SRC belgesi ile psikoteknik raporu ayrı belgelerdir ve ayrı kurumlardan alınır. SRC kursuna kayıt olurken psikoteknik raporu istenmez. İkisinin birlikte arandığı yer iştir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki taşıtları kullanan şoför hem mesleki yeterlilik belgesine sahip olmalı hem de beş yılda bir bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren rapor almalıdır. Aracını yalnızca kişisel kullanan sürücüden ikisi de istenmez. Okul servisi şoförlerinde ve 66 yaşından gün alan sürücülerde ek kurallar vardır. SRC kursu psikoteknik kaydı alamaz; değerlendirmeyi yetkilendirilmiş merkezler yapar.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
SRC kursuna gelen adayın ikinci sorusu çoğu zaman şudur. Psikotekniği de siz mi veriyorsunuz? Bu iki belge sahada hep yan yana anıldığı için tek bir işlemin iki parçası sanılıyor. Öyle değil. Biri eğitim ve sınavla alınan bir yeterlilik belgesi, diğeri bir sağlık değerlendirmesinin raporu. Bu yazı ikisinin ne zaman birlikte istendiğini işe göre ayırıyor. İki raporun içerik farkını psikoteknik ile sağlık raporu farkı yazısında anlatmıştık; burada tekrar etmiyoruz.
SRC kursuna kayıt için psikoteknik gerekir mi?
Hayır. İlgili yönetmelik SRC kursuna kayıtta istenecek belgeleri sayıyor ve listede psikoteknik raporu yok:
- Kayıt formu,
- Kimlik kartı (görülüp iade edilir),
- Yönetmelikte sayılan suçlardan adli sicil kaydı bulunmadığını gösteren barkotlu belge,
- Öğrenim durumunu gösteren belge,
- Son altı ayda çekilmiş bir biyometrik fotoğraf,
- Taşımacılık türüne uygun sürücü belgesi.
Yani psikoteknik raporunuz olmadan kursa yazılabilir, eğitimi tamamlayıp sınava girebilirsiniz. Rapor, belgeyle çalışmaya başladığınızda devreye girer.
Hangi şoförden ikisi birden istenir?
Karayolu Taşıma Yönetmeliği, kapsamındaki taşıtları kullanan şoförler için iki şartı aynı maddede sayar. İlgili mesleki yeterlilik belgesine sahip olmak ve şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psikoteknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından beş yılda bir almak.
| Sürücünün durumu | SRC | Psikoteknik raporu |
|---|---|---|
| Ücret karşılığı yük ya da yolcu taşıyan şoför | İstenir | Beş yılda bir istenir |
| Şirketin yetki belgesine kayıtlı aracını kullanan çalışan | İstenir | Beş yılda bir istenir |
| Tek kamyonetini kendisi kullanan K2 belgeli gerçek kişi | Aranmaz | İstisna cümlesinde yer almıyor, bölge müdürlüğüne sorun |
| Okul servisi şoförü | SRC 2 istenir | Beş yılda bir, ayrıca her yıl aile hekimi raporu |
| Motosikletli kurye | SRC Kurye | Kuryeler için geçiş süresi tanınmıştır |
| Aracını yalnızca kişisel kullanan sürücü | İstenmez | İstenmez |
| Ehliyet almak için kursa yazılan aday | İstenmez | Kural olarak istenmez, sağlık raporu istenir |
Okul servisindeki ek şartlar servis şoförü yazısında, kuryelerin geçiş takvimi motokurye belge haritasında. Tek kamyonet istisnasını kendi malını taşıyanlar yazısında açıkladık.
Belge süresiz, rapor süreli – takvim nasıl işler?
Mesleki yeterlilik belgeleri süresiz düzenlenir. Rapor ise beş yılda bir yenilenir. Bu yüzden “SRC’m var, işim tamam” diyen şoför beşinci yılın sonunda eksik duruma düşebilir. Belgeniz e-Devlet’te geçerli görünse bile raporunuzun tarihini ayrıca izlemeniz gerekir. Raporun nasıl alındığını ve e-Devlet’te nasıl görüntülendiğini psikoteknik raporu yazısında bulabilirsiniz.
Pratik bir öneri. Raporu aldığınız gün bitiş tarihini telefonunuzun takvimine yazın ve bir ay öncesine hatırlatma koyun. İşe girerken işverenler bu raporu dosyanızda görmek ister; süresi dolmak üzere olan bir raporla iş görüşmesine gitmek, belgeniz tam olsa da sizi eksik gösterir. Raporun hangi kuruluştan, hangi biçimde isteneceğini işvereninize de sorun.
66 yaşından sonra ne değişir?
Bu yaşta iki belge doğrudan birbirine bağlanır. 66 yaşından gün alan sürücünün SRC belgesi Bakanlıkça geçici olarak geçersiz hâle getirilir. Sürücü, sürücü türü sağlık raporu ile psikoteknik açıdan sağlıklı olduğunu gösteren raporu sunduğunda belge yeniden geçerli olur ve iki rapordan süresi daha erken dolan hangisiyse belge o tarihe kadar açılır. Başvuru, 66 yaşından gün alınacak tarihin doksan gün öncesinden yapılabilir.
Trafik cezası nedeniyle istenen psikoteknik aynı şey mi?
Hayır. O değerlendirme mesleki rapor değildir; Karayolları Trafik Kanunundaki bazı ihlallerde geri alınan ehliyetin iadesi için istenir ve SRC belgeniz olsun olmasın uygulanır. Ayrıntısı psikoteknik değerlendirme yazısında.
İkisini aynı yerden alabilir miyim?
Alamazsınız. SRC eğitimini, ruhsatında o program bulunan kurslar verir. Psikoteknik değerlendirmeyi, il sağlık müdürlüğünce yetkilendirilmiş merkezlerde psikolog yapar. Bir kurum yalnızca kendi ruhsatındaki iş için kayıt alabilir. “SRC ve psikoteknik tek pakette” diyen bir ilan görürseniz, kaydınızı hangi kurumun aldığını ve raporu hangi merkezin düzenleyeceğini ayrı ayrı sorun. Konunun mevzuat tarafı yetkili kurum yazısında.
Kurs sahipleri için not
Sitenizin SRC sayfasına “psikoteknik raporu kayıt için gerekli mi” sorusunu ve kısa cevabını ekleyin; bu tek cümle telefonla gelen soruların önemli bir kısmını karşılar. Psikoteknik için kayıt ya da ön ödeme almayın, tanıtımınızda iki belgeyi tek hizmet gibi göstermeyin. Yapabileceğiniz şey, adaya raporun ne zaman gerekeceğini anlatmak ve yetkili merkezlerin iletişim bilgisini vermektir. Psikoteknik merkezi işletiyorsanız aynı ayrımı bilgilendirici bir sayfada anlatın; bu alanda reklam değil, sade bilgilendirme ve güncel bir Google İşletme Profili yeterlidir.
Bu konuların bir kurs sitesinde adaya nasıl anlatıldığını görmek için Sürücü Medya’nın hazırladığı SRC kursu sitesine bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin