Kanun, trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmeyi (halk arasında makas atma) ve bir zorunluluk olmaksızın aracın el freni çekilerek ya da başka yöntemlerle ani olarak yönünün değiştirilmesini ya da kendi etrafında döndürülmesini (drift) yasaklar. İkisinde de üç sonuç birlikte doğar: idari para cezası, sürücü belgesinin altmış gün süreyle geri alınması ve aracın altmış gün süreyle trafikten men edilmesi. Beş yıl içinde aynı kapsamda ikinci kez geri alma hâlinde sürücü belgesi iptal edilir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Sürücü kursunda şerit değiştirme tek bir cümleyle öğretilir: aynaya bak, sinyal ver, boşluğu bekle, geç. Dönüş manevrası da aynı sadeliktedir. “Makas” ve “drift” diye bilinen iki davranış, bu iki temel kuralın bilerek çiğnenmesidir. Kanun ikisini de sıradan bir şerit ihlalinden ayırır ve çok daha ağır sonuca bağlar.
Kanun makas atmayı nasıl tanımlıyor?
Kanunda “makas” kelimesi geçmez. Yasaklanan davranış şudur: trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmek. Tek bir hatalı şerit değişikliği ile bu davranış aynı kural değildir.
| Davranış | Kanun metnindeki tutar | Sürücü belgesi | Araç |
|---|---|---|---|
| Trafiği aksatacak ya da tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmek | 10.000 Türk lirası | – | – |
| Aynı şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirmek | 90.000 Türk lirası | Altmış gün geri alınır | Altmış gün trafikten men |
| Aracı bilerek savurmak ya da kendi etrafında döndürmek | 140.000 Türk lirası | Altmış gün geri alınır | Altmış gün trafikten men |
| Öndeki aracı güvenli mesafeden izlememek | 5.000 Türk lirası | – | – |
Tablodaki rakamlar kanun metnindeki tutarlardır; her yıl yeniden değerleme ile güncellenir, ödeme öncesi güncel tutarı resmî kaynaktan kontrol edin.
Drift için kanunda ne yazıyor?
Kanun, herhangi bir zorunluluk olmaksızın karayolunda dönüş kuralları dışında, bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle ya da başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünün değiştirilmesini ya da kendi etrafında döndürülmesini yasaklar. Tanımda üç unsur var: zorunluluk yok, hareket bilerek yapılıyor ve yer karayolu. Kaygan zeminde istemeden savrulmak bu tanıma girmez; ama o durumda da hızınızı yol şartına uydurmamış olmanız ayrı bir kuralın konusu olabilir.
Geri alınan ehliyet nasıl iade edilir?
İki davranışta iade şartları birbirinden biraz farklıdır.
- Ardı ardına şerit değiştirme. Altmış gün dolduğunda, sürücü hakkında bu kanun kapsamında verilmiş idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartıyla belge iade edilir.
- Drift. Buna ek olarak sürücü psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçirilir; sürücü belgesi almasına engel hâli olmadığı anlaşılırsa belge süre sonunda iade edilir.
Muayenenin sırasını geri alınan ehliyet için psikoteknik yazısında anlattık.
İkinci kez yapılırsa ne olur?
Son ihlalden geriye doğru beş yıl içinde aynı kapsamda sürücü belgesi ikinci kez geri alınan sürücünün belgesi iptal edilir. İptalden sonra yol sürücü kursundan geçer: kursa devam, sınavlar ve yeni sertifika. Kursta eğitime başlayabilmek için şunlar aranır:
- İptal tarihinden itibaren, iptal nedenindeki geri alma süresi kadar zamanın geçmiş olması,
- Bu kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması,
- Psiko-teknik değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel hâlin bulunmadığını gösteren belgenin kursa sunulması; drift nedeniyle iptalde psikiyatri uzmanı muayenesi de aranır.
Trafikte başka aracı ısrarla takip etmek de bu kapsamda mı?
Ayrı bir hüküm olarak düzenlenmiştir. Kanun, trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmeyi ya da bu amaçla araçtan inmeyi yasaklar. Sonuç ağırdır: yüksek tutarlı idari para cezası, sürücü belgesinin altmış gün süreyle geri alınması ve aracın altmış gün trafikten men edilmesi. Bu ihlalde belge, süre sonunda psiko-teknik değerlendirme şartıyla iade edilir. Yolda bir tartışma çıktığında yapılacak şey yola devam etmek ve gerekiyorsa kolluğu aramaktır.
Görüntüyü sosyal medyada paylaşmak ayrı bir ihlal mi?
Evet. Kanun, idari yaptırıma bağlanarak yasaklanmış bir eylemi basın, internet, sosyal ve dijital medya yoluyla paylaşarak kural ihlaline özendiren görüntüleri alenen yaymayı ve övmeyi yasaklar ve bunu ayrıca idari para cezasına bağlar.
Aday sürücü için sonuç nedir?
Aday sürücülük süresinde sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir ihlal, aday sürücü belgesinin iptali sonucunu doğurur. Bu yazıdaki iki davranış da ilk seferde geri alma gerektirir. Ayrıntısı aday sürücülük yazısında.
Kurs sahipleri için not
Genç adayların ilgisini çeken bu konu, sitenizde sürüş güvenliği içeriğinin doğal bir parçası olabilir. Kuralı “tek hatalı şerit değişikliği ile ardı ardına şerit değişikliği aynı şey değildir” ayrımıyla anlatmak, dersin akılda kalmasını sağlar. Sosyal medya paylaşımlarınızda riskli sürüş görüntüsü kullanmayın; kanun bu tür görüntülerin özendirici biçimde yayılmasını ayrıca yasaklıyor. Tutar yazarsanız güncelleme notunu ekleyin ve yıl başında gözden geçirin.
kaynak olarak ekleyin