Virajın temel kuralı, yavaşlamayı viraja girmeden bitirmektir. Karayolları Trafik Yönetmeliği sürücülerin dönemeçlere girerken ve dönemeçli yollarda ilerlerken hızlarını azaltmasını zorunlu tutar. Görüş yetersizliği olan dönemeçlerde öndeki aracı geçmek ve duraklamak yasaktır. Geceleri, yakın ilerisi görülmeyen dönemeçlere yaklaşırken uzun ve kısa farlar art arda yakılarak geliş haber verilir. Sıra şöyledir: uzağa bak, yavaşla, vitesi düşür, şeridini koru, virajdan çıkarken hızlan.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Düz yolda hata yapan sürücünün düzeltmek için zamanı vardır. Virajda aynı hata aracı karşı şeride ya da yol dışına taşır. Bunun nedeni basittir: dönen araç dışa doğru savrulmak ister ve bu istek hız arttıkça hızla büyür. Lastiklerin yola tutunma gücü sınırlıdır; bu gücü hem dönmek hem sert fren yapmak için aynı anda kullanmaya kalkarsanız yetmez.
Mevzuat virajlarla ilgili ne söylüyor?
Mevzuatta viraj “dönemeç” adıyla geçer. Karayolları Trafik Yönetmeliği’ndeki ilgili kurallar şunlardır:
| Konu | Kural |
|---|---|
| Hız | Dönemeçlere girerken ve dönemeçli yollarda ilerlerken hız azaltılır |
| Geçme (sollama) | Görüş yetersizliği olan tepe üstü ve dönemeçlerde öndeki aracı geçmek yasaktır |
| Duraklama ve park | Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde ve dönemeçlerde yasaktır |
| Gece | Yakın ilerisi görülmeyen dönemeçlere yaklaşırken uzun ve kısa farlar art arda yakılarak geliş haber verilir |
| Arıza | Dönemeç gibi yerlerde uyarı işaretinin diğer sürücülerin önceden görebileceği biçimde konulması gerekir |
Yönetmelik ayrıca hızın, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumuna uydurulmasını ister. Yani levhadaki sınırın altında gitmek tek başına yeterli değildir; ıslak bir virajda aynı hız fazla olabilir.
Viraja girerken hangi sıra izlenir?
- Bakın. Viraj levhasını, yolun kıvrılışını ve görebildiğiniz en uzak noktayı okuyun. Virajın sonunu göremiyorsanız keskin kabul edin.
- Yavaşlayın. Freni araç düz giderken, viraja girmeden kullanın.
- Vitesi düşürün. Viraja, çıkışta aracı rahat hızlandıracak viteste girin.
- Dönün. Direksiyonu yumuşak ve tek hareketle çevirin, şeridinizin içinde kalın.
- Çıkın. Yol düzelmeye başladığında direksiyonu toplarken gazı kademeli artırın.
Viraj içinde debriyaja basıp aracı boşa almak ya da vites değiştirmek, tekerleklerle motorun bağlantısını kestiği için aracın dengesini bozar. Vites işini virajdan önce bitirin.
Viraj içinde fren yapılır mı?
Gerekirse yapılır; ama sert fren, dönmekte olan aracın tutunmasını azaltır. Viraja doğru hızla girdiyseniz fren ihtiyacınız zaten olmaz. Hızlı girdiğinizi viraj içinde fark ettiyseniz gazı kesin, direksiyonu sabit tutun ve freni yumuşak kullanın. Paniğe kapılıp direksiyonu daha fazla kırmak ya da frene sertçe basmak durumu ağırlaştırır.
Günümüz araçlarındaki ABS ve ESP gibi sistemler bu anlarda yardımcı olur, fakat fizik kurallarını değiştirmez. En güvenli viraj, hızı baştan doğru ayarlanmış virajdır.
Art arda gelen virajlarda her virajı ayrı düşünün. Birinci virajdan çıkarken hızlanıp ikincisine frenle girmek yerine, ikisini de rahat döneceğiniz sabit bir hız ve vites seçin. Dağ yollarında bu alışkanlık hem yolcuları hem frenleri yormaz.
Virajda şerit nasıl korunur?
- Sağa dönen virajda aracın sağ tekerleklerinin bankete düşmemesine, sola dönen virajda aracın orta çizgiye taşmamasına dikkat edin.
- Virajı “kesmek”, yani karşı şeride girerek dönmek, karşıdan gelen aracı görmediğiniz yerde çarpışma demektir.
- Gözünüzü aracın hemen önüne değil, virajın çıkışına doğru tutun; eller bakılan yere gider.
- Direksiyonu iki elle tutun. Tek elle ya da avuç içiyle çevirmek düzeltme şansınızı azaltır.
- Karşıdan gelen büyük araçların virajda daha fazla yer kaplayabileceğini hesaba katın.
Islak, karlı ve gece virajda ne değişir?
Zemin kayganlaştıkça tutunma azalır; aynı virajı kuru havadaki hızla dönemezsiniz. Yağmurun ilk dakikalarında yol yüzeyi özellikle kaygandır. Gece ise farlarınız virajın içini değil, düz karşıyı aydınlatır; görüş mesafeniz kısalır. Bu durumlarda viraja daha düşük hızla ve daha erken hazırlıkla girin. Gece görüşü kapalı bir dönemece yaklaşırken farları art arda yakıp söndürerek gelişinizi haber vermek mevzuatın isteğidir.
Direksiyon sınavında viraj nasıl değerlendirilir?
Sürücü kursu yönetmeliği, eğitim ve sınav güzergâhında virajlı yol bulunmasını ister. Virajdaki davranışınız akan trafikteki sürüş becerisi ve trafik kurallarına uyma kapsamında gözlenir: hızın uygunluğu, şeridin korunması, ayna kontrolü. Gün ışığı olmayan saatlerde yapılan sınavlarda, yakın ilerisi görülmeyen kavşak, dönemeç ve tepe üstlerine yaklaşırken farlarla geliş haber vermek de istenen davranışlar arasındadır. Hız konusunun bütününü hız ayarı yazısında, sınavdaki genel hataları puan kaybettiren durumlar yazısında bulabilirsiniz.
Kurs sahipleri için not
Güzergâhınızda virajlı bir kesim varsa bunu sitenizdeki eğitim sayfasında adıyla anın; aday dersin nerede geçeceğini bilmek ister. Viraj levhalarını gösteren kısa bir görsel dizi, Google İşletme Profili gönderisi olarak hem teorik sınava hem direksiyon dersine hazırlık sağlar. Kayıt masasında velilere, ders planında virajlı yol ve gece sürüşünün yer aldığını söylemek güven verir. İçerikte hız rakamı vermek yerine “viraja girmeden yavaşla” kuralını öne çıkarın; rakam yola göre değişir, kural değişmez.
kaynak olarak ekleyin