Fark sınıfı ne demek?
Sürücü belgesi olan biri başka bir sınıfı almak istediğinde kursu baştan almaz. Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’nin (MTSK Yönetmeliği) 39. maddesine göre belge sahibi, istediği sınıfın şartlarını taşıyorsa yalnız tablodaki saat kadar direksiyon eğitimi dersi alır ve direksiyon sınavında başarılı olunca yeni sınıfın sertifikasını alır. Teorik ders ve e-Sınav bu maddede yer almaz. Yönetmelik, farklı sınıf sertifikası alacakların eğitim alanında ya da simülatörde alacağı eğitimlerin de akan trafikte yapılabileceğini söyler (m.7/1).
Nasıl kullanılır?
- Belgenizin yeni tip mi, eski tip mi olduğunu seçin. Belgeniz yoksa “Belgem yok” seçeneği sıfırdan eğitimi gösterir.
- Belgenizdeki bütün sınıfları işaretleyin.
- Almak istediğiniz sınıfı seçin. İsterseniz yaşınızı yazın; araç yaş ve deneyim şartını da kontrol eder.
- Sonuç kartında direksiyon ders saatini, sınavı, asgari yaşı, ön koşulu ve dayanak maddeyi görün.
En çok sorulan geçişler
| Mevcut belge | Alınacak sınıf | Direksiyon dersi |
|---|---|---|
| B | BE (römork) | 6 saat |
| B | C1 (7.500 kg’a kadar kamyon) | 10 saat |
| B | C (kamyon, çekici) | 20 saat |
| B | D1 (minibüs) | 7 saat |
| B | D (otobüs) | 14 saat |
| B | A1, A2 ya da A (motosiklet) | 12 saat |
| M | B | 14 saat |
| A1 | A2 | 6 saat |
| A2 | A | 6 saat |
| C1 | C | 10 saat |
| C | CE (tır) | 6 saat |
| C | D | 7 saat |
| D | C | 10 saat |
| D1 | D | 7 saat |
Saatler MTSK Yönetmeliği’nin 39. maddesindeki Tablo 1’den alındı ve akan trafikte alınacak direksiyon dersini gösterir. Tablo, 7 Mart 2017 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yönetmeliğe eklendi. Tablonun tamamını aracın altında açabilirsiniz; boş hücreler, tabloda o geçiş için saat yazmadığı anlamına gelir.
Eski tip belgeler
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin geçici 10. maddesi eski sınıfları yeni sınıflara eşler. Örneğin eski B belgesi yeni sistemde M, B1, B, D1 ve F sınıflarına karşılık gelir. Bu belgelerle farklı sınıf alacaklar için saatler ayrı bir tabloda (Tablo 2) yazılıdır: eski B belgesiyle C1 için 5, C için 14, D için 7 saat; eski E belgesiyle DE için 6 saat gibi. Araçta “Eski tip” seçeneğini işaretlediğinizde bu tablo kullanılır.
Ön koşullar ve yaş
Saat kadar önemli olan, istenen sınıfın şartlarını taşımaktır. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 76. maddesine göre C1, C, D1 ve D için en az B; BE için B; CE için C; C1E için C1; DE için D; D1E için D1 sınıfı belge gerekir. A sınıfı için en az iki yıllık A2 belgesi aranır; 24 yaşını dolduranlarda bu deneyim aranmaz. Yaş sınırı M, A1 ve B1 için 16; A2, B, BE, C1, C1E, F ve G için 18; A için 20; C, CE, D1 ve D1E için 21; D ve DE için 24’tür. Mevcut belgeniz istenen sınıfın araçlarını zaten kapsıyorsa (C ile C1, D ile D1, A ile A2 gibi) ayrıca kursa gitmeniz gerekmez (KTY m.85). Her sınıfın yaşını hangi tarihte dolduracağınızı Ehliyet Yaş Hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
B belgesiyle A1 motosiklet
Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 85. maddesine 10 Şubat 2024’te eklenen fıkraya göre en az iki yıllık geçerli B belgesi olan, iki tekerlekli araç sağlık şartlarını taşıyan ve son beş yılda belgesi geri alınmamış sürücüler, A1 sertifikası alırsa A1 motosikletleri de kullanabilir; ticari faaliyette kullanılan motosikletler bunun dışındadır. MTSK Yönetmeliği’nin 39/5 maddesi bu adaylara A1 direksiyon dersinin yarısını, yani 6 saati öngörür. ÖOKGM’nin A1 fark sınıfı programı da 6 ders saatidir. Süreci B sınıfı ehliyetle A1 sertifikası yazısında anlattık.
Otomatik vitesten manuele geçiş
Belgesinde yalnız otomatik vitesli araç kullanabileceği yazanlar, kendi sınıflarının manuel sertifikası için direksiyon eğitimi dersinin yarısına devam eder (m.39/2). Yönetmelik ayrıca D1, D, C1 ya da C sertifikasını manuel vitesli araçla alanların M, A1, A2 ve A hariç diğer manuel araçları kullanabileceğini söyler.
Belgeniz yoksa
Sürücü belgesi olmayan aday fark sınıfına değil, tam eğitime kaydolur. Bütün sınıflarda teorik eğitim trafik ve çevre 16, ilk yardım 8, araç tekniği 6 ve trafik adabı 4 olmak üzere 34 saattir. Teorik eğitimin sonunda e-Sınav, ardından direksiyon eğitimi ve direksiyon sınavı gelir. Direksiyon eğitimi önce eğitim alanında ya da simülatörde en az 2 saat, sonra akan trafikte yapılır; akan trafikte en az süre B için 14, M, A1, A2, B1 ve F için 12 saattir (m.7/1). Akan trafikte en az 2 saat gece uygulaması da zorunludur (m.7/3). Teorik sınavda başarısız olan aday üç kez daha sınava girebilir; direksiyon sınavında başarısız olan aday, her sınavdan sonra en az iki saat direksiyon dersi almak şartıyla üç sınav dönemi daha sınava girer (m.15/1). Bu son kural fark sınıfı adayları için de geçerlidir.
İlgili yazılar
- B’den C’ye ve D’ye geçiş
- Hangi ehliyet hangi sınıfı kapsar?
- Eski tip ehliyetin yeni karşılığı
- Römork ve karavan için BE, C1E, CE, D1E ve DE
- Motosiklette A1’den A2’ye, A2’den A’ya
- Ehliyet sınıfları ve yaş şartları rehberi
Kaynaklar
- MTSK Yönetmeliği madde 39 ve madde 7 (sitemizdeki tam metin)
- ÖOKGM – MTSK Yönetmeliği işlenmiş metni (PDF)
- Resmî Gazete, 07.03.2017, sayı 30000 – Tablo 1 ve Tablo 2
- Karayolları Trafik Yönetmeliği (madde 75, 76, 85, geçici 10)
Veri seti 20.10.2026 tarihinde yürürlükteki metinlere göre hazırlandı. Bu araç yardımcıdır, hata yapabilir. Kayıttan önce kurumunuza ve il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne teyit ettirin.