bir orta düzey yönetici belgesi, şoförde yurt içi için SRC 2, uluslararası için SRC 1 aranır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
“Vito aldım, transfer işi yapacağım, hangi belge lazım?” sorusu SRC kurslarının kayıt masasında sıkça duyulur. Otomobille ticari yolcu taşımanın yetki belgesi A türüdür. Taksi ile karıştırılmamalıdır; taksi belediyenin verdiği izinle çalışır ve taksi şoförü yazısında ayrıca anlatılmıştır.
A türü yetki belgesi hangi işi kapsar?
Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre A türü, otomobille ticari olarak tarifeli ya da tarifesiz, yurt içi ya da uluslararası yolcu taşımacılığı yapacaklara verilir. Yönetmelikte otomobil, şoförü dâhil en fazla dokuz oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş araçtır. Dokuzdan fazla oturma yeri olan araç otobüs sayılır ve başka belge ailesine girer.
| Başlık | A1 | A2 |
|---|---|---|
| Kapsam | Yurt içi, tarifeli ya da tarifesiz | Uluslararası, tarifesiz |
| Asgari özmal ticari otomobil | 4 | 5 |
| Taşıt belgesine kaydedilebilecek en fazla otomobil | 20 | 10 |
| Taşıt yaşı | 8 yaşından büyük olamaz | 8 yaşından büyük olamaz |
| Sözleşmeli (kiralık) taşıt | Kaydedilmez, yalnız özmal | Kaydedilmez, yalnız özmal |
İki belgede de sermaye ya da işletme sermayesi şartı ve faaliyetin yürütüleceği merkez ya da şube için bu işe elverişli bir taşınmaz şartı vardır. Güncel sermaye tutarını Bakanlık kaynaklarından teyit edin.
A1 belgesinde araçlar için hangi şartlar aranır?
- Tescil. Otomobiller ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş, yetki belgesi sahibinin adına kayıtlı olmalıdır.
- Motor. Kamu kurumu sözleşmesine dayanan belgeler dışında, A1 taşıt belgesine motor silindir hacmi 1.900 santimetreküpten az olmayan otomobiller kaydedilir. Elektrikli otomobillerde silindir hacmi aranmaz; bunun yerine yönetmelikte belirlenen asgari motor gücü şartı uygulanır.
- Unvan. A türü belge sahipleri, unvanlarını ya da kısa unvanlarını taşıtların en az bir yerine görülebilecek şekilde yazdırır.
- Grup. Grup yolcu taşımasında otomobille yalnızca bir grup taşınabilir.
Motor hacmi ve taşıt sayısıyla ilgili geçmiş yıllara ait geçiş hükümleri bulunduğu için, eski tarihli bir belgeniz ya da kayıtlı eski bir aracınız varsa durumunuzu Bakanlıktan teyit edin.
Kamu kurumlarına hizmet veren A1 belgesi nasıl farklıdır?
Yönetmelik, yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına hizmet verecek A1 başvuruları için ayrı bir düzen kurar:
- Hizmet verilecek kurumla yapılmış sürücülü hizmet alımı sözleşmesi bulunmalı ve Bakanlığa ibraz edilmelidir.
- Sözleşmede taşıt sayısı ve taşıt cinsleri belirtilmelidir.
- Bu belgeye kayıtlı taşıtlar, yalnızca taşıt kartı üzerinde belirtilen kamu kurumuna hizmet vermek için kullanılır. Başka işte kullanmak kapsam dışı faaliyet sayılır.
- Bu sözleşmelere dayanılarak kaydedilen taşıtlarda 20 otomobil sınırına bakılmaz; taşıt kartının süresi sözleşmenin süresiyle sınırlıdır.
Kamu kurumu dışındakilere hizmet verecek A1 başvuruları için öngörülmüş olan ek ücret hükmü ise yönetmelik metninde yargı kararıyla iptal edilmiş olarak yer alıyor. Ücret konusunda güncel uygulamayı Bakanlığın duyurusundan öğrenin.
A2 belgesinde sınır kapısı kuralı nedir?
A2, otomobille uluslararası tarifesiz yolcu taşımacılığı içindir ve uygulamada kara sınır kapısı bulunan illerde gündeme gelir. Bu illerde faaliyet göstermek üzere yapılan başvurular Bakanlığa giriş tarihi ve sırasına göre değerlendirilir. İlk kez A2 alacak olanların, belgeyi kullanacakları sınır kapısının bulunduğu ilde en az bir yıldır faal vergi kaydının olması ve faaliyete aynı ilde devam etmesi gerekir. Her kara sınır kapısı için düzenlenecek belge sayısı sınırlıdır. A2 sahibi, belgesini aldığı sınır kapısı dışında faaliyet gösteremez.
Sefer öncesinde hangi bildirim yapılır?
A1 ve A2 sahipleri, arızi, grup ya da mekik seferlerinde taşıtın plakasını, görevli personeli ve yolcu bilgilerini seyahatin başlangıcından en geç bir saat önce, havalimanından başlayan seferlerde en geç iki saat önce Bakanlığın sistemine işler. Tarifeli çalışan A1 sahipleri ise bilgileri seyahat başlayıncaya kadar bildirir. Ayrıntısı U-ETDS yazısında.
A1 taşıtları, belgenin kapsamı dışında ya da yetki belgesi olmayan kişilerin faaliyetleri için kullandırılamaz. Bu ihlalden bir takvim yılında beş kez uyarma düzenlenip tebliğ edilirse yetki belgesi iptal edilir.
Şoför ve yönetici için hangi belgeler gerekir?
A türü belge sahipleri, ilk yetki belgesini aldıkları tarihten itibaren altı ay içinde en az bir orta düzey yönetici belgesine sahip olmalı ya da bu belgeye sahip kişiyi istihdam etmelidir. Taşıtı kullanan şoförde mesleki yeterlilik belgesi aranır: yurt içi yolcu taşımacılığında SRC 2, uluslararası yolcu taşımacılığında SRC 1. Otomobil için B sınıfı ehliyet yeterlidir. Şoförün bedenen ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren raporu beş yılda bir alması da şarttır. Belgelerin birbirinin yerine geçmediğini yetki belgesi, ODY ve ÜDY yazısında anlattık.
Kurs sahipleri için not
Transfer ve VIP taşıma işine girenler çoğu zaman yalnızca “SRC lazım” bilgisiyle gelir; firmanın A1 belgesi ve ODY yükümlülüğünü kayıt masasında öğrenir. Sitenizde “otomobille yolcu taşıyanlara hangi belgeler gerekir” başlıklı kısa bir sayfa bu aramayı karşılar. Kamu kurumu ihalesine girecek firmalara ODY 2 programını aynı görüşmede hatırlatabilirsiniz. Yetki belgesi başvurusunun kursa değil Bakanlığa yapıldığını açıkça yazın ve yalnızca ruhsatınızdaki programlar için kayıt alın.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin