Kurye Sektöründe Muvafakat Fesih İşlemi – e-Devlet Adımları

Muvafakat vermek kolay, fesih etmeyi hatırlamak zor. Kurye ayrılıyor, motosiklet geri alınıyor, herkes yoluna gidiyor. Ama e-Devlet tarafında o izin duruyorsa, kâğıt üzerinde hâlâ birinin sizin aracınızı kendi yetki belgesi işlemlerinde kullanabileceği bir kayıt açık kalmış oluyor.

Bu yazıda fesih ekranının akışını anlattık. Hizmet adları ve düğme yerleşimi değişebiliyor; işleme başlamadan önce turkiye.gov.tr üzerinden güncel hizmeti aratın.

Fesih ne zaman gerekiyor?

Akla gelen ilk durum iş ilişkisinin bitmesi. Ama tek durum o değil.

• Kurye ile taşıt sahibi arasındaki kira sözleşmesi sona erdiğinde.
• Taşıt satıldığında ya da devredildiğinde.
• Süresiz verilmiş bir muvafakat artık kullanılmıyorken.
• Yanlış kişiye ya da yanlış türde muvafakat verildiği fark edildiğinde.

Süreli muvafakat verilmişse bitiş tarihinde kendiliğinden sona eriyor. Süresiz verilmişse iş bu ekrandan hallediliyor. Muvafakat verme tarafını daha önce ayrı bir yazıda anlatmıştık; ikisini birlikte okumak akışı oturtuyor.

Feshi kim yapabilir?

Ekrandaki muvafakat listesinde durum sütunu üç farklı değer alabiliyor: geçerli, firma tarafından feshedildi ve kişi tarafından feshedildi. Yani fesih tek taraflı bir yetki değil; muvafakatı veren firma da, muvafakatı alan kişi de kendi tarafından feshedebiliyor.

Bu, pratikte iki yönlü bir güvence. Firma, ayrılan kuryeye verdiği izni kapatabiliyor. Kurye de artık çalışmadığı bir firmanın adına kayıtlı izinden kendi tarafında çıkabiliyor. Hizmet, şirket türüne göre gerçek kişi ve tüzel kişi olmak üzere iki ayrı sürümde sunuluyor; hangi taraftaysanız o sürümü seçiyorsunuz.

Adım 1 – Giriş ve listeye ulaşma

Önce e-Devlet kapısına giriş yapılır. Firma tarafındaysanız firma yetkilisince, kişi tarafındaysanız kendi kimliğinizle. Giriş ekranı e-Devlet şifresi, elektronik imza, internet bankacılığı ve diğer yöntemleri sunar.

Ardından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetleri arasından muvafakat hizmeti açılır. Gerçek kişi sürümünde kişi bilgileri ile alınan muvafakat listesi görüntülenir. Listede muvafakat veren firma vergi numarası, firma unvanı, muvafakat türü, başlangıç tarihi, bitiş tarihi ve muvafakat durumu sütunları bulunur. Tüzel kişi sürümünde ise verilen muvafakatlar listelenir.

Listeyi filtrelemek için bir alan da var. Muvafakat veren firma vergi numarası kutusuna numara girilerek sonuçlar daraltılabiliyor, temizle düğmesiyle filtre kaldırılabiliyor.

Adım 2 – Feshet düğmesi

Fesih edilecek muvafakat işleminin karşısında yer alan feshet düğmesine basılır. Düğme yalnızca durumu geçerli olan satırlarda aktif olur; zaten feshedilmiş satırlarda işlem sütunu boş gelir.

Doğru satırı seçtiğinizden emin olun. Aynı kişiyle birden fazla muvafakat türü varsa, liste birbirine çok benzeyen satırlar içerebiliyor. Muvafakat türü ve tarih sütunlarına bakarak seçin.

Adım 3 – Fesih açıklaması ve onay

Gelen ekranda fesih bilgileri görüntülenir: muvafakat veren firma vergi numarası ve unvanı, muvafakat alanın T.C. kimlik numarası ve ad soyadı, muvafakat türü, başlangıç ve bitiş tarihleri ile muvafakat durumu.

Altında fesih açıklaması alanı bulunur ve doldurulması istenir. Alanın sağ üstünde kalan karakter sayacı görünür. Açıklamayı ciddiye alın; ileride bir uyuşmazlık çıkarsa feshin gerekçesini gösteren tek kayıt bu cümle olabilir. “Sözleşme sona erdi”, “taşıt devredildi” gibi kısa ve gerçeğe uygun bir ifade yeterli.

