Durma, kırmızı ışık ya da görevlinin işareti gibi trafik zorunluluğuyla aracın durdurulmasıdır. Duraklama, yolcu indirip bindirmek, yük yüklemek, boşaltmak ya da beklemek için kısa süreli durmaktır; bekleme amacıyla yapılırsa en çok beş dakikadır, aşılırsa park sayılır. Park etme, aracın bu hâller dışında bırakılmasıdır; motorun çalışması ya da araçta birinin oturması park amacını değiştirmez. Duraklamanın yasak olduğu her yerde park da yasaktır; park için ayrıca yangın musluğu, durak levhası, giriş kapısı ve engelli park yeri gibi ek yasaklar vardır.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
“Dörtlüleri yaktım, beş dakika durup geleceğim” cümlesi trafikte en sık duyulan savunmadır. Mevzuat ise konuya üç ayrı kavramla bakar ve dörtlü ışıkların bunlardan hiçbirini değiştirdiğini söylemez. Bu ayrım hem teorik sınavda soru olarak çıkar hem de ehliyetten sonraki ilk park cezasının nedenini açıklar.
Durma, duraklama ve park etme arasındaki fark nedir?
| Kavram | Neden durulur? | Örnek |
|---|---|---|
| Durma | Trafik zorunluluğu | Kırmızı ışık, görevlinin dur işareti, öndeki aracın durması, arıza |
| Duraklama | Yolcu indirme-bindirme, yükleme-boşaltma ya da kısa bekleme | Okul önünde çocuğu indirmek, birini almak için beklemek |
| Park etme | Aracı bırakmak | Sokak kenarına bırakıp alışverişe gitmek |
Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne göre duraklama bekleme amacıyla yapılıyorsa süresi en çok beş dakikadır. Bu süre aşılırsa durum park etme sayılır. Yönetmelik ayrıca şunu söyler: aracın çalışır durumda olması ya da içinde insan bulunması park etme amacını değiştirmez. Yani “içinde oturuyordum” demek, yasak yerde park etmiş olmayı ortadan kaldırmaz.
Duraklamanın yasak olduğu yerler nerelerdir?
Taşıt yolu üzerinde şu yerlerde duraklamak yasaktır:
- Duraklamanın trafik işaretiyle yasaklandığı yerler,
- Sol şerit (raylı sistemin bulunduğu yollar hariç),
- Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitler,
- Kavşaklar, tüneller, köprüler ve bağlantı yolları ile bunlara yerleşim yeri içinde 5 metre, yerleşim yeri dışında 100 metre mesafe,
- Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerler ve dönemeçler,
- Otobüs, tramvay ve taksi durakları (duraklamasına izin verilen taşıtlar dışında),
- Duraklayan ya da park edilmiş araçların yol tarafındaki yanı, yani ikinci sıra,
- İşaret levhalarına yaklaşım yönünde, park izni verilen yerler dışında; yerleşim yeri içinde 15 metre, yerleşim yeri dışında 100 metre mesafe,
- Zorunlu hâller dışında, yerleşim yeri dışındaki karayollarında taşıt yolunun üzeri.
Listede en çok ihlal edilen madde ikinci sıraya duraklamadır. Kısa bir bekleme bile olsa, park etmiş aracın yanında durmak yasak kapsamındadır.
Park etmenin yasak olduğu yerler hangileridir?
İlk kural şudur: duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır. Yönetmelik buna şu yerleri ekler:
- Park etmenin trafik işaretiyle yasaklandığı yerler,
- Geçiş yollarının (garaj, otopark, site girişi gibi) önü ve üzeri,
- Belirlenmiş yangın musluklarına her iki yönden 5 metre,
- Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durak levhalarına her iki yönden 15 metre,
- Üç ya da daha fazla şeritli yollarda, aksine işaret yoksa en sağ şerit dışındaki şeritler,
- Kurallara uygun park etmiş araçların çıkışına engel olacak yerler,
- Geçiş üstünlüğü olan araçların giriş çıkışını belirten levhalara 15 metre,
- Okul, hastane, iş yeri, sinema, otopark gibi kamunun yararlandığı yerlerin giriş çıkış kapılarına her iki yönden 5 metre,
- Park için yer ayrılmamış alt geçit, üst geçit ve köprülerin üzeri ile bunlara 10 metre,
- Belirli kişi ve kurumlara ayrılıp işaretlenmiş park yerleri,
- Park yeri olarak ayrılıp işaretlenmiş bölümler dışındaki yaya yolları, yani kaldırımlar,
- Engellilerin araçları için ayrılmış park yerleri.
Park serbest olan yerde de yasak hâller var mı?
Evet. Yönetmelik yerle ilgili yasakların yanında üç hâl sayar: levhada gösterilen park süresi ya da zamanı dışında park etmek, park için ayrılmış yerde belirlenmiş şekle aykırı ya da süre dışında durmak, ücretli park yerinde ücret ödemeden ya da süre dolduktan sonra kalmak. Çizgiyle ayrılmış bir cebe iki yeri kaplayacak biçimde park etmek, “belirlenmiş şekle aykırı” parkın gündelik örneğidir.
Yasak yerde park edilen araçların bir bölümü yetkililerce kaldırılabilir. Çekilen araçla ilgili işlem ve tutarlar değiştiği için güncel bilgi resmî duyurulardan izlenir.
Bu kurallar sınavda ve derste nasıl karşınıza çıkar?
Teorik sınavda mesafeler (5, 10, 15, 100 metre) ve beş dakika kuralı doğrudan sorulur. Levhaları trafik levhaları sayfasından, soru biçimlerini örnek çalışma sorularından tekrar edebilirsiniz. Direksiyon dersinde ise usta öğreticinizin aracı nerede durdurttuğuna dikkat edin; ders arasında aday değişimi için seçilen yer bile bu kurallara uymak zorundadır. Park manevrasının kendisini park çalışması yazısında anlattık.
Kurs sahipleri için not
Bu konu, kurs binanızın önüyle de ilgilidir. Adayların ve velilerin kurs önünde ikinci sıraya duraklaması hem komşu esnafla hem trafik ekipleriyle sorun çıkarır; sitenizdeki iletişim sayfasına ve Google İşletme Profili’nize “araçla gelenler için en yakın park yeri” bilgisini ekleyin. Teorik sınav dönemlerinde mesafe tablosunu kısa bir gönderi olarak paylaşmak adayların işine yarar. Ceza tutarı yazmayın; tutarlar her yıl değişir ve eski rakam sitenizde yanlış bilgi olarak kalır.
kaynak olarak ekleyin