Psikoteknik değerlendirme, psikolog gözetiminde ve bilgisayar destekli testlerle yapılır. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin eki cetvele göre dikkat, muhakeme, hız ve mesafe algılama, geniş görüş alanında uyaran fark etme, şekil algılamada görsel süreklilik, görsel bellek, tepki hızı ve koordinasyon ölçülür; ayrıca tutum ve kişilik testleri uygulanır. Cetvel, değerlendirmenin asgari süresini bir saat olarak belirler ve testlerin her sürücüye eksiksiz uygulanmasını ister. Bu bir bilgi sınavı değildir, çalışılacak konu yoktur. Hazırlık dinlenmiş olmak, gözlük gibi yardımcılarınızı yanınıza almak ve yönergeyi dikkatle dinlemekten ibarettir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Değerlendirme gününden önce en çok sorulan şey “Ne soracaklar?” olur. Psikoteknikte soru ezberlenmez, çünkü ölçülen bilgi değil; dikkat, algı ve tepki gibi yetenek düzeyleridir. Bu yazıda test içeriği ya da ipucu paylaşmıyoruz. Günün nasıl geçeceğini ve kendinizi nasıl hazırlayacağınızı anlatıyoruz.
Değerlendirmede hangi alanlara bakılır?
Ölçülecek alanları merkez kendisi seçmez. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin eki cetvel bunları tek tek sayar ve bütün test sistemlerinin hepsini içermesini şart koşar.
| Alan | Neye bakılır? |
|---|---|
| Dikkat | Birçok uyaran arasından önemli olanı sürekli fark edebilme |
| Muhakeme | Sözel olmayan bir testle ipuçlarından sonuç çıkarma |
| Hız ve mesafe algılama | Hareket eden nesnenin hızını ve uzaklığını tahmin etme |
| Geniş görüş alanı | Görüş alanının kenarındaki uyaranı fark edip doğru tepki verme |
| Görsel süreklilik | Şekilleri belirli bir ölçüte göre kesintisiz izleme |
| Görsel bellek | Kısa süre gösterilen trafik görüntüsündeki unsurları akılda tutma |
| Tepki hızı | Görsel ya da işitsel uyarana elle ve ayakla verilen tepkinin hızı ve doğruluğu |
| Koordinasyon | Farklı uzuvları aynı anda uyumlu kullanma |
Bunlara ek olarak sürücülük ve trafikle ilgili tutum, uyum ve kişilik özelliklerine bakan testler uygulanır. Cetvel, bu testlerin sonuçlarının güvenli sürücülük konusunda farkındalık oluşturmak ve genel değerlendirme için kullanılacağını belirtir. Alanların ayrıntısı için yetenek alanları yazısına bakabilirsiniz.
Merkezde gün nasıl geçer?
- Kayıt. Kimliğiniz kontrol edilir, başvuru amacınız ve varsa sevk belgeniz kaydedilir.
- Test odası. Oda sessiz, uygulama sırasında giriş çıkışa kapalı ve dikkat dağıtıcı eşyadan arındırılmış olmalıdır. Odayı ve koridoru gösteren kamera sistemi bulunur.
- Yönerge ve deneme. Her testten önce standart yönerge verilir. Cetvel, deneme aşamasının sürücünün testi iyice anlamasını sağlayacak uzunlukta olmasını ister.
- Uygulama. Testler bilgisayar ekranında ve cihaza bağlı paneller üzerinden uygulanır. Sistem, test tarihini, saatini ve test anına ait fotoğrafları kendiliğinden kaydeder.
- Değerlendirme. Sonuçlar, sistemin Türkiye için belirlenmiş norm değerleriyle karşılaştırılır ve psikolog tarafından değerlendirilir.
- Rapor. Rapor elektronik sistemde e-imza ile düzenlenir; e-Devlet üzerinden sorgulanabilir.
Değerlendirme ne kadar sürer?
Cetvel asgari süreyi bir saat olarak belirler. Üst sınır yazmaz; kullanılan sisteme ve kişiye göre süre uzayabilir. Bütün testler her sürücüye eksiksiz uygulanır, kısaltılmış uygulama yapılamaz. Bu yüzden “on dakikada çıkarsınız” diyen bir teklif, kuralla bağdaşmaz. Randevu günü için merkezin söylediği süreyi esas alın ve arkasına başka bir iş sıkıştırmayın.
Değerlendirme gününe nasıl hazırlanılır?
- Dinlenmiş gidin. Gece vardiyasının ya da uzun yolun hemen ardından randevu almayın.
- Yardımcılarınızı yanınıza alın. Gözlük, lens ya da işitme cihazı kullanıyorsanız onlarla gidin.
- Durumunuzu psikoloğa söyleyin. Düzenli kullandığınız bir ilaç ya da o gün yaşadığınız bir rahatsızlık varsa uygulamadan önce bildirin. İlacınızı kendi kararınızla kesmeyin; bu konuda hekiminize danışın.
- Erken gelin. Aceleyle ve soluk soluğa başlamak dikkatinizi etkiler.
- Kimliğinizi ve istenen belgeleri getirin. Hangi belgelerin gerektiğini randevu alırken sorun.
- Yönergeyi dinleyin, anlamadığınızı sorun. Deneme aşaması bunun için vardır; soru sormak aleyhinize bir şey değildir.
- Bilgisayar bilgisi gerekmez. Testler ekran ve paneller üzerinden, yönergeyle ilerler.
Sonuç size nasıl bildirilir?
Değerlendirmenin çıktısı bir not ya da puan kartı değildir. Cetvele göre rapor dokuz bölümden oluşur. İlk sekiz bölümde her yetenek alanına ait bulgular yer alır. Son bölümde bu alanların bütünü sürücülük açısından değerlendirilir ve sürücülüğe devam etmenizde risk bulunup bulunmadığı belirtilir. Yani tek bir testteki performansınız değil, tablonun tamamı dikkate alınır. Raporla birlikte izlenecek sonraki adımı, başvuru amacınıza göre merkeziniz size söyler.
Önceden çalışmak işe yarar mı?
İnternette dolaşan “çıkmış sorular” ve benzeri içerikler bu değerlendirmenin mantığına uymaz. Ölçülen şey bir cevap anahtarı değil, o anki performansınızdır. Cetvel, test bulgularıyla oynanmasını engelleyen bir denetim düzeni de arar. Asıl hazırlık, yukarıdaki listedir. Sonucunuz uygun çıkmazsa izlenecek yolu tekrar ve itiraz yazısında, süreleri ise süre kuralları yazısında bulabilirsiniz.
Psikoteknik merkezleri için not
Danışanın kaygısını en çok azaltan içerik, günün akışını anlatan sade bir sayfadır. Sitenizde kayıt, yönerge, uygulama ve rapor adımlarını sırayla yazın; yanında getirilecekleri bir liste hâlinde verin. Google İşletme Profili’nize test odasının ve bekleme alanının gerçek fotoğraflarını eklemek, ilk kez gelecek kişiye yardımcı olur. Test içeriği, örnek soru ya da sonuç vaadi paylaşmayın; bu hem ölçümü zedeler hem de sağlık tanıtımı kurallarıyla bağdaşmaz.
Bu bilgilerin bir merkez sitesinde nasıl sunulduğunu görmek için Sürücü Medya’nın hazırladığı psikoteknik merkezi sitesine bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin