Sürücü kursu yönetmeliği, eğitim ve sınav aracı olarak kullanılacak bütün araçların yetkili kuruluşlarca muayenesinin yapılmış ve trafiğe çıkmasının uygun görülmüş olmasını şart koşar. Muayene süresi aracın cinsine ve kullanım amacına göre değişir: hususi otomobil, motosiklet ve motorlu bisiklet ilk üç yaş sonunda ve sonra iki yılda bir; traktör ilk üç yaş sonunda ve sonra üç yılda bir; kamyonet, minibüs, otobüs, kamyon gibi diğer motorlu araçlar ilk bir yaş sonunda ve sonra yılda bir muayene edilir. Kendi aracınızın hangi gruba girdiğini tescil belgesindeki cins ve kullanım amacı belirler; geçerlilik tarihini belgeden ve muayene raporundan okuyun. Egzoz gazı emisyon ölçümü ayrı bir yükümlülüktür.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Muayene tarihi, eğitim aracının takviminde sigorta bitişi kadar önemli bir tarihtir. Geçtiği gün araç yalnızca trafik kuralı açısından değil, kurs mevzuatı açısından da kullanılamaz hâle gelir. Birkaç aracı olan bir kursta bu tarihleri akılda tutmak mümkün değildir; yazılı bir çizelge gerekir.
Yönetmelik eğitim aracının muayenesi için ne diyor?
Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’ne göre direksiyon eğitim ve sınav aracı olarak kullanılacak bütün araçların yetkili kuruluşlarca muayenesi yapılmış, trafiğe çıkması uygun görülmüş ve mevsim şartlarına uygun donanıma sahip olması gerekir. Donanımı sağlam olmayan ve trafiğe hazır durumda bulunmayan araçla ders ve sınav yapılamaz. Sınav günü araç, sınav başlamadan önce araç kontrol formuna göre incelenir.
Karayolları Trafik Yönetmeliği de genel kuralı koyar: Teknik şartlara uygun durumda olmayan aracın trafiğe çıkarılması yasaktır.
Muayene hangi araçta kaç yılda bir yapılır?
Muayene süreleri, araç muayenesiyle ilgili yönetmelikte aracın cinsine ve kullanım amacına göre belirlenir. Genel çerçeve şöyledir:
| Araç | İlk muayene | Sonraki muayeneler |
|---|---|---|
| Hususi otomobil | İlk üç yaş sonunda | İki yılda bir |
| Motosiklet ve motorlu bisiklet | İlk üç yaş sonunda | İki yılda bir |
| Lastik tekerlekli traktör | İlk üç yaş sonunda | Üç yılda bir |
| Kamyonet, minibüs, otobüs, kamyon ve diğer motorlu araçlar | İlk bir yaş sonunda | Yılda bir |
Bu tablo genel kuraldır. Kurs sahibinin dikkat etmesi gereken iki nokta var:
- Araç cinsi. “B” sınıfı eğitim aracı otomobil de olabilir, kamyonet de. Tescil belgesinde cinsi kamyonet yazan araç yılda bir muayeneye girer. Aracın hangi grupta değerlendirileceği konusunda son sözü muayene istasyonu söyler.
- Kullanım amacı. Eğitim aracı tescil belgesine “sürücü kursu aracı” olarak işlenmiştir. Bu kaydın muayene süresini etkileyip etkilemediğini genellemiyoruz; her aracınız için geçerlilik tarihini tescil belgesinden ve son muayene raporundan okuyun, tereddüt varsa istasyona sorun.
Kısacası filonuzdaki araçların muayene tarihleri birbirinden farklı aralıklarla gelir. Otomobil, kamyonet, motosiklet ve ağır vasıta bir aradaysa tek bir “muayene ayı” belirleyemezsiniz.
Çift kumanda taktırınca ya da kazadan sonra ayrıca muayene gerekir mi?
Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre muayene süresi dolmasa bile iki durumda özel muayene zorunludur: Araç kazaya karışmış ve yetkili zabıta muayenesini gerekli görmüşse; ya da araç üzerinde değişiklik yapılmışsa. Çift fren ve çift debriyaj sistemi sonradan takılan bir donanımdır ve kurs yönetmeliği bunun tescil belgesine işlenmesini ister. Yeni aldığınız araçta montaj, belgeye işleme ve muayene adımlarının sırasını montajı yapan yetkili firmadan ve muayene istasyonundan öğrenin; ardından millî eğitim müdürlüğüne izin başvurusu gelir. Sürecin tamamı araç yaşı ve değişim yazısında sıralı.
Egzoz ölçümü muayeneden ayrı mı takip edilir?
Egzoz gazı emisyon ölçümü, ayrı bir yönetmeliğe dayanan ayrı bir yükümlülüktür ve kendi geçerlilik tarihi vardır. Hangi araçların ölçüme tabi olduğu, ölçümün hangi aralıkla yapılacağı ve muayene sırasında nasıl değerlendirildiği konusunda güncel kuralı muayene istasyonundan ya da ilgili bakanlığın duyurusundan teyit edin. Çizelgenizde muayene ve egzoz ölçümü için iki ayrı sütun açın; ikisini aynı randevuya denk getirmek atölye gününü azaltır.
Eğitim aracının egzoz tarafı olağan araca göre daha zor koşulda çalışır: uzun rölanti, kısa mesafe ve düşük hız. Ölçümden önce aracın bakımının yapılmış olması ve aracın ölçüme motor ısınmış hâlde girmesi için servisinizin önerisini alın.
Muayene öncesinde eğitim aracında neye bakılır?
- Lambaların tamamı; eğitim aracında stop lambaları çok çalışır.
- Lastiklerin diş durumu ve yanakları; kaldırım teması yanakta hasar bırakır.
- Fren sistemi ve el freni.
- Ön düzen ve direksiyon boşluğu.
- Emniyet kemerlerinin tamamı.
- Silecekler, korna, camlardaki çatlaklar.
- Araçta bulunması zorunlu gereçler.
- Sonradan takılan donanımın tescil belgesiyle uyumu.
- Zorunlu trafik sigortasının geçerliliği; sigortası geçerli olmayan araç muayeneye alınmaz.
Muayeneden bir iki hafta önce aracı servise göstermek, eksik çıkıp yeniden randevu alma ihtimalini azaltır. Kusur sınıfları ve tekrar muayenesi için tanınan süre için istasyonun verdiği raporu esas alın.
Tarihler filo düzeyinde nasıl izlenir?
- Bütün araçlar için tek sayfalık bir çizelge tutun: plaka, cins, muayene bitişi, egzoz ölçümü bitişi, zorunlu sigorta bitişi, varsa kasko bitişi.
- Çizelgeye her dönem başında bakın; o dönem içinde tarihi dolan aracı işaretleyin.
- Randevuyu sınav haftasının dışına, mümkünse dönem arasına alın.
- Muayeneyi son güne bırakmayın. Kanun, süresi geçirilen her ay için muayene ücretinin artırılarak alınmasını öngörür; asıl kayıp ise aracın derse çıkamadığı günlerdir.
- Raporun bir örneğini araç dosyasına koyun; denetimde ve sınav günü sorulabilir.
Sigorta tarafı için sigorta ve kasko yazısına, denetim günü istenen diğer kayıtlar için denetime hazırlık rehberine bakabilirsiniz. Muayene kuralları zaman içinde değişebilir; kendi aracınız için güncel süreyi randevu alırken teyit edin.
kaynak olarak ekleyin

