Beton pompası ve transmikserde belge sorusunun cevabı aracın nasıl tescil edildiğine bağlıdır. Araç iş makinesi olarak odada tescilliyse karayolunda süren kişide G sınıfı sürücü belgesi aranır ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği, Emniyet Genel Müdürlüğünce tescil edilmemiş taşıtlarla yapılan taşımaları kapsamı dışında tutar. Araç trafikte kamyon olarak tescilliyse sürücü belgesi ağırlığa göre C1 ya da C olur ve taşımacılık kuralları gündeme gelir. Pompayı çalıştıran kişi için ayrıca 60 ders saatlik beton pompa operatörü kurs programı vardır; bu meslek MYK belgesi zorunluluğu listesine de alınmıştır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Hazır beton sektöründe iki araç yan yana çalışır. Transmikser betonu tesisten şantiyeye getirir, pompa betonu kalıba basar. İkisi de kamyon şasisi üzerinde durur, ikisi de trafiğe çıkar. İşe girecek aday bu yüzden hangi kapıyı çalacağını şaşırır: sürücü kursu mu, SRC kursu mu, iş makinesi kursu mu? Cevap aracın kâğıdında yazıyor.
Önce tescil belgesine bakın
Karayolları Trafik Kanunu iş makinesini, iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş ve karayolunda insan, hayvan ve yük taşımasında kullanılamayan motorlu araç olarak tanımlar. İş makineleri trafik tescil kuruluşunda değil, sahibinin üyesi olduğu odada tescil edilir. Kamyon ise yük taşımak için imal edilmiş araçtır ve trafikte tescil edilir.
Sahada her iki tescil biçimiyle de karşılaşabilirsiniz. Bu yüzden ilk iş, kullanacağınız aracın belgesini görmektir. Aşağıdaki tablo iki durumu karşılaştırıyor:
| Konu | İş makinesi olarak odada tescilli | Trafikte kamyon olarak tescilli |
|---|---|---|
| Karayolunda sürücü belgesi | G sınıfı | Azami yüklü ağırlığa göre C1 ya da C |
| Karayolu Taşıma Yönetmeliği | Emniyet Genel Müdürlüğünce tescil edilmemiş taşıtla yapılan taşıma kapsam dışında | Kapsam dışı sayılan araçlar arasında yer almaz; yetki belgesi, SRC ve psikoteknik gündeme gelir |
| Operatörlük eğitimi | İş makinesi kursunda ilgili program | İşverenin ve iş güvenliği kurallarının istediği program |
Tablonun ikinci satırı yönetmelik metninden çıkardığımız sonuçtur. Kendi aracınız ve işletmeniz için kesin cevabı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın il müdürlüğünden alın.
Beton pompası operatörü için hangi kurs var?
Millî Eğitim Bakanlığı’nın beton pompa operatörü yetiştirme kurs programı iş makinesi kurslarında uygulanır. Program metnine göre:
- Kayıt için 19 yaşından gün almış ve en az ilkokul ya da ilköğretim düzeyinde eğitimini tamamlamış olmak gerekir.
- Süre 60 ders saatidir: 36 saat teorik, 18 saat araç başı grup uygulaması, 6 saat araç üzeri bireysel uygulama.
- Makineye özgü üniteler şunlardır: iş organizasyonu, makineyi tesisten şantiyeye götürme, şantiye sahasına konumlandırma, beton dökme işlemleri ve döküm sonrası işlemler.
- Operatörlük belgesi ya da G sınıfı sürücü belgesi olan kursiyer ortak teorik konulardan muaf tutulur.
Programın sonunda teorik ve uygulamalı sınav yapılır; başarılı olana kurs bitirme belgesi düzenlenir. Yaş şartının nasıl hesaplandığını kayıt şartları yazısında anlattık.
MYK belgesi de gerekir mi?
Beton pompa operatörlüğü, Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluluğu getirilen meslekler listesine eklenenler arasındadır. Tebliğ belgesiz çalıştırma yasağı için bir geçiş süresi tanır ve bazı belge sahiplerini muaf tutar. Tarihleri ve muafiyet şartlarını MYK zorunluluğu haberinde ve kurs belgesi muafiyeti yazısında bulabilirsiniz.
Üç belgeyi karıştırmamak gerekir. Kurs bitirme belgesi eğitimi, G sınıfı ya da C sınıfı sürücü belgesi yolda sürme yetkisini, MYK belgesi ise işyerinde o meslekte çalıştırılabilmeyi gösterir.
Transmikser için durum nedir?
Millî Eğitim Bakanlığı’nın iş makinesi operatörlük programları arasında beton transmikser de yer alır; programların tamamı kurs programları haritasında. Transmikser programının süre ve ünite ayrıntısını bu yazı için incelemedik; kayıt olacağınız kurstan programın resmî metnini isteyin.
Sürücü belgesi ve taşımacılık tarafında yukarıdaki tablo transmikser için de geçerlidir. Araç trafikte kamyon olarak tescilliyse sürücüsünün ağırlığa uygun C1 ya da C sınıfı belgesi olmalıdır; yönetmelik kapsamındaki bir taşımada ayrıca yurt içi eşya taşımasına ait SRC 4 ve beş yılda bir alınan psikoteknik raporu aranır. Bu üç belgenin sırasını kamyon şoförü yazısında anlattık.
İşe girmeden önce sorulacak beş soru
- Aracın tescilini kim yapmış: oda mı, trafik mi?
- Tescil belgesinde cins ve azami yüklü ağırlık ne yazıyor?
- Benden hangi sınıf sürücü belgesi isteniyor?
- İşletme SRC ve psikoteknik raporu istiyor mu?
- Pompa ya da mikser için hangi kurs belgesi ve MYK belgesi aranıyor?
Cevapları yazılı almak, sonradan çıkacak “bu belge de lazımmış” sürprizini önler.
Kurs sahipleri için not
Hazır beton firmaları personelini toplu hâlde eğitime gönderir ve ilk soruları “hangi belge yetiyor” olur. İş makinesi kursuysanız sitenizde beton pompası programını resmî adıyla, süre tablosuyla ve MYK konusuna ayrı bir paragrafla anlatın; kursunuzun MYK belgesi vermediğini açıkça yazın. Sürücü kursu ya da SRC kursuysanız yalnızca kendi ruhsatınızdaki bölümü anlatın ve tescil ayrımını kayıt masasında sorun. Firmalara gönderdiğiniz bilgi notuna bu yazıdaki beş soruyu eklemek görüşmeyi kısaltır.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Kurumun yetkisini nasıl kontrol ederim? Ayrıntıları göster
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.
kaynak olarak ekleyin