A1 fark sınıfı, hâlihazırda sürücü belgesi bulunan kişilerin A1 sertifika sınıfını kazanması için düzenlenmiş özel bir direksiyon eğitimi programıdır. Talim ve Terbiye Kurulu programı 20 Şubat 2024 tarihli kararıyla kabul etti. Toplam süresi 6 ders saati ve tamamı uygulamalı.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Fark sınıfı ne demek?
Elinde sürücü belgesi olan biri, motosiklet kullanabilmek için sıfırdan bütün süreci tekrar yaşamak zorunda kalmasın diye düzenlenen kısa programlara fark eğitimi deniyor. Bu program da A1 sertifika sınıfı için hazırlanmış bir fark programı.
Programın uygulama açıklamaları, içeriğin belirlenmesinde Avrupa Birliği müktesebatındaki sürücü eğitimi standartlarının, dünyadaki iyi uygulamaların, alandaki gelişmelerin ve uzman görüşlerinin dikkate alındığını belirtiyor. Kursiyerlerin yaparak yaşayarak öğrenmesi için sertifika sınıfına uygun araçlarla uygulamalı eğitim veriliyor.
Kimler kayıt yaptırabilir?
Programın uygulama açıklamalarında, kayıt yaptıracak kişilerden Kara Yolları Trafik Yönetmeliği’nin ilgili maddesine göre sahip olunması gereken sürücü belgesi türü ve deneyim şartının aranacağı belirtiliyor.
Program yaş, öğrenim ya da deneyim süresi olarak bir rakam vermiyor. Bu yüzden burada da yazmıyoruz. Elinizdeki belgeyle A1 fark sınıfına kayıt yaptırıp yaptıramayacağınızı bölgenizdeki yetkili kurstan ve güncel Kara Yolları Trafik Yönetmeliğinden teyit edin.
Sıfırdan motosiklet sertifikası alacaklar bu programa değil, M, A1, A2, A ve B1 direksiyon eğitimi programına tabi olur. İki programı karıştırmamak gerekiyor; sürelerin ve kazanımların bir kısmı farklı.
Ders saatleri
Programın günlük ders saatleri, Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak belirleniyor. Süre dağılımı şöyle:
| Konu | Süre |
|---|---|
| A — Aracı tanıma, yapılacak kontroller ve ayarlar | 1 ders saati |
| B — Araç kullanma | 3 ders saati |
| C — Farklı hava ve yol şartlarında araç kullanma | 2 ders saati |
| Toplam | 6 ders saati |
Programda teorik eğitim süresi bulunmuyor; altı ders saatinin tamamı uygulamalı eğitim olarak veriliyor.
Kazanımlar
Aracı tanıma konusunda araç donanımı, sürüş öncesi yapılacak kontroller ve ayarlar, göstergeler, kumanda kolları ve pedallar ile koruyucu giysi ve güvenlik ekipmanı kullanımı yer alıyor. Lastik, fren, yakıt ve ayna kontrolü uygulamalı gösteriliyor; kursiyerden sürüş öncesinde koruyucu giysi ve güvenlik ekipmanını takması ya da giymesi bekleniyor.
Araç kullanma konusundaki kazanımlar şunlar: doğru biniş ve oturuş tekniği, motoru çalıştırma, akan trafikte kalkış, doğru frenleme ile güvenli duruş, nesneler arasından geçiş, sekiz çizme, dar alanda U dönüşü, düz çizgi üzerinde dengeli sürüş, engelden kaçma, hızlanma ve yavaşlama, ani fren, şerit izleme ve değiştirme, kavşaklardan geçiş, virajlarda sürüş, takip mesafesi, duraklama ve park etme, arızalanan aracı güvenli bölgeye çekme.
Program bazı kazanımlarda ölçüt de veriyor: hızlanma uygulamasında kursiyerin 40 kilometre hıza çıkması, ani fren uygulamasında ise belirlenen güvenli bir alanda saatte 20 kilometre hıza ulaştıktan sonra ani fren yaparak aracı durdurması bekleniyor. Arızalanan aracı çekme kazanımında, gerekli güvenlik tedbirleri alınarak akan trafiğin tersi yönünde ve uygun şeritte güvenli bölgeye çekilmesi isteniyor.
