Kanuna göre sürücü, aksine bir işaret yoksa aracını gidiş yönüne göre yolun en sağ kenarında durdurur ve yolcularını sağ taraftan indirip bindirir; yolcular da sağ taraftan inip binmek zorundadır. Yönetmelik dört davranışı ayrıca yasaklar: araç durmadan kapı açmak, kapılar kapanmadan hareket etmek, sağ tarafı kontrol etmeden kapı açıp inmek ve taşıt yolu üzerinde sol kapıdan yolcu indirip bindirmek. Yolcu indirmek için yapılan kısa duruş duraklamadır; duraklamanın yasak olduğu yerde yolcu da indirilmez.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Birini okulun önünde bırakmak, arkadaşınızı köşeden almak, yaşlı bir yakınınızı kapının önünde indirmek. Ehliyeti aldıktan sonra en sık yapacağınız manevralardan biri budur. Kuralı basittir ama trafik dersinde çoğu aday bu başlığı durma, duraklama ve park etme konusunun içinde kaybeder. Burada yalnızca indirme ve bindirme anını ele alıyoruz.
Yolcu hangi taraftan iner ve biner?
Karayolları Trafik Kanunu kuralı iki tarafa birden yükler. Sürücü, aksine bir işaret bulunmadıkça aracını gidiş yönüne göre yolun en sağ kenarında durdurur ve iniş binişi sağ taraftan yaptırır. Yolcu da sağ taraftan inip binmek zorundadır. Yani kural ihlal edildiğinde yalnızca sürücü değil, yolcu da sorumludur.
“Aksine bir işaret bulunmadıkça” ifadesi önemlidir. Bazı tek yönlü yollarda ya da özel düzenlenmiş cep ve duraklarda işaretler farklı bir düzen gösterebilir. İşaret yoksa kural sağ kenar ve sağ kapıdır.
Kapı açarken neler yasak?
Karayolları Trafik Yönetmeliği, yolu kullanan diğer kişiler için tehlike ya da engel oluşmayacağından emin olunmadıkça dört davranışı yasaklar:
- Araç tam durmadan kapı açmak,
- Kapıların kapanmasını beklemeden hareket etmek,
- Durakladıktan sonra aracın sağını kontrol etmeden kapı açmak ve kontrolsüz inip binmek,
- Taşıt yolu üzerinde aracın sol kapılarından yolcu indirip bindirmek.
Üçüncü madde çoğu zaman gözden kaçar. Sağ tarafta kaldırım olması, oradan kimsenin gelmediği anlamına gelmez. Bisikletli, elektrikli skuter sürücüsü ya da kaldırımdaki yaya açılan kapıya çarpabilir. Kapıyı açmadan önce sağ aynaya ve omuz üzerinden arkaya bakmak gerekir. Aynı kontrol sürücü için sol kapıda da geçerlidir.
Yolcu indirmek duraklama mı sayılır?
Evet. Yönetmelik duraklamayı, trafik zorunluluğu dışında yolcu indirip bindirmek, yük yükleyip boşaltmak ya da beklemek için aracın kısa süre durdurulması olarak tanımlar. Bunun pratik sonucu şudur: duraklamanın yasak olduğu yerde yolcu da indirilmez. Üç kavramın farkını durma, duraklama ve park etme yazısında ayrıntılı anlattık; burada yolcu indirirken en çok karşılaşılan yerleri özetliyoruz.
| Yer ya da durum | Yolcu indirip bindirmek |
|---|---|
| Duraklama yasağı levhası olan yer | Yasak |
| Sol şerit | Yasak |
| Yaya ve okul geçitleri | Yasak |
| Kavşak, tünel, köprü ve bağlantı yolları ile bunlara yakın mesafe | Yasak |
| Otobüs, tramvay ve taksi durakları | Yasak (durağı kullanmasına izin verilen taşıtlar dışında) |
| Duraklayan ya da park etmiş aracın yol tarafındaki yanı (ikinci sıra) | Yasak |
| Görüşün yetersiz olduğu tepe üstü ve dönemeç | Yasak |
| Yerleşim yeri dışındaki karayolunda taşıt yolu üzeri | Zorunlu hâller dışında yasak |
Kırmızı ışıkta beklerken yolcu inebilir mi?
Yönetmelik, görevli ya da ışıklı işaretle yönetilen kavşaklar için ayrı bir kural koyar. Sürücüler kavşağı en kısa zamanda geçmek zorundadır; gereksiz yavaşlamak, durmak, araçtan inmek ve yolcu indirip bindirmek yasaktır. Işıkta beklerken “şurada iniver” demek bu yüzden doğru değildir. Kavşağı geçip uygun bir yerde sağa yanaşmak gerekir.
Durakta ya da okul önünde nelere dikkat edilir?
Otobüs ve taksi durakları, o durağı kullanmasına izin verilen taşıtlar içindir. Özel otomobille yolcu bırakmak için durağa girmek duraklama yasağına girer. Okul önlerinde ise iki ayrı kural vardır. Okul geçidi üzerinde duraklanmaz. Öğrenci indirip bindiren okul taşıtı DUR ışığını yaktığında arkadan gelen araçlar durur; ayrıntısı okul servisi ve durak kuralları yazısında.
Güvenli bir indirme için hangi sıra izlenir?
- Duracağınız yeri önceden seçin; yasak olmayan, sağ kenara tam yanaşabileceğiniz bir yer olsun.
- Sağ sinyali verin, aynaları kontrol edin, yavaşlayarak yanaşın.
- Aracı tam durdurun. Araç durmadan kimsenin kapıya uzanmasına izin vermeyin.
- Yolcuya sağ kapıdan inmesini söyleyin; arka koltuktaki yolcu da sağdan iner.
- Yolcu kapıyı açmadan önce sağ arkayı kontrol etsin.
- Kapıların kapandığını görmeden hareket etmeyin. Sol sinyal, ayna ve omuz kontrolüyle yola çıkın.
Arka koltukta çocuk taşıyorsanız çocuk kilidini kullanmak, kapının kontrolsüz açılmasını önlemenin en kolay yoludur.
Kurs sahipleri için not
Bu konu direksiyon eğitiminin ilk ve son dakikasında her gün yaşanır: aday araca biner ve iner. Usta öğreticilerinizin adayı her derste sağ kenarda, kurala uygun bir yerde indirip bindirmesi, konuyu anlatmaktan daha kalıcıdır. Kurs binanızın önü duraklama yasağı kapsamındaysa adaylara buluşma noktasını yazılı olarak bildirin ve Google İşletme Profili’nizdeki açıklamaya ekleyin. Sitenizdeki trafik dersi sayfasında dört yasağı kısa bir liste hâlinde vermek, sınav öncesi tekrar için yeterlidir.
kaynak olarak ekleyin