Açıklama girildikten sonra feshet düğmesine basılarak işlem onaylanır.

Adım 4 – İşlem sonucu

Son ekranda işlem sonucu görüntülenir ve ilgili T.C. kimlik numaralı ve ad soyadlı kişiye ait muvafakatın feshedildiği bildirilir. Ekranın üst tarafında muvafakat listesine dönme ve yazdırma seçenekleri bulunur.

Bu ekranın çıktısını ya da görüntüsünü saklayın. Muvafakat listesine döndüğünüzde ilgili satırın durumunun feshedildi olarak değiştiğini de doğrulayın; işlem tamamlandı kabul etmeden önce yapılacak en kısa kontrol bu.

Ekranın sol tarafında işlemin yaklaşık süresi ve kaç aşamadan oluştuğu da yazıyor. Akış, muvafakat verme işlemiyle aynı üç başlığı taşıyor: kimlik numarası sorgulama, muvafakat bilgileri ve işlem sonucu. Fesih tarafında ilk iki adım sizin için otomatik doluyor, çünkü listeden seçim yapmış oluyorsunuz.

Fesihten sonra ne değişiyor?

Muvafakatın feshedilmesi, taşıtın kuryenin yetki belgesi eki taşıt belgesinden düşülmesi anlamına gelmiyor. Bunlar iki ayrı kayıt. Taşıtın belgeden düşülmesi ayrı bir işlem ve bunu yapması gereken taraf yetki belgesi sahibi.

Burada bir risk var. Kurye tarafında taşıt hâlâ belgede görünüyorsa, taşıt sahibi olarak sizin tarafınızda bir sorumluluk doğup doğmayacağını sormak mantıklı. Karayolu Taşıma Yönetmeliği, yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı taşıtların yetki belgesi kapsamı dışında ve yetki belgesi olmayan kişilerin faaliyetleri için kullandırılmasını belirli belge türleri bakımından yasaklıyor ve uyarma öngörüyor. Kurye tarafında da 43/A maddesindeki yükümlülükler işliyor; ayrıntısını yükümlülükler yazımızda topladık.

Bu yüzden fesih sonrasında iki şeyi yazılı olarak isteyin: taşıtın taşıt belgesinden düşüldüğüne dair kayıt ve taşıt kartının iadesi. Sözlü mutabakat, altı ay sonra kimsenin hatırlamadığı bir konuşmaya dönüşüyor.

Kayıt disiplini için küçük bir öneri

Filosu on taşıtı geçen firmalarda muvafakat takibi tek başına bir iş hâline geliyor. Basit bir tabloyla bile olsa şunları tutun: taşıt plakası, muvafakat verilen kişi, muvafakat türü, başlangıç ve bitiş tarihi, sözleşme bitiş tarihi ve fesih durumu. Sözleşme bitiş tarihi geldiğinde fesih hatırlatması düşsün.

Aynı disiplin kurye listesi için de geçerli. 43/A maddesi, P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinin yetki belgesi kapsamındaki faaliyetleri yürüten her bir kuryeyi kurye listesine kaydetmesini zorunlu tutuyor ve uymayana uyarma öngörüyor. İşten ayrılan kuryeyi listeden çıkarmak da, yeni başlayanı eklemek kadar önemli.

Kişisel veriler konusunda da dikkatli olun. Ekranlarda gördüğünüz kimlik numarası, vergi numarası ve ad soyad bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmayın, ekran görüntüsünü mesajlaşma gruplarına atmayın.

Ayrılık sürecinde firmanın yapacakları

Bir kurye ayrılırken tek iş muvafakatı kapatmak değil. Sıralamayı şöyle kurmak işi kolaylaştırıyor.

1. Kurye listesinden kaydı çıkarın; liste elektronik olarak da düzenlenebiliyor.
2. Taşıt firmaya aitse, taşıt kartını ve koruyucu ekipmanı teslim alın. Reflektif yelek ve kask üzerinde firmanızın U-Net numarası yazılı olduğu için, ekipmanın sahada başkasında kalması istemediğiniz bir tabloya yol açabilir.
3. Taşıt kuryeye aitse ve sizin belgenizde kayıtlıysa, taşıt belgesinden düşüm işlemini yapın.
4. Muvafakat verilmişse feshedin ve fesih ekranının çıktısını dosyalayın.
5. Teslim edilmemiş gönderi varsa kimin sorumluluğunda olduğunu yazılı olarak belirleyin.