Farklı hava ve yol şartlarında araç kullanma konusunda gündüz ve gece sürüş, karlı, yağmurlu ve sisli havalarda sürüş, stabilize ve toprak yolda sürüş ile kayma ve savrulmayı önleyici tekniklerin uygulanması yer alıyor.
Uygulamaya dair kurallar
Program, farklı hava ve yol şartlarında araç kullanma konusundaki şartların sağlanamayacağı durumlarda bu konu için belirlenen eğitim süresinin araç kullanma konusuna ekleneceğini söylüyor.
Bir madde daha var: direksiyon eğitimi sonunda kendini yeterli görmeyen kursiyerlere, talep etmeleri durumunda gerekli beceriler kazandırılana kadar akan trafikte direksiyon eğitimi veriliyor. Bu eğitimlerin ücreti ilan edilen kurs ücreti üzerinden belirleniyor.
Uygulamalı eğitimlerde her uygulama öncesinde aracın eğitime hazır olup olmadığının eğitici tarafından kontrol edilmesi, kursiyere açıklama yapılması, eğitim boyunca sakin kalınması ve adayı heyecanlandıracak davranışlardan kaçınılması isteniyor. Kursiyerin temel becerileri kazandığı gözlendikten sonra daha karmaşık becerilerin öğretimine geçiliyor.
Eğiticide aranan nitelikler
Programın eğiticinin nitelikleri bölümü tek cümle: bu programda Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği’nde belirtilen şartları taşıyan kişiler eğitici olarak görevlendirilir.
Program metninde ayrı bir branş ya da ek belge listesi bulunmuyor; şartlar yönetmelikte tanımlı. Fark eğitimi kısa olduğu için eğiticinin ders saatini verimli kullanması önem kazanıyor. Her ders sonunda kursiyere dönüt verilmesi ve hataların düzeltilmesine yönelik açıklamaların yapılması programın beklediği yöntem.
Programın uygulama açıklamalarında öğretim yöntemleri de sıralanmış: anlatım, soru cevap, tartışma, örnek olay, gösteri, gösterip yaptırma, benzetim ve bireysel çalışma. Öğretim süresince basitten karmaşığa, bilinenden bilinmeyene, somuttan soyuta, yakından uzağa ve yaşama yakınlık gibi öğretim ilkelerinin dikkate alınması isteniyor. Kısa bir programda bu sıralamanın korunması, kursiyerin altı saatin sonunda gerçekten hazır olup olmadığını belirliyor.
Ölçme, değerlendirme ve belgelendirme
Program, ölçme ve değerlendirmenin Millî Eğitim Bakanlığı Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılacağını, belgelendirmenin de aynı yönetmelik çerçevesinde yürütüleceğini belirtiyor.
Programın uygulanmasında kullanılacak öğretim araç gereçleri arasında A1 sertifika sınıfı eğitim aracı ve bel kemeri sayılmış. Kayıt öncesinde kursun A1 sınıfı eğitim aracına sahip olduğunu doğrulayın.
Altı saati verimli kullanmak
Fark eğitiminde süre kısa olduğu için hazırlıklı gelmek doğrudan sonuca yansıyor. Birkaç pratik öneri.
- Ekipmanınızı derse getirin. Kask, eldiven, uygun ayakkabı ve bel kemeri hazır olduğunda ilk ders kurulumla değil sürüşle geçiyor.
- Otomobil alışkanlıklarını bilinçli bırakın. İki tekerlekli araçta bakış yönü, fren dengesi ve viraj girişi otomobildekinden farklı çalışıyor.
- Dar alanda U dönüşü ve sekiz çizme uygulamalarını erken isteyin. Bunlar denge kazanımlarının çekirdeği ve tekrar gerektiriyor.
- Ön ve arka fren dengesini oturtmadan hız denemesine geçmeyin. Program ani fren kazanımında saatte 20 kilometre ölçütü veriyor; bu hız için hâkimiyet şart.
