Trafik mevzuatı hız için iki ayrı yükümlülük koyar: belirlenen sınırı aşmamak ve hızı koşullara uydurmak. Sürücüler kavşaklara, yaya ve hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprülere yaklaşırken, dönemeçlere ve yapım alanlarına girerken hız azaltmak zorundadır. Zorunlu neden olmadan diğer araçların ilerleyişini engelleyecek kadar yavaş gitmek de yasaktır. Direksiyon sınavında adaydan güzergâhta yol ve araç için belirlenen azami hız sınırına ulaşması, ayrıca 30 kilometre hızla giderken komutla ani fren yapması istenir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Yeni sürücülerin hızla ilgili iki yaygın hatası vardır. Birincisi, levhadaki rakamı “bu hızla gitmeliyim” diye okumak. İkincisi, güvenli olmak adına herkesten yavaş gitmek. Mevzuat ikisini de doğru bulmaz. Hız, bir sınırın altında kalmak ve o sınırın içinde yola, havaya, trafiğe göre doğru değeri seçmek demektir.
Hız sınırı ile uygun hız arasındaki fark nedir?
Hız sınırı, o yolda o araç cinsiyle çıkılabilecek en yüksek değerdir. Karayolları Trafik Yönetmeliği sınırları araç cinsine ve yolun türüne göre (yerleşim yeri içi, şehirlerarası çift yönlü yol, bölünmüş yol, otoyol) ayrı ayrı belirler. Otomobiller için yerleşim yeri içindeki genel sınır, aksine bir işaret yoksa saatte 50 kilometredir. Yetkili kurumlar bu sınırları belirli yollarda artırıp azaltabilir; bu yüzden asıl bakılacak yer yoldaki levhadır. Güncel sınır tablosu için resmî kaynaklara ve trafik levhaları sayfasına bakın.
Uygun hız ise o anki koşulda güvenli olan değerdir ve çoğu zaman sınırın altındadır. Yönetmelik sürücülerden hızlarını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmalarını ister.
Hangi durumlarda hız azaltmak zorunlu?
Yönetmelik şu yerlerde hızın azaltılmasını açıkça zorunlu tutar:
- Kavşaklara yaklaşırken,
- Dönemeçlere girerken ve dönemeçli yollarda ilerlerken,
- Tepe üstlerine yaklaşırken,
- Yaya geçitlerine ve hemzemin geçitlere yaklaşırken,
- Tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken,
- Yapım ve onarım alanlarına girerken.
Bu listenin ortak noktası, ilerisini tam göremediğiniz ya da bir başkasının yolunuza çıkabileceği yerler olmasıdır. Okul önü, pazar yeri, park etmiş araçların arası gibi listede adı geçmeyen yerlerde de aynı mantıkla davranılır.
Hız arttıkça ne değişir?
| Etkilenen şey | Hız arttığında |
|---|---|
| Durma mesafesi | Uzar; tepki süresinde kat edilen yol da fren mesafesi de büyür |
| Görüş alanı | Daralır; yanlardan gelen yaya ve aracı fark etmek zorlaşır |
| Virajda tutunma | Azalır; araç dışa savrulmaya daha yatkın olur |
| Takip mesafesi ihtiyacı | Artar |
| Hata payı | Küçülür; düzeltmek için kalan süre kısalır |
Takip mesafesi için yönetmelik bir ölçü verir: öndeki araçla aranızdaki mesafe, kilometre cinsinden hızınızın en az yarısı kadar metre olmalıdır. Saatte 60 kilometreyle gidiyorsanız en az 30 metre. Yağmurda ve gece bu mesafeyi artırın.
Çok yavaş gitmek de kural ihlali mi?
Evet. Yönetmelik şu üç davranışı yasaklar:
- Zorunlu bir neden olmadıkça diğer araçların ilerleyişine engel olacak biçimde yavaş sürmek,
- Belirlenen hız sınırlarının çok altında ve trafik akışına engel olacak biçimde sürmek,
- Güvenlik nedeni ya da bir talimat dışında, başkalarını rahatsız edecek ya da tehlikeye sokacak biçimde gereksiz ve ani yavaşlamak.
Şehirlerarası yollar ve otoyollar için asgari hız sınırları da vardır. Yavaş gitmek zorundaysanız en sağ şeridi kullanın; dar yolda arkanızda araç biriktiyse elverdiği ölçüde sağa yanaşıp geçişi kolaylaştırın. Bu da yönetmelikteki bir yükümlülüktür.
Direksiyon sınavında hızla ilgili ne istenir?
Sürücü kursu yönetmeliğinde iki açık hüküm vardır. Birincisi, sınavın yapıldığı güzergâhta aracın cinsi ve yol için belirlenen azami hız sınırına ulaşılır. Yani sınav boyunca çok düşük hızla gitmek beklenen davranış değildir; komisyon akışa uygun, sınırı aşmayan bir sürüş görmek ister. İkincisi, güzergâhın uygun bir yerinde saatte 30 kilometre hızla giderken, komisyon başkanı aynalarla trafik kontrolü yapıldıktan sonra komut verir ve aday ani frenle aracı durdurur.
Bunların yanında çukur ve kasislere uygun hızda girmek de sayılan davranışlardandır. Sınavın akışı için rota ve süre yazısına bakabilirsiniz.
Derste hız duygusu nasıl kazanılır?
- İlk derslerde göstergeye sık bakın; motor sesiyle hız arasındaki ilişkiyi öğrenin.
- Her levhadan sonra kendinize “şimdi sınır kaç” diye sorun.
- Kavşağa, geçide, viraja yaklaşırken ayağınızı gazdan erken çekin; freni son ana bırakmayın.
- Vites ile hızı eşleştirin. Yüksek viteste düşük hız motoru zorlar, düşük viteste yüksek hız gereksiz devir demektir.
- Usta öğreticinizden farklı yol türlerinde sürüş isteyin; hız duygusu tek sokakta gelişmez.
Virajda hızın nasıl kurulacağını viraj yazısında ayrıca anlattık.
Kurs sahipleri için not
Hız konusu, sitenizde sorumlu bir dille işlendiğinde kursunuzun eğitim anlayışını gösterir. “Sınavda yavaş gitmek yeterli mi” sorusunu yönetmelikteki azami hıza ulaşma hükmüyle cevaplayan kısa bir yazı, adayların yaygın bir yanlışını düzeltir. Google İşletme Profili’nizde ceza tutarı ya da hız rakamı içeren gönderilerden kaçının; bunlar değiştiğinde eski gönderi yanlış bilgi olarak kalır. Kayıt masasında velilere ders planında farklı yol türlerinin bulunduğunu anlatmanız, eğitim içeriğinizi somutlaştırır.
kaynak olarak ekleyin