Kanun trafikten meni, belirtilen hâllerde trafik zabıtasınca araçla ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere çekilerek trafikten alıkonulması olarak tanımlar. Uygulamada iki tür vardır: eksiklik giderilinceye kadar süren men (tescilsiz araç, muayenesiz araç, geçerli zorunlu sigortası olmayan araç gibi) ve kanunda gün olarak yazılmış süreli men (ardı ardına şerit değiştirme, drift, dur ikazına uymayıp kaçma gibi). Men araca uygulanır; aracı o sırada kimin kullandığı sonucu değiştirmez. Bu yüzden aracını başkasına veren araç sahibi de sonuçtan etkilenir.
Bu içerikte:
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:
Trafik cezası denince çoğu kişi iki şey düşünür: ödenecek tutar ve ehliyet. Üçüncü bir sonuç daha vardır ve çoğu zaman en çok o can yakar: aracın elinizden alınması. Kanun buna “trafikten men” der. Yeni sürücü için bilinmesi gereken ilk şey, bu yaptırımın sürücüye değil araca uygulandığıdır.
Trafikten men ne demek?
Kanundaki tanım kısadır: trafik zabıtasınca, kanunda belirtilen hâllerde araçla ilgili belgelerin alınması ve aracın belirli bir yere çekilerek trafikten alıkonulması. Tanımda iki işlem var: belgeler alınır ve araç çekilir. Sürücü belgesinin geri alınması ise ayrı bir yaptırımdır ve kişiye uygulanır. Bazı ihlallerde ikisi birlikte doğar.
| Trafikten men | Sürücü belgesinin geri alınması | |
|---|---|---|
| Neye uygulanır? | Araca | Sürücüye |
| Sonucu | Araç trafikten alıkonulur | Kişi hiçbir aracı kullanamaz |
| Ne zaman biter? | Eksiklik giderilince ya da kanundaki gün sayısı dolunca | Süre dolunca ve iade şartları yerine gelince |
Eksiklik giderilinceye kadar süren men hâlleri hangileri?
Bu türde amaç cezalandırmak değil, eksikliği gidertmektir. Eksiklik giderildiğinde men sona erer. Kanundaki başlıca örnekler:
- Tescil yapılmadan trafiğe çıkarılan araç, tescil yapılıncaya kadar,
- Tescil belgesi araçta bulunmayan ya da plakası uygun yere takılmamış araç, bilgiler doğrulanıncaya ve plaka uygun yere takılıncaya kadar,
- Niteliklerine aykırı plaka takılmış araç, plakalar uygun duruma getirilinceye kadar,
- Muayenesi yaptırılmamış ya da muayenede emniyetsiz bulunmuş araç,
- Geçerli zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan araç,
- Mevzuata aykırı şekilde değişiklik yapılmış araç, uygun duruma getirilinceye kadar,
- Teknik şartlara aykırı, eksik ya da bozuk donanımı olan araç, uygun duruma getirilinceye kadar.
İlk aracını alan yeni sürücünün en sık karşılaştığı iki hâl sigorta ve muayenedir. Poliçenin bitiş tarihini ve muayene tarihini takvime yazmak, bu yaptırımdan kaçınmanın en basit yoludur.
Süreli men hangi ihlallerde uygulanır?
Bu türde kanun gün sayısını kendisi yazar. Eksiklik giderme söz konusu değildir; süre dolmadan araç trafiğe dönemez. Başlıca örnekler:
- Altmış gün. Trafiği tehlikeye sokacak şekilde ardı ardına birden fazla şerit değiştirme, aracı bilerek savurma ya da kendi etrafında döndürme, otoyolda ya da yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yolda ters yönde araç sürme, trafikte saldırı amacıyla başka aracı ısrarla takip etme, zabıtanın dur ikazına uymayarak kaçma, izinsiz yarışta kullanılan araç.
- Otuz gün. Tescilli aracı plakasız kullanma, başka araca ait ya da sahte plaka kullanma, plakayı bilerek okunamaz hâle getirme, ambulans ve itfaiye gibi araçlara geçiş hakkı vermeme, şartlara uymayan ses ya da görüntü cihazı bulundurma.
- On beş gün. Aracı tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullanma.
Bu ihlallerin çoğunda sürücü belgesi de aynı süreyle geri alınır ve yüksek tutarlı idari para cezası uygulanır. Bazı hâllerde tekrar, süreleri ve tutarları artırır. Ardı ardına şerit değiştirme ve drift için ayrıntı makas ve drift yazısında.
Aracı ben kullanmıyordum, men yine de uygulanır mı?
Men araca bağlı bir sonuçtur; kanun birçok hükümde “araç trafikten menedilir” der ve sürücünün kim olduğuna bakmaz. Aracınızı verdiğiniz kişinin yaptığı ihlal, aracınızın günlerce trafikten alıkonulmasına yol açabilir. Aracınızı kime verdiğinize dikkat etmenizin bir nedeni de budur. Sürücü belgesi olmayan birine araç vermenin ayrı sonucunu ehliyetsiz araç kullanma yazısında anlattık.
Men edilen araç nasıl geri alınır?
- Tutanakta yazan men nedenini okuyun. Eksiklik türü mü, süreli mi?
- Eksiklik türündeyse eksiği giderin: sigortayı yaptırın, muayeneyi tamamlayın, plakayı ya da donanımı uygun hâle getirin.
- Süreli men ise kanundaki gün sayısının dolmasını bekleyin.
- Aracın çekilmesi ve muhafazası için doğan masrafları ve teslim için istenen belgeleri, aracın bulunduğu yerden ve ilgili trafik biriminden öğrenin. Bu masraflar yere göre değişir; güncel bilgi için resmî birime başvurun.
Men süresi dolmadan ya da eksiklik giderilmeden aracı trafiğe çıkarmayın. Sürücü belgeniz de geri alınmışsa, aracın geri verilmesi sizin araç kullanabileceğiniz anlamına gelmez; iki süre ayrı ayrı izlenir. Belgenin iadesini geri alma ve iptal yazısında bulabilirsiniz.
Kurs sahipleri için not
Trafikten men, adayların sınavda bir tanım sorusu olarak gördüğü ama ilk araçlarını aldıklarında gerçek hayatta karşılaştığı bir konudur. Sitenizde “eksiklik giderilince biten” ve “gün sayısı dolunca biten” ayrımını tek tabloyla vermek, konuyu ezberden çıkarır. Mezunlarınıza gönderdiğiniz mesajlara sigorta ve muayene tarihini takip etmeyi hatırlatan kısa bir not ekleyebilirsiniz. Kurs araçlarınızın sigorta, muayene ve donanım takibini de aynı gözle yapmak, eğitim programınızın aksamasını önler.
kaynak olarak ekleyin