- Ders sonunda eğiticinin verdiği dönütü not alın ve sonraki derse o başlıkla gelin.
Motosiklet sürüşüne dair genel bilgiler için eğitim videoları bölümündeki resmî kurum yayınlarına bakabilirsiniz. Teorik ders tarafında bir eksiğiniz olduğunu düşünüyorsanız çıkmış sorular bölümü de hızlı bir tarama imkânı veriyor.
Kayıt, doğru kurum ve ücret
A1 fark sınıfı direksiyon eğitimi yalnızca Millî Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilmiş özel motorlu taşıt sürücüleri kurslarında verilir. Kurumun bu programa yetkili olduğunu MEB kurum listesinden doğrulayın. Bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydı alamaz; bir psikoteknik merkezi de kurs kaydı yapamaz.
Kurs ücretlerinin alt sınırı her il için valilik ve il millî eğitim müdürlüğü bünyesinde oluşturulan taban ücret komisyonu tarafından belirlenir. Bu sayfada rakam vermiyoruz; bölgenizdeki yetkili kursları arayarak güncel tutarı ve kapsamı öğrenin. Sürecin tamamı için sürücü kursu rehberine bakabilirsiniz.
Kaydınızı yalnızca yetkili kuruma yaptırın
SRC, ODY, ÜDY, psikoteknik ve iş makinesi belgeleri ile sürücü belgesi (ehliyet) eğitimleri, ilgili bakanlıkça izin verilmiş ve yetkilendirilmiş kurumlarda verilir. Her kurum her belgeyi veremez: bir sürücü kursu SRC, ODY veya ÜDY kaydınızı alamaz, bu belgelerle ilgili hiçbir işlem yapamaz; bir psikoteknik merkezi de sürücü kursu ya da mesleki yeterlilik kaydı yapamaz. Yetkili psikoteknik merkezini, bağlı bulunduğunuz İlçe Sağlık Müdürlüğü’nü arayarak sorgulayabilirsiniz.
Ruhsatında olmayan programı uygulayan kurumların kurum açma izni ve çalışma ruhsatı doğrudan iptal edilebilir; bu durumda ödediğiniz ücret ve kaybettiğiniz zaman sizin mağduriyetiniz olur. Başvuru yapmadan önce kurumun hangi programlara yetkili olduğunu Millî Eğitim Bakanlığı’nın kurum listesinden kontrol edin.
Listede nasıl aranır? MEBBİS kurum listesinde sırasıyla kurum türü → il → ilçe → kurum grubu seçilir. Aradığınız belgeye göre doğru kurum grubunu seçmeniz gerekir:
- Sürücü belgesi (ehliyet): Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu. Örneğin Özel Kurumlar → İstanbul → Pendik → Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu adımlarıyla Denge Sürücü Kursu’na ulaşabilirsiniz.
- SRC, ODY ve ÜDY: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → Ulaştırma Hizmetleri Mesleki Eğitim ve Geliştirme Kursu. Örneğin İstanbul → Tuzla adımlarıyla Denge Ulaştırma Hizmetleri listede görünür.
- İş makinesi operatörlüğü: Özel Kurumlar → il → ilçe → Özel Muhtelif Kurslar → İş Makineleri Kursu.
- Güvenli sürüş: Özel Muhtelif Kurslar altındaki Güvenli Sürücülük Kursu ve Güvenli Sürüş Eğitimleri Kursu grupları.
- İl il liste: ÖOKGM kurum listesinde tür ve il seçerek de sorgulayabilirsiniz (örneğin MTSK için il alanını değiştirerek). Yetkili SRC kursunun nasıl bulunacağını anlatan videomuzu da izleyebilirsiniz.
Kurumu listede göremiyorsanız iki ihtimal vardır: kurum yeni açılmış ve listeye henüz işlenmemiş olabilir ya da bu adla yetkilendirilmiş bir kurum bulunmuyor olabilir. En güncel sonuç için aşağıdaki bağlantılardan Bakanlığın kurum listesini açın; kurumu yine göremiyorsanız bağlı bulunduğunuz il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünü arayarak kurumun yetki durumunu sorgulayın.