Son madde göründüğünden önemli. Yönetmelik, P1 ve P2 yetki belgesi sahiplerinin teslim aldıkları kurye gönderisini makul bir sürede alıcısına ulaştırmakla yükümlü olduğunu, teslim edilemeyen gönderiyi ise aynı süre içinde göndericisine geri götürmesi gerektiğini söylüyor ve her ikisine de uyarma bağlıyor. Ayrılan kuryenin çantasında kalan bir gönderi, birkaç gün sonra firmanın sorunu olarak geri dönüyor.

Kurye tarafında da bir kontrol listesi

Ayrılan taraf kuryeyse, işin onun tarafında da birkaç adımı var. Kendi adına yetki belgesi olan bir kurye, kullandığı taşıtı başka bir firmanın işine devam ederken taşımaya kalkarsa iki ayrı kayıt birbirine karışıyor.

• Artık kullanmadığınız bir taşıt sizin taşıt belgenizde kayıtlıysa düşüm işlemini yapın.
• Aldığınız muvafakatı, kendi tarafınızdan feshedebileceğinizi unutmayın; liste bu durumu kişi tarafından feshedildi olarak gösteriyor.
• Teslim almadığınız ya da teslim edemediğiniz gönderileri firmaya tutanakla iade edin.
• Üzerinizde firmaya ait kask, yelek veya taşıma kutusu varsa iade edin. Yelekte firmanın U-Net numarası yazılı olduğu için, başka bir firmada o ekipmanla çalışmak yanlış bir tabloya yol açıyor.

Yeni bir firmaya geçiyorsanız, yeni firmanın sizi kendi kurye listesine kaydetmesini isteyin. Bu, hem yönetmeliğin aradığı bir işlem hem de sizin o firmada çalıştığınızı gösteren kayıt. Sözlü anlaşmayla başlanan işlerde en çok bu adım atlanıyor.

Süresiz muvafakat neden risk?

Süresiz muvafakat, verilmesi en kolay ve kapatılması en çok unutulan seçenek. Şöyle düşünün: üç yıl önce bir kuryeye motosikletiniz için süresiz muvafakat verdiniz, kurye altı ay sonra ayrıldı, siz de o günden sonra ekranı hiç açmadınız. Bugün o izin hâlâ geçerli görünüyor.

Bunun somut bir zararı olmayabilir, ama yönetilmeyen her açık kayıt bir sürprizin adresi. Taşıtı sattığınızda, filonuzu devrettiğinizde ya da yetki belgenizi yenilediğinizde ortaya çıkabiliyor. Süreli muvafakat vermek, hiçbir şey yapmadan bu riski kapatıyor.

Uygulamada işleyen basit bir kural şu: muvafakat süresini sözleşme süresiyle aynı yapın. Sözleşme uzarsa muvafakatı da uzatırsınız; uzamazsa ikisi birlikte biter.

Aynı mantık taşıt satışında da geçerli. Motosikletinizi satmadan önce o taşıt üzerinden verilmiş muvafakatları kontrol edin ve kapatın. Satıştan sonra araç artık sizin değil, ama e-Devlet üzerindeki izin kaydı sizin adınıza duruyor olabilir. Satış sırasında yapılacak beş dakikalık bir kontrol, sonradan açıklamak zorunda kalacağınız bir durumu baştan önlüyor.

Filo büyüdükçe bu işin bir kişiye verilmesi de gerekiyor. On beş taşıtın ve yirmi kuryenin olduğu bir işletmede muvafakat, kurye listesi ve taşıt kartı takibi haftada birkaç saatlik bir iş hâline geliyor. Bunu herkesin arada baktığı bir konu olarak bırakmak, genellikle hiç kimsenin bakmaması anlamına geliyor.

Sürücü Medya bu işlemleri yapmıyor, yalnızca sektörün mevzuatını takip eden bir ekip olarak anlatıyor. Biz SRC, ODY ve ÜDY kursları ile psikoteknik merkezlerinin dijital görünürlüğü üzerine çalışıyoruz. Kurum sahibiyseniz ve kurye tarafındaki soruların size ulaşmasını istiyorsanız içerik ve SEO tarafına bakabilir, bölgeniz için ücretsiz analiz isteyebilirsiniz.