Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği, 25 Şubat 2006 tarihinden önce en az üç yıllık sürücü belgesi sahibi olanlara eğitim ve sınav şartı aramadan SRC belgesi verilmesini düzenler. Bu kapsamda B sınıfı ehliyet sahiplerine SRC 2 ve SRC 4, C, D ve E sınıfı ehliyet sahiplerine SRC 1 ve SRC 3 verilir. Bakanlığın açıklamasına göre başvuru e-Devlet üzerinden yapılır. Yükseköğretim kurumlarının sürücü eğitimi veren bölümlerinden mezun olanlar da eğitim ve sınavdan muaftır. Bu iki grubun dışında kalan herkes, yetkili bir kursta eğitimi tamamlayıp sınava girerek belge alır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
“Benim ehliyetim eski, bana SRC’yi sınavsız veriyorlarmış” cümlesi SRC kurslarında sık duyulur. Doğru bir bilgiye dayanıyor, ama herkes için geçerli değil. Hakkın sınırını bir tarih çiziyor. O tarihin neresinde olduğunuzu bilmeden kursa para yatırmak da, kursa gitmeden beklemek de size zaman kaybettirebilir.
Sınavsız SRC hakkı nereden geliyor?
SRC belgeleri, Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliğiyle getirildi. Yönetmelik, belge zorunluluğu başlamadan önce yıllardır direksiyonda olan sürücüler için geçici bir hüküm içeriyor. Buna göre 25 Şubat 2006 tarihinden önce en az üç yıllık sürücü belgesi sahibi olanlara, eğitim ve sınav şartı aranmadan SRC belgesi verilir. Hüküm yakın zamanda yeniden düzenlendi ve yürürlükte.
Tarih hesabı nasıl yapılır?
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının sıkça sorulan sorular sayfası ölçütü şöyle açıklıyor: sürücü belgesi 25 Şubat 2006 tarihinden en az üç yıl önce alınmış olmalı. Yani 2005’te alınmış bir ehliyet, 2006’dan önce alınmış olsa da bu kapsama girmez. Ehliyetinizi sonradan yeni tip kartla değiştirdiyseniz ya da ehliyetinize sonradan sınıf eklediyseniz hangi tarihin esas alınacağını kendiniz yorumlamayın. Bu durumlarda ve tarihiniz sınıra yakınsa e-Devlet başvurusunun sonucuna ya da Bakanlığın çağrı merkezinin cevabına güvenin.
Hangi ehliyetle hangi SRC verilir?
| Tarih şartını sağlayan ehliyet | Verilen belge | Karşılığı |
|---|---|---|
| B sınıfı | SRC 2 ve SRC 4 | Yurt içi yolcu ve yurt içi eşya taşımacılığı |
| C, D ve E sınıfı | SRC 1 ve SRC 3 | Uluslararası yolcu ve uluslararası eşya taşımacılığı |
SRC 1 sahibi SRC 2’yi, SRC 3 sahibi SRC 4’ü almış kabul edilir. Belge, ehliyetinizin kapsamını genişletmez. B sınıfı ehliyetle SRC 2 almış olmanız, otobüs ya da minibüs kullanabileceğiniz anlamına gelmez; aracı kullanma yetkisini ehliyet sınıfınız verir. Türlerin ayrımı SRC türleri yazısında.
Başvuru nasıl yapılır?
- Sürücü belgenizin veriliş tarihini ve sınıfını kontrol edin.
- e-Devlet’te Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının mesleki yeterlilik belgesiyle ilgili başvuru hizmetini bulun. Bakanlık, bu kapsamdaki başvuruların doğrudan e-Devlet’ten yapıldığını belirtiyor.
- Başvurunuz onaylandığında belge ücretini ödeyin. Güncel tutar için Bakanlığın duyurusuna bakın.
- Belgenizi e-Devlet’ten karekodlu olarak alın. Bakanlık fiziki belge düzenlemiyor.
Başvuruda istenen belgelerin genel listesi için mesleki yeterlilik belgesi başvurusu yazısına bakın.
Mesleki yeterlilik belgeleri süresiz düzenlenir. Belgeyi bir kez aldığınızda yeniden başvurmanız gerekmez; yaşa bağlı kurallar ve iptal hâlleri ise eğitimle alınan belgelerle aynıdır.
Bu haktan kimler yararlanamaz?
- Tarih şartını sağlamayanlar. Ehliyetini 25 Şubat 2006’dan en az üç yıl önce almamış sürücüler eğitim ve sınavla belge alır.
- 66 yaşından gün almış olanlar. Bu yaştaki kişilere ilk defa SRC belgesi düzenlenmez.
- Belgesi belirli nedenlerle iptal edilenler. Yönetmelikte sayılan suçlardan adli sicil kaydı ya da başkasına ait takograf kartı kullanımı nedeniyle belgesi iptal edilen kişiler geçici hükümden yararlanamaz. Ayrıntısı sabıka kaydı yazısında.
Başka muafiyet var mı?
Evet, bir tane daha. Yükseköğretim kurumlarının sürücü eğitimi veren bölümlerinden mezun olanlara, eğitim ve sınavdan muaf olarak talep ettikleri SRC belgesi verilir. Bölümünüzün bu tanıma girip girmediğini Bakanlığa sorun. Yönetici belgelerindeki muafiyetler ayrı bir konudur. Sürücü belgesi tarihi, yaşı ya da iş deneyimi ne olursa olsun bu iki grubun dışında kalan herkes için yol aynıdır. Ruhsatında ilgili program bulunan bir kursta eğitimi tamamlamak ve sınavda başarılı olmak. Süreç SRC kursu nasıl seçilir yazısında.
Sınavsız belge vaat eden ilanlara nasıl bakmalı?
Eğitimsiz ve sınavsız belge hakkı, yönetmelikte yazılı koşulları taşıyan kişiye doğrudan Bakanlık tarafından tanınır; bunun için bir aracıya ödeme yapmanız gerekmez. Tarih şartını sağlamayan birine “sınavsız SRC” sözü veren ilanlara itibar etmeyin. Belgenin gerçekliğini her zaman e-Devlet’ten kontrol edebilirsiniz. Sınavsız alınan belge de diğerleriyle aynı kurallara tabidir; çalışırken beş yıllık bedeni ve psikoteknik sağlık raporu sizden de istenir.
Kurs sahipleri için not
Kapınıza gelen eski ehliyetli sürücüye önce ehliyet tarihini sorun. Hak sahibiyse e-Devlet yolunu gösterin; bu kişi sizden eğitim almayacak, ama çevresine doğru bilgiyi sizden duyduğunu anlatacaktır. Sitenizde “sınavsız SRC” aramasına karşılık gelen kısa ve dürüst bir sayfa bulundurun: kimler yararlanır, kimler kursa gelmelidir. Reklam metinlerinizde “sınavsız belge” ifadesini kendi hizmetinizmiş gibi kullanmayın. Hak sahibi olmayan adaya da nedenini tarihle açıklayın ve programınızın takvimini verin.
Bu konuların bir kurs sitesinde adaya nasıl anlatıldığını görmek için Sürücü Medya’nın hazırladığı SRC kursu sitesine